Jak emocjonalna niedojrzałość rodziców wpływa na życie dziecka?

06.02.2020
Aktualizacja: 06.02.2020 19:40
Sprawdź, czy jesteś niedojrzałym emocjonalnie rodzicem?
fot. Shutterstock

Niedojrzali rodzice nie próbują zrozumieć doświadczeń emocjonalnych innych ludzi, nie wyłączając własnych dzieci. Ich postawa może wywołać u dziecka poczucie osamotnienia i braku bezpieczeństwa. Istnieją cztery rodzaje niedojrzałych emocjonalnie rodziców. Łączą je pewne cechy, takie jak egocentryzm, niewrażliwość oraz problem z nawiązywaniem prawdziwej bliskości emocjonalnej. 

1. Emocjonalny rodzic

Emocjonalnymi rodzicami rządzą uczucia; oscylują między nadmiernym zaangażowaniem i nagłym wycofaniem się. Cechują się przerażającą niestabilnością i nieprzewidywalnością. Przytłacza ich lęk i liczą na to, że inni pomogą im ustabilizować samopoczucie. Drobne niepowodzenia urastają w ich oczach do rangi kataklizmów. 

2. Zdeterminowany rodzic

Tacy rodzice kompulsywne skupiają się na osiągnięciu swoich celów, są też niezwykle zajęci. Ciągle próbują wszystko udoskonalić, nie wyłączając innych ludzi. Choć rzadko robią sobie na tyle długą przerwę. aby okazać swoim dzieciom prawdziwą empatię, usiłują rządzić ich życiem, kontrolując je i wtrącając w ich sprawy. 

3. Bierny rodzic

Bierni rodzice cechują się liberalnym podejściem i unikają zajmowania się jakimkolwiek nieprzyjemnymi sprawami. Mogą sprawiać wrażenie mniej krzywdzących od innych typów rodziców, lecz ich postawa również  wywiera negatywne skutki. Chętnie oddają inicjatywę dominującemu partnerowi, a nawet przyzwalają na przemoc i zaniedbywanie, przymykając oczy na takie zachowania. Radzą sobie, minimalizując problemy i ustępując w każdej sprawie. 

4. Odtrącający rodzic

Tacy rodzice przejawiają całą gamę zachowań, które sprawiają, że się zastanawiasz, po co w ogóle założyli rodzinę. Bliskość emocjonalna nie daje im przyjemności i wyraźnie nie życzą sobie, żeby dzieci im przeszkadzały. Wykazują praktycznie zerową tolerancję na potrzeby innych osób, a interakcje z ludźmi sprowadzają się do wydawania rozkazów, wybuchów gniewu lub izolowania się od życia rodzinnego. Okazują niewiele bliskości i autentycznego zaangażowania. Pragną przede wszystkim, żeby zostawiono ich w spokoju, tak aby mogły się zająć własnymi sprawami. 

Pamiętaj, że niektórzy rodzice stanowią mieszankę różnych przedstawianych tu typów. W pewnych sytuacjach stresowych każdy bywa podatny na zachowania pasujące do innego typu rodzicielstwa. We wszystkich opisach można jednak zauważyć też pewną wspólną cechę: żaden z tych czterech rodzajów rodziców nie potrafi się konsekwentnie zachowywać w sposób zapewniający dziecku poczucie, że jego relacja z rodzicami nie jest zagrożona. 

Oznaki niedojrzałości emocjonalnej wspólne dla wszystkich opisywanych tu grup rodziców to: egocentryzm, niski poziom empatii, brak poszanowania granic, opieranie się przed bliskością emocjonalną, słaba umiejętność  komunikacji, brak autorefleksji, niechęć do naprawiania problemów w relacjach z innymi ludźmi. 

Każdy z tych rodziców stosuje nieadaptacyjne mechanizmy radzenia sobie, które zamiast pomóc im zmierzyć się z rzeczywistością, wypaczają sposób jej postrzegania. Wszyscy próbują też poprawić sobie samopoczucie kosztem własnego potomstwa, co często prowadzi do odwrócenia ról na linii rodzic-dziecko i naraża dzieci na styczność ze sprawami dorosłych. 

Źródło: Dorosłe dzieci niedojrzałych emocjonalnie rodziców, Lindsay C. Gibson