Zamknij

Nagroda Nobla z medycyny za ''odkrycie receptorów temperatury i dotyku''

04.10.2021 12:14
JONATHAN NACKSTRAND/AFP/East News
fot. JONATHAN NACKSTRAND/AFP/East News

Przyznano nagrodę Nobla z fizjologii i medycyny za rok 2021. Laureatami zostali David Julius i Ardem Patapoutian ''za ich odkrycia receptorów temperatury i dotyku''. 

''Nasza zdolność wyczuwania ciepła, zimna i dotyku jest niezbędna do przetrwania i stanowi podstawę naszej interakcji z otaczającym nas światem. W naszym codziennym życiu przyjmujemy te odczucia za pewnik, ale w jaki sposób inicjowane są impulsy nerwowe, aby można było dostrzec temperaturę i ciśnienie? To pytanie rozwiązali tegoroczni laureaci Nagrody Nobla.'' - napisano w uzasadnieniu.

W oświadczeniu opublikowanym przez Instytut Karolinska, który przyznawał nagrodę, można przeczytać:

Przed odkryciami Davida Juliusa i Ardema Patapoutiana nasze zrozumienie tego, jak system nerwowy wyczuwa i interpretuje nasze środowisko, wciąż zawierało fundamentalne, nierozwiązane pytanie: w jaki sposób temperatura i bodźce mechaniczne są przekształcane w impulsy elektryczne w układzie nerwowym?

David Julius wykorzystał kapsaicynę, ostry związek z papryczek chili, który wywołuje uczucie pieczenia, aby zidentyfikować czujnik reagujący na ciepło w zakończeniach nerwowych skóry.

Ardem Patapoutian wykorzystał komórki wrażliwe na nacisk, aby odkryć nową klasę czujników, które reagują na bodźce mechaniczne w skórze i narządach wewnętrznych.

Używając mentolu Patapoutian i Julis niezależnie od siebie zidentyfikowali receptor TRPM8, które ulegają aktywacji pod wpływem zimna. 

Te przełomowe odkrycia zapoczątkowały intensywne działania badawcze, które doprowadziły do szybkiego wzrostu naszej wiedzy na temat tego, jak nasz układ nerwowy wyczuwa ciepło, zimno i bodźce mechaniczne. Laureaci zidentyfikowali krytyczne brakujące ogniwa w naszym zrozumieniu złożonej interakcji między naszymi zmysłami a środowiskiem.

Odkrycia pomogło opracować m.in. terapię bólu przewlekłego.

Źródło: nobelprize.org; PAP