Superksiężyc 2016: Dlaczego podczas pełni mamy gorsze samopoczucie?

Monika Piorun
14.11.2016 12:07
Superksiężyc 2016: Dlaczego podczas pełni mamy gorsze samopoczucie?
fot. Superksiężyc 2016

Licho nie śpi - szczególnie podczas pełni, a taka jak ostatnia nie zdarzyła się od 1948 roku. Wyjątkowo jasny księżyc utrudnia nam zasypianie, sprawia, że możemy być bardziej niż zwykle drażliwi, a na dodatek może mieć związek z silnymi trzęsieniami ziemi. Na co powinniśmy uważać podczas superpełni?

Na listopadowym niebie będzie się sporo zamieszania. 14.11 księżyc znalazł się najbliżej Ziemi od początku XXI wieku, a zaledwie dwa tygodnie później można było obserwować najodleglejsze oddalenie Srebrnego Globu od naszego globu. 

Choć zdania w sprawie tego, czy lunarny wpływ jest w stanie oddziaływać na nasz organizm są podzielone, to jednak niektórzy z nas mogą w tym czasie obserwować u siebie nietypowe zachowania.

Dlaczego księżyc przeszkadza nam spać?

Wyjątkowo intensywnie świecący księżyc ma związek ze zmniejszeniem poziomu melatoniny, na co nie pozostaje obojętny nasz zegar biologiczny. Zespołowi naukowców pod kierownictwem Christiana Cajochena z Centrum Chronobiologii w Bazylei udało się ustalić, że z powodu pełni zasypiamy statystycznie 5 minut później i budzimy się 20 minut wcześniej niż zazwyczaj, a nasz sen jest 30% płytszy. Możemy się przez to czuć bardziej niż zazwyczaj zmęczeni i poirytowani, dlatego nie powinniśmy się dziwić, jeśli mimo długiego weekendu, wcale nie mamy więcej zapału tego, by zabrać się do pracy. 

Choć współczesne tempo życia sprawia, że pochłonięci pracą i bieżącymi problemami rzadko kiedy zaprzątamy sobie głowę tym, co jest prawdziwym powodem naszej irytacji (o jaką nietrudno podczas pełni). Okazuje się jednak, że wpływ wyjątkowo jasno świecącego księżyca jest niebagatelny i może oddziaływać na nas równie mocno, co na inne żywe organizmy.

Choć pełnia dopiero dziś, od kilku dni księżyc jest większy i jaśniejszy niż zazwyczaj

Szronowa Pełnia Bobrzego Księżyca

Od dawna doskonale wiedzieli o tym Indianie z Ameryki Północnej, którzy nadawali każdej pełni specyficzne nazwy, nawiązujące do pory roku lub momentów wyznaczających ważne punkty w życiu ich plemion - zbiory zboża, zbioru kukurydzy, polowań lub spadku temperatury, przed którym należało zrobić zapasy na zimę.

W listopadzie ostrzegano przed szronem, zaskakującym znienacka o poranku. Według dawnych podań wodzów powinniśmy wtedy czerpać przykład z bobrów i z takim samym zapałem, co zwierzęta budujące w tym czasie zimowe zapory na rzekach, zabierać się do gromadzenia opału i pożywienia niezbędnego do przetrwania okresu chłodu. 

Czego możemy się spodziewać podczas pełni księżyca?

księżyc 2016

28.09.2015 Warszawa z Gocławia podczas zaćmienia fot. East News, Kuba Jurkowski/REPORTER

  • problemów ze snem 
  • poczucia irytacji i rozdrażnienia
  • ataków agresji
  • zwiększenia częstotliwości trzęsień ziemi
  • problemów z koncentracją i racjonalnym podejmowaniem decyzji
  • wzrostu apetytu
  • gwałtownych emocji i wybuchów namiętności 
  • zwiększenia statystyk dotyczących: liczby urodzeń, samobójstw, morderstw i przestępstw
  • pogorszenia nastroju
  • podwyższenia ryzyka krwotoku podczas operacji
  • zmiany intensywności odczuwania poszczególnych nut smakowych wina
  • większych szans na poczęcie potomka i zajście w ciążę
  • nieracjonalnego zachowania inwestorów giełdowych
  • nasileniem ataków podagry (dny moczanowej) 

Choć wielu psychologów nie znajduje wyraźnego związku pomiędzy poszczególnymi fazami księżyca a zwiększeniem ilości prób samobójczych, to jednak naukowe podstawy może mieć zależność pomiędzy Srebrnym Globem a aktywnością sejsmiczną. Japońskim sejsmologom z Uniwersytetu Tokio udało się udowodnić, że silne trzęsienia ziemi (powyżej 5,5 w skali Richtera) zdarzają się częściej podczas dwóch faz księżyca - pełni lub nowiu. W ciągu ostatnich 20 lat aż 9 na 12 tego typu katastrof naturalnych zdarzyło się w tym okresie.

Eksperci z Instytutu Badań nad Chorobami Reumatycznymi dokonali zaś zaskakującego odkrycia, wskazującego na to, że księżyc może oddziaływać na kryształki soli kwasu moczanowego (puryny). W normalnych warunkach usuwane są one przez nerki wraz z moczem, podczas pełni ich ilość może jednak wzrastać tak bardzo, że zaczynają odkładać się w stawach doprowadzając do nasilenia ataków podagry (dny moczanowej).

Superniebo w listopadzie

14 listopada księżyc ustawi się w jednej linii z ziemią oraz słońcem i przejdzie przez najbliższy naszej planecie punkt swojej orbity. Choć potocznie zjawisko to (syzyginje perygeum orbity) nazywane jest "superpełnią" lub superksiężycem", to jednak termin ten w 1979 roku stworzył astrolog Richard Nolle. Nie powinniśmy się więc w tym określeniu doszukiwać podstaw naukowych.

Nie warto jednak rezygnować z obserwowania nieba. Dziś mamy szansę zobaczyć księżyc, który jest o 14% większy i 30% jaśniejszy niż podczas innych pełni, które zdarzyły się od początku XXI wieku.

Następna okazja do zobaczenia podobnej sytuacji znajdzie się dopiero za 18 lat - 25 listopada 2034 roku. We Wschodniej Polsce kulminacja tego zjawiska będzie miała miejsce około godz. 16.10, o 16.30 możemy oglądać superpełnię w Warszawie, zaś na Pomorzu Zachodnim - około godz. 16. 50. Widoczność superksiężyca będzie jednak zależała od pogody. Choć niebo ma być w tym czasie zachmurzone, największe szanse na dobre warunki do obserwacji mają mieszkańcy zachodniej części kraju - szczególnie po zmroku.

Zagłosuj

Czy zamierzasz dziś obserwować superksiężyc?

Liczba głosów:

______

Redakcja Radio Zet Zdrowie/π