Sinice opanowały kąpieliska w Polsce. Co może grozić plażowiczom?

26.07.2019
Aktualizacja: 26.07.2019 20:02
Sinice w kąpieliskach - czy są groźne?
fot. Shutterstock/East News/Wojciech Stróżyk

Turyści wypoczywający nad polskim morzem, a także nad niektórymi jeziorami, mają problem z sinicami. Służby sanitarne zamykają do odwołania kąpieliska. Sprzyjające warunki pogodowe sprawiły, że w wodzie doszło do zakwitu tych organizmów. Niestety kontakt z nimi może być niebezpieczny dla zdrowia. 

Zobacz aktualne informacje nt. kąpielisk w Polsce

Sinice – dlaczego mogą być groźne?

Sinice (cyjanobakterie) zaliczane są do najstarszych bakterii na Ziemi. Są odporne na wysokie zasolenie, długotrwałe susze czy wysokie temperatury gorących źródeł. Produkują toksyczne, trujące związki. W Morzu Bałtyckim toksyczne zakwity tworzy gatunek Nodularia spumigena, chociaż w przybrzeżnych wodach znaleziono również typowo słodkowodne gatunki, zarówno z rodzaju Dolichospermum, jak i Microcystis.

Sinice występują wszędzie, ale dla człowieka stają się bardzo niebezpieczne, gdy wzrasta ich ilość i dochodzi do tzw. sinicowych zakwitów wody, którym sprzyjają czynniki środowiska, takie jak:

  • temperatura wody powyżej 16-20°C (choć znane są zakwity sinic i w niższych temperaturach),
  • dostępność soli biogenicznych (zwłaszcza fosforanów),
  • słaby wiatr,
  • niewielkie fale/zastój wody,
  • brak opadów.

Woda, w której znajduje się zbyt duża ilość sinic, przybiera mętną, zielonkawą lub szarawą barwę, a na jej powierzchni, tuż przy brzegu, można zauważyć charakterystyczną białą pianę. Do zatrucia sinicami może dojść poprzez kontakt skóry z toksynami, które produkują cyjanobakterie lub przez wypicie skażonej wody.

Zakażenie toksynami sinic – co robić?

Jeśli doszło do kontaktu z toksynami sinic, trzeba:

  • dokładnie spłukać całe ciało chłodną wodą,
  • zdjąć strój kąpielowy lub ubranie, które miało kontakt ze skażoną wodą (odzież należy wyprać),
  • koniecznie skontaktować się z lekarzem lub poprosić o pomoc medyczną osoby przeszkolone w ratownictwie (np. ratowników).

Jakie są objawy zatrucia sinicami?

Kontakt z sinicami obecnymi w wodzie (nad którą zwykle unosi się zgniły, drażniący zapach) może prowadzić do wielu dolegliwości. Powodują je mikrocystyny – toksyczne substancje, które mogą wywołać:

  • podrażnienia skórne w postaci wysypki lub pęcherzy,
  • podrażnienia oczu i spojówek,
  • ból brzucha, wymioty i nudności,
  • podrażnienia gardła i jamy ustnej,
  • bóle mięśni i stawów,
  • gorączkę,
  • bóle i zawroty głowy,
  • pogorszenie samopoczucia,
  • napady kaszlu,
  • zapalenie płuc i problemy układu oddechowego,
  • podrażnienia żołądka i jelit,
  • odczuwanie pieczenia w przewodzie pokarmowym,
  • uszkodzenie wątroby i nerek.

Biorąc pod uwagę powyższe dolegliwość, warto pamiętać o tym, aby:

  • unikać kontaktu z kożuchem sinicowym i wodą o zmienionej barwie i nieprzyjemnym zapachu,
  • nie poić zwierząt domowych wodą z sinicami,
  • nie używać wody z sinicami w celach gospodarczych (np. do podlewania roślin).

Źródło: Państwowa Inspekcja Sanitarna/PSSE/ mk