Objawy Hashimoto a psychika. Objawy często przypominają depresję

31.07.2019
Aktualizacja: 19.09.2019 09:59
Hashimoto i tycie

Początkowo choroba Hashimoto może postępować bez żadnych objawów, jednak z czasem chory (a najczęściej chora) zauważa, że jego organizm zaczyna pracować na zwolnionych obrotach. Szeroka gama czynników środowiskowych, takich jak jod, czysta dieta, infekcje, leki i zanieczyszczenia chemiczne może zainicjować zapalenie tarczycy. Przyrost masy ciała, utrata masy ciała, depresja, mania, zmęczenie, ataki paniki, niski puls, szybki puls, wysoki poziom cholesterolu, reaktywna hipoglikemia, zaparcia, migreny, utrata pamięci, bezpłodność i wypadanie włosów to tylko niektóre z możliwych objawów. 

Psychiczne objawy w Hashimoto

Choroba po raz pierwszy została opisana w 1912 roku w Japonii przez doktora Hakaru Hashimoto. Do dziś nie poznano w pełni jej patogenezy, choć naukowcy dowodzą, że choroba Hashimoto ściśle wiąże się z psychiką. Fakt dotyczący współwystępowania chorób tarczycy z zaburzeniami nastroju jest znany od dawna. Osoby, które doświadczają wielu stresowych sytuacji, chorują częściej, a emocje często potęgują rozwój tej choroby autoimmunologicznej. 

  • senność,
  • ciągłe zmęczenie,
  • zawroty głowy,
  • problemy z koncentracją,
  • spadek nastroju i skłonność do depresji,
  • uczucie duszność.

Ważna informacja

Najbardziej oczywisty jest związek pomiędzy Hashimoto a depresją oraz pomiędzynadczynnością tarczycy a występowaniem manii/hipomanii.

Szczyt zachorowania obserwuje się między 40. a 60. rokiem życia. Kobiety są narażone nawet na ośmiokrotnie większe ryzyko wystąpienia choroby w porównaniu z mężczyznami. Na autoimmunologiczne zapalenie tarczycy szczególnie narażone są kobiety chorujące na ciężką, atypową czy lekooporną depresję w okresie wczesnej ciąży, w okresie poporodowym czy okołomenopauzalnym. Na co skarżą się pacjentki z Hashimoto?  W gabinecie lekarza mówią:

  • „Kompletnie nic mi się nie chce”,
  • „Znienawidziłam siebie i swoje ciało”,
  •  „Ciągle boję się wychodzić do ludzi”,
  • „Czuję się samotna i niepotrzebna”,
  • „Nic mnie nie cieszy”,
  •  „Wstawanie z łóżka rano to bardzo długa walka”.

Badania kliniczne wskazują, że autoimmunologiczne zapalenie tarczycy w toku choroby może powodować niewydolność gruczołu tarczowego, co z kolei jest czynnikiem ryzyka rozwoju depresji opornej na standardowo stosowane leczenie. Występowanie zaburzeń depresyjnych w autoimmunologicznym zapaleniu tarczycy może mieć związek ze zmniejszonym mózgowym przepływem krwi. Potencjalną przyczyną tego zjawiska bywa zapalenie naczyń krwionośnych w mózgu.

Ważna informacja

U podłoża niedoczynności tarczycy leży trudność w okazywaniu emocji, a szczególnie złości.

Istnieje wiele badań pokazującym związek między Hashimoto a rozwojem depresji i zaburzeń lękowych. Pacjenci z niedoczynnością tarczycy mają znacznie wyższe ryzyko rozwoju tych chorób psychicznych niezależnie od płci i wieku. Rozszerzone badania immunoneuropsychiatryczne gromadzą dowody, że przynajmniej podzbiór zaburzeń psychicznych ma podłoże autoimmunologiczne.

Ważna informacja

Prawdopodobieństwo wystąpienia zaburzeń lękowych jest ponad 2 razy wyższe wśród pacjentów z niedoczynnością tarczycy w porównaniu ze zdrowymi osobami.

Depresja i zaburzenia lękowe związane z chorobą tarczycy wymagają innego leczenia 

Pacjenci z autoimmunologicznym zapaleniem tarczycy są w grupie ryzyka wystąpienia zaburzeń depresyjnych, zaburzeń ze spektrum ChAD, lękowych oraz snu. Chorzy ci poza okresową oceną funkcji tarczycy wymagają przeprowadzania przesiewowej oceny stanu psychicznego, w celu szybkiego wychwycenia współistniejących zaburzeń psychicznych oraz w razie konieczności, wdrożenia odpowiedniego leczenia.

W odniesieniu do lęku pierwsze objawy wśród pacjentów z niedoczynnością tarczycy to często uogólnione pobudzenie lub skrajny niepokój. Ponieważ niektóre objawy niedoczynności tarczycy obejmują wyższe ciśnienie krwi i odczucia nocnej tachykardii, przypuszcza się, że ten stan prowadzi do ułatwionego rozwoju uogólnionego zaburzenia lękowego.

Doświadczenie kliniczne pokazuje, że pacjenci często szukają pomocy medycznej z powodu objawów psychicznych, ale nie są świadomi choroby Hashimoto, która jest chorobą przewlekłą. Depresja i zaburzenia lękowe związane z chorobą tarczycy wymagają innego leczenia niż zwykle. Czasami zdarzają się warunki, kiedy wskazana jest tyreoidektomia, czyli operacyjne usunięcie tarczycy. 

Ważna informacja

Tyreoidektomia – operacyjne usunięcie całej tarczycy. Stosowane w leczeniu raka tarczycy oraz niezłośliwego wola. Operację przeprowadza się w znieczuleniu ogólnym.

Metabolizm tarczycy jest związany z układem serotoninowym mózgu; zatem selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny są odpowiednimi lekami do leczenia depresji u pacjentów z Hashimoto. 

Przeczytaj: Dieta w niedoczynności tarczycy (Hashimoto)- co jeść, czego unikać?

W przypadku podejrzenia choroby Hashimoto zaleca się:

  • wizytę u endokrynologa 
  • badanie USG tarczycy
  • biopsję cienkoigłową tarczycy
  • badanie histopatologiczne 

Źródło: JAMA Psychiatry, Marta Broniarczyk-Czarniak Klinika Psychiatrii Dorosłych Uniwersytetu Medycznego w Łodzi Zaburzenia psychiczne współistniejące z chorobą Hashimoto — przegląd piśmiennictwa