Ziobro wypowiada wojnę mafii lekowej. Będzie trudniej wywozić leki za granicę

Monika Piorun
22.03.2018 13:14
Zbigniew Ziobro, mafia lekowa, nielegalny wywóz leków za granicę
Fot. Shutterstock/archiwum radiozet.pl

Minister Sprawiedliwości zaprezentował projekt zmian w przepisach, które mają pozwolić skuteczniej ścigać „mafię wywożącą leki za granicę”. Resort chce zakazać hurtownikom nabywania farmaceutyków z aptek. Za ich nielegalny wywóz będzie grozić do 10 lat więzienia. Hurtowników czekają kontrole „o każdej porze dnia i nocy”.

Na odsiecz poszkodowanym przez mafię lekową

— Proponujemy rozwiązania, które pozwolą skutecznie ścigać mafię wywożącą leki za granicę — powiedział Zbigniew Ziobro, prezentując projekt zmian w prawie dotyczącym wywozu medykamentów z Polski. W ocenie resortu sprawiedliwości skala tego procederu zwanego „odwróconym łańcuchem dystrybucji” jest tak duża, że „można mówić o działaniu w Polsce mafii lekowej”.

Wartość nielegalnie wyprowadzanych medykamentów szacuje się na ponad 2 mld zł rocznie. Wywożone są one za pomocą specjalnie do tego celu zakładanych aptek, hurtowni prowadzących podwójną księgowość, fałszywych przychodni, a nawet lecznic weterynaryjnych.

W rezultacie na półkach aptecznych w Polsce niemal notorycznie brakuje ok. 200 leków. Dotyczy to głównie preparatów:

  • antynowotworowych,
  • przeciwzakrzepowych,
  • przeciwastmatycznych,
  • nowoczesnych insulin ratujących życie chorych.

Przez to, że leki wywożono za granicę, tylko w 2017 roku aż milion razy w aptekach odmawiano ich sprzedaży pacjentom. Według Ministerstwa Sprawiedliwości łączna wartość produktów medycznych sprzedawanych do krajów UE wynosi 3,5 mld zł, przy 57 proc. wyprowadzanych z kraju nielegalnie.

Zrzut ekranu 2018-03-22 o 12.30.54 1

fot. Ministerstwo Sprawiedliwości

„To jest MAFIA, która uniemożliwia państwu ingerencję w swój przestępczy proceder”

Wiceminister sprawiedliwości Marcin Warchoł, przedstawiając wraz z szefem resortu projekt zmian, ocenił, że nie jest przesadą mówienie o mafii lekowej, gdy w proceder wykupywania leków w Polsce i sprzedawania ich drożej za granicą zaangażowana jest cała grupa osób powiązanych swoimi interesami i działaniami. Podmioty w tym uczestniczące — apteki, hurtownie, punkty apteczne czy zielarskie — wykorzystują często bardzo brutalne metody np. poprzez niewpuszczanie inspektorów kontroli farmaceutycznej na swój obszar — tłumaczył wiceminister, podkreślając:

To jest mafia. Mafia, która uniemożliwia państwu ingerencję w swój przestępczy proceder. To były całe enklawy wyjęte spod działania prawa.

Wywóz leków z kraju odbywa się obecnie głównie przez pośredników, punkty zielarskie oraz innego rodzaju punkty apteczne. Następnie takie leki są wyprowadzane za granicę i sprzedawane po dużo wyższej cenie niż w Polsce.

W ogólnodostępnych aptekach w Polsce zatrważająca jest ogromna liczba odmów sprzedaży leków pacjentom, ponieważ nie można ich dostać w związku z działaniem mafii lekowej wywożącej je za granicę. Pacjenci są wtedy odsyłani z kwitkiem, co może stanowić zagrożenie dla ich życia, skoro np. w przypadku leku przeciwzakrzepowego takich odmów było w 2017 roku pół miliona — podkreślał.

Zrzut ekranu 2018-03-22 o 12.33.20

fot. Ministerstwo Sprawiedliwości

Zakaz skupowania leków z aptek dla hurtowni farmaceutycznych

Zgodnie z nowymi przepisami karana będzie zarówno sprzedaż takich leków przez apteki, jak i nabywanie ich przez hurtownie. Karze podlegać będą też wszystkie inne podmioty, które są zaangażowane w ten proceder — poinformował Warchoł.

Po wprowadzeniu zmian hurtownie farmaceutyczne obowiązywać będzie bezwzględny zakaz zaopatrywania się w produkty lecznicze u detalistów, czyli m.in. w aptekach. Zakaz ten obejmie także przesunięcia międzymagazynowe w ramach jednej firmy, a więc np. z apteki do hurtowni tego samego właściciela.

Według Ministerstwa Sprawiedliwości obecnie inspektorzy są praktycznie bezradni w starciu z szarą strefą obrotu lekami. Nieuczciwi hurtownicy czy aptekarze sabotują kontrole, ukrywają dokumentację, zamykają przed inspektorami magazyny, a nawet stosują wobec kontrolerów upokarzające przeszukania.

Dlatego projekt ma dać konkretne, mocne uprawnienia Głównemu Inspektoratowi Farmaceutycznemu do przeprowadzania kontroli — planowych, doraźnych i krzyżowych, ponieważ obecne są niewystarczające. Projekt zmian ma szczególnie ułatwić przeprowadzenie kontroli doraźnej, czyli bez wstępnego zawiadomienia — gdy tylko są sygnały o nieprawidłowościach.

Zrzut ekranu 2018-03-22 o 12.29.02

Kontrolerzy w hurtowniach farmaceutycznych „o każdej porze dnia i nocy”

Kontrole będą możliwe o każdej porze dnia i nocy, a nie jak teraz, jedynie w deklarowanych godzinach pracy hurtowni — zakłada projekt. Jak wyjaśnia Warchoł:

Dzisiaj organy ścigania są bezradne, nie mają dowodów przestępstw, gdyż są one niszczone, a przepisy z tym związane są przez przestępców bezwzględnie obchodzone.

Dlatego inna zmiana zmierza do lepszego zabezpieczania dowodów przestępstw. Resort chce, by zastraszanym przez przestępców inspektorom pomagała policja, Straż Graniczna i ABW.

Zrzut ekranu 2018-03-22 o 12.29.15 1

10 lat więzienia za nielegalny wywóz leków

Projekt przygotowany w resorcie przewiduje:

  • do 10 lat więzienia za nielegalny wywóz leków,
  • do 3 lat więzienia za utrudnianie kontroli,
  • do 300 tys. zł kary za ukrywanie dokumentów.

W projekcie zmian zapisano, że:

Każdy, kto wbrew prawu nabywa, zbywa, przywozi, wywozi lub przechowuje produkt leczniczy, będzie podlegał karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Przy przestępstwach na dużą skalę — od 6 miesięcy do 8 lat. A jeśli przestępstwo będzie dotyczyło leku zagrożonego brakiem dostępności w Polsce, sprawca narazi się na karę od roku do 10 lat więzienia.

  • Na 2 lata pozbawienia wolności narazi się hurtownik czy aptekarz, który będzie zacierał ślady wykrytych nieprawidłowości — naruszy zabezpieczenie dowodów, np. otworzy zaplombowany magazyn czy schowa wykryte leki.
  • Przedsiębiorca, który w wyznaczonym terminie nie przekaże dokumentów, danych lub informacji wskazanych przez inspektora farmaceutycznego, narazi się na karę pieniężną w wysokości do 50 tys. zł. W razie uporczywego uchylania się od obowiązku kara będzie mogła wynieść do 300 tys. zł.
Zagłosuj

Czy popierasz propozycję zaostrzenia przepisów dotyczących wywozu leków za granicę?

Liczba głosów:

Zmiany w prawie farmaceutycznym, które pozwolą na skuteczną walkę z mafią lekową, resort sprawiedliwości przygotował we współpracy m.in. z Ministerstwem Zdrowia i Głównym Inspektoratem Farmaceutycznym. Ziobro dziękował też byłemu ministrowi zdrowia Konstantemu Radziwiłłowi za pomoc przy powstaniu tego projektu zmian.

źródło: PAP/Ministerstwo Sprawiedliwości

________

zdrowie.radiozet.pl/π