Zamknij

Afantazja to zaburzenia wyobraźni. Na czym to polega?

08.10.2021
Aktualizacja: 28.10.2021 08:19
Afantazja
fot. Shutterstock

Osoby z afantazją nie czuja strachu, gdy czytają kryminały lub oglądają horrory. Często nie pamiętają widoków sprzed lat i nie pamiętają twarzy zmarłych bliskich. Afantazja to nie amnezja. Nie powoduje zaniku pamięci. Afantazja to brak wyobraźni wzrokowej. Na czym dokładnie polega to zjawisko?

  1. Afantazja, czyli problem z wyobraźnią. Na czym to polega?
  2. Jakie są przyczyny afantazji? 

Fantazja (z gr. phantasia – wyobraźnia) jest elementem rzeczywistości psychicznej. Dzięki umiejętności fantazjowania człowiek spełnia swoje życzenia, pragnienia, realizuje się w sposób jawny (wcielając myśli w rzeczywistość) lub ukryty (nie realizując pragnień). 

Fantazjia to scenariusz snuty przez człowieka w stanie świadomości, w którym prezentuje sobie pożądany lub niepożądany przebieg pewnych przyszłych, lub przeszłych wydarzeń.

Czym zatem jest afantazja? To niezdolność do przywoływania z pamięci obrazów lub innych wspomnień związanych z doznaniami zmysłowymi.

Afantazja, czyli problem z wyobraźnią. Na czym to polega?

Nie potrafisz przywołać przed oczami obrazu bliskiej osoby? Nie jesteś w stanie wyobrazić sobie, jak może wyglądać Twój dom? Możesz mieć afantazję.

Osoby z afantazją nie potrafią wyobrazić sobie konkretnych obrazów (na przykład podczas czytania książki), nie czują strachu, oglądając horror, lub słuchając strasznych historii. To nie znaczy, że utraciły pamięć. Nie mają też problemów z empatią. Z badań wynika, że osoby z afantazją reagują, oglądając zdjęcia lub materiały wizualne przedstawiające niepokojące zdarzenia.

Osoby dotknięte afantazją mówią, że mają pamięć do faktów, w tym dat (wiedzą, że dana sytuacja miała miejsce, pamiętają o tym), ale nie mają pamięci do obrazów. 

W skrajnych przypadkach afantazja może dotyczyć innych wrażeń zmysłowych, takich jak zapachy, smaki, faktury powierzchni czy emocje.

Neurolog poznawczy, prof. Adam Zeman z University of Exeter Medical School (W. Brytania) przeprowadził najnowsze i jak dotąd największe badania dotyczące afantazjii. Wnioski z badania opublikowano na łamach pisma ''Cortex''.

Wiele badanych osób przyznało, że afantazja jest przyczyną trudności z przyswajaniem wiedzy, odbiera też wspomnienia o zmarłych bliskich. Cześć osób sygnalizowała, że opisy w tekstach (przedmiotów, krajobrazów itp.) nie wywołują u nich żadnych obrazów, pozostając przez to bez znaczenia. Inni badani tłumaczyli, że niektóre zawody przez afantazję są dla nich niedostępne, ponieważ nie potrafią zwizualizować efektów swojej pracy.

Jakie są przyczyny afantazji? 

Afantazja jest zaburzeniem wizualizacji, która jest wynikiem aktywności sieci określonych rejonów rozsianych po całym mózgu, które współpracują ze sobą, tworząc obrazy na bazie wspomnień o tym, jak wyglądało to, co widzieliśmy.

Afantazja może rozwinąć się na przykład w wyniku uszkodzeń mózgu czy zaburzeń nastroju. Uważa się jednak, że niektóre osoby odczuwają objawy antyfantazji od urodzenia.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: Medycyna Praktyczna; naukawpolsce.pap.pl