Zamknij

Im mniej wie, tym bardziej się chwali. Skąd to złudzenie ponadprzeciętności?

22.02.2022
Aktualizacja: 22.02.2022 16:50
Efekt Duninga-Krugera
fot. Shutterstock

Jak rozpoznać wykwalifikowanego pracownika z potencjałem? Pomóc może tzw. efekt Dunninga-Krugera, czyli zjawisko, które zakłada, że osoby niewykwalifikowane mają tendencję do przechwalania się, a fachowcy zachowują z reguły skromność, a wręcz zaniżają swoje umiejętności. Znacie takie osoby?

Efekt Dunninga-Krugera to zjawisko psychologiczne opisane i udokumentowane przez Justina Krugera i Davida Dunninga z Uniwersytetu Cornella. Zjawisko to zdaniem niektórych pracodawców pomaga rozpoznać wykwalifikowanego pracownika i "zdemaskować" kogoś, kto udaje specjalistę. 

Jak zdemaskować rozmówcę? Zwróć uwagę na takie zachowania

Efekt Dunninga-Krugera polega na tym, że osoby niewykwalifikowane w jakiejś dziedzinie życia mają tendencję do przeceniania swoich umiejętności w tej dziedzinie. Natomiast osoby wysoko wykwalifikowane mają tendencję do zaniżania oceny swoich umiejętności.

Justin Kruger i David Dunning na podstawie licznych badań stwierdzili, że osoby odznaczające się większą ignorancją i mniejszą wiedzą są pewne siebie w przeciwieństwie do osób, które posiadają wysokie kwalifikacje i duże umiejętności.

Osoby niekompetentne zdaniem Krugera i Dunninga:

  • nie dostrzegają swojego niskiego poziomu umiejętności,
  • nie potrafią prawidłowo ocenić poziomu umiejętności u siebie,
  • nie potrafią prawidłowo ocenić poziomu umiejętności u innych,
  • rozpoznają i uznają swój niski poziom umiejętności dopiero po odpowiednim treningu.

Efekt Dunninga-Krugera w praktyce: rozmówca próbuje za wszelką cenę przekonać otoczenie do swoich racji, nie przyjmując do wiadomości przedstawianych mu faktów i racjonalnych argumentów. Jest na tyle przekonany o jakości swojej wiedzy, że reaguje złością, a nawet agresją na próby dyskusji/podważania jego stanowiska. 

Jak stwierdził Dunning: "Jeśli jesteś niekompetentny, nie możesz wiedzieć, że jesteś niekompetentny. Umiejętności, których potrzebujesz, by wyprodukować dobrą odpowiedź, są tymi samymi umiejętnościami, których potrzebujesz, by rozpoznać, czy rzeczywiście jest dobra".

To odróżnia osoby kompetentne, posiadające dużą wiedzę od osób, które tylko myślą, że dużo wiedzą. Osoby inteligentne, mądre, mają świadomość, że nie są wszechwiedzące, wciąż poszukują nowej wiedzy, nowych rozwiązań, stale weryfikują to, co uznawały za fakt. Natomiast osoby, które czują się zbyt pewnie, nie mają potrzeby poszukiwania wiedzy, nie chcą weryfikować faktów, bo uważają, że wszystko wiedzą na dany temat. 

Efekt Dunninga-Krugera łatwo zaobserwować w najbliższym otoczeniu. Każdy zna kogoś, kto zabiera głos w dyskusjach na tematy, o których nie ma pojęcia, ale żarliwie broni swego stanowiska ("Nie wiem, ale się wypowiem"). Zjawisko to widoczne jest też w środowisku pracy. Osoby nadmiernie pewne siebie, przekonane o swoich wysokich kompetencjach i wiedzy robią sobie tzw. dobry PR, utwierdzając otoczenie, że zasługują na awanse i nagrody. Z drugiej strony, osoby kompetentne nie chwalą się sukcesami, zaniżają swoje możliwości i są często niedoceniane.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: national-geographic.pl