Nobel z medycyny za badania dotyczące rytmu okołodobowego

Monika Piorun
02.10.2017 12:03
Nobel z medycyny za badania dotyczące rytmu okołodobowego
Fot. Nobel Prize 2017

Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash oraz Michael W. Young zostali uhonorowani tegoroczną Nagrodą Nobla z dziedziny fizjologii i medycyny. Naukowcy pracowali nad badaniami dotyczącymi snu i mechanizmów molekularnych rządzących rytmem okołodobowym.

Dzięki badaniom laureatów tegorocznej Nagrody Nobla ludzkość zyskała bezcenną wiedzę na temat znaczenia rytmu okołodobowego i higieny snu dla zdrowia. Wszyscy nagrodzeni badacze - Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash oraz Michael W. Young pochodzą ze Stanów Zjednoczonych.

Jeffrey C. Hall ma 72 lata i pracuje naukowo na University of Maine. 73-letni Michael Rosbash reprezentuje Brandeis University w Waltham, zaś trzeci z nagrodzonych naukowców - Michael W. Young - ma 68 lat i zajmuje się pracą badawczą na Rockefeller University w Nowym Jorku. 

Zrzut ekranu 2017-10-02 o 12.23.14

Co udało się odkryć noblistom?

Od lat spekuluje się, że rozregulowanie rytmu naszego wewnętrznego zegara biologicznego może być związana ze zwiększeniem ryzyka wielu chorób.

Dzięki odkryciu tegorocznych noblistów, którzy wyjaśnili na poziomie molekularnym mechanizmy kontrolujące nasz rytm okołodobowy, zyskaliśmy wiedzę o tym, w jaki sposób nasz organizm reguluje różne parametry związane m.in. z temperaturą naszego ciała, procesami metabolicznymi lub pracą hormonów o różnych porach dnia.

Zrzut ekranu 2017-10-02 o 11.57.33 1

Jak działa zegar biologiczny w ciągu doby?

Zrzut ekranu 2017-10-02 o 13.33.07

fot. nobelprize.org

4:00 - 5.00 Następuje powolne wchodzenie w fazę przebudzenia organizmu.

5:00 - 6.00 Stopniowe wybudzenie się organizmu, podwyższenie poziomu testosteronu u mężczyzn (najlepsza pora na seks).

7:00 - 9:00 Pobudzenie procesów metabolicznych, wzrost ciśnienia krwi, organizm domaga się pożywienia – stawy i mięśnie są jeszcze sztywne – wzrasta ryzyko kontuzji podczas ćwiczeń fizycznych.

10:00-12:00 Organizm pracuje na pełnych obrotach, jesteśmy kreatywni i lepiej się nam myśli.

13:00-15.00 Warto zjeść w tym czasie posiłek – lepiej przyswoimy zawarte w nim składniki odżywcze (około 15:00 warto się zdrzemnąć).

15:00-17:00 Stajemy się w największym stopniu odporni na ból – mięśnie i stawy działają bardziej efektywnie.

17:00 – 19:00 Nasz mózg pracuje na pełnych obrotach, szybciej przyswajamy informacje. Do 19.00 warto zjeść ostatni posiłek – potem procesy metaboliczne będą trwały dłużej.

21.00 – 22.00 Melatonina zaczyna sprawiać, że czujemy się senni.

2:00 – 3.00 Głęboki sen przynosi nam o tej porze najlepsze korzyści dla organizmu.

Komitet Noblowski wyjaśniając przyczynę przyznania tego prestiżowego wyróżnienia z dziedziny fizjonomii i medycyny trzem naukowcom ze Stanów Zjednoczonych wytłumaczył, że:

Życie na Ziemi przystosowało się do obrotów naszej planety. Od lat wiedzieliśmy, że żywe organizmy, w tym ludzie, mają wewnętrzne zegary biologiczne, które pozwalają przewidywać i przystosowywać się do rytmu dnia. Jak właściwie działa ten zegar? 

Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash i Michael W. Young byli w stanie zajrzeć wewnątrz tego mechanizmu i rzucić światło na jego działanie.

Gen snu od... muszki owocówki!

Zrzut ekranu 2017-10-02 o 11.57.41

Nobliści wyjaśnili w jaki sposób istoty żywe synchronizują swój rytm biologiczny z obrotami Ziemi. Badacze posłużyli się w tym celu genami regulującymi rytm okołodobowy, które udało się im wyizolować u muszki owocówki.

Okazuje się, że gen ten może kodować białko gromadzone na poziomie komórkowym w ciągu dnia i rozkładane podczas nocy. Podobny mechanizm zachodzi u ludzi, co tłumaczy, dlaczego np. podczas zmiany stref czasowych odczuwamy dyskomfort (i dochodzi do zjawiska „jet lag“).

Zrzut ekranu 2017-10-02 o 11.57.58 1
Zrzut ekranu 2017-10-02 o 11.57.50 1
Zagłosuj

Ile godzin w ciągu doby przeznaczasz na sen?

Liczba głosów:

________

zdrowie.radiozet.pl/π