Yoshinori Ohsumi - laureat Nagrody Nobla 2016 z medycyny i fizjologii

Monika Piorun
03.10.2016 14:36
Yoshinori Ohsumi - laureat Nagrody Nobla 2016 z medycyny i fizjologii
Fot. Nobel z medycyny i fizjologii 2016

W jaki sposób może dochodzić do wielu poważnych chorób cywilizacyjnych - od cukrzycy, alzheimera po nowotwory? Okazuje się, że może to mieć związek z niesprawnym procesem pozbywania się z organizmu niepotrzebnych, obumarłych komórek. Za wyjaśnienie zjawiska autofagii japoński biolog molekularny z Uniwersytetu Tokijskiego otrzymał Nagrodę Nobla z medycyny i fizjologii.

Jeśli chcemy zrozumieć, jak działa ludzkie ciało, musimy wiedzieć, co się dzieje we wnętrzu jego najmniejszej części - pojedynczej komórki. Mimo niewielkich rozmiarów działają one jak małe fabryki, które z dostarczanych im surowców są w stanie pomóc stworzyć nowy produkt, zmagazynować go lub pozbyć się "śmieci", czyli niepotrzebnych produktów ubocznych przemiany materii.

Naukowcy od dawna podejrzewali, że od tego, na ile sprawnie zachodzą wszystkie procesy we wnętrzu komórki, może zależeć nasze zdrowie i kondycja całego organizmu. Wielu specjalistów spekulowało, że nowy rozdział w historii medycyny otworzy się głównie dzięki rozwojowi medycyny komórkowej.

Tegoroczna Nagroda Nobla dla japońskiego mikrobiologa Yoshinori Ohsumi pozwala postawić ludzkości kolejny krok na drodze zrozumienia, dlaczego chorujemy.

Wyjaśnienie mechanizmu autofagii, czyli pozbywania się obumarłych lub zbędnych komórek, może naukowcom pomóc wyjaśnić przyczyny wielu poważnych chorób.

Chorujemy przez "śmieci" zalegające w komórkach?

Jak komórki pozbywają się niepotrzebnych "odpadów"? Okazuje się, że w tym celu tworzą specjalne pęcherzyki, które ułatwiają im wykorzystanie enzymów niezbędnych "przetworzenia" obumarłych lub uszkodzonych elementów na energię. Proces ten ma związek z naszym wiekiem. Im jesteśmy młodsi, w tym lepszej kondycji jest nasze ciało i sprawniej pozbywamy się zbędnych złogów. Starzenie się i niedobór niezbędnych substancji odżywczych ma ogromny wpływ na tempo, w jakim zachodzi ten proces. 

Można też na to patrzeć z innej perspektywy - im sprawniej pozbywamy się wszystkiego, co jest niepotrzebne naszym komórkom, tym dłużej jesteśmy młodsi i wolniej się starzejemy.

To właśnie dlatego nowoczesna medycyna zwraca tak wielką uwagę na to, co się dzieje we wnętrzu naszych komórek. Im gorzej radzimy sobie ze "sprzątaniem" pojedynczych komórek, tym gorzej działa nasze całe ciało. Kumulowanie się niepotrzebnych "śmieci" może być zaś jednym z czynników sprzyjających rozwojowi wielu chorób cywilizacyjnych, a nawet zmian nowotworowych.

Pierwszy komentarz noblisty:

Jestem bardzo zaskoczony. Byłem akurat w swoim laboratorium.

Prof. Yoshinori Ohsumi nie kryje zdziwienia, że tegoroczny Nobel powędrował właśnie do niego. Naukowiec jest 23. Japończykiem uhonorowanym tą prestiżową nagrodą oraz 6. laureatem z dziedziny medycyny i fizjologii, który pochodzi z Japonii. Za swoje badania otrzyma 8 mln koron szwedzkich, które stanowią równowartość 933 tys. dolarów.

Wyjaśnienie mechanizmu autofagii może zostać wykorzystane nie tylko w nowych metodach zwalczania chorób wśród ludzi, ale i wszystkich organizmów posiadających jądro komórkowe (eukariotów).

Ogłoszenie laureata Nagrody Nobla z dziedziny medycyny i fizjologii w 2016 roku

  * (Chcesz oglądać filmik z polskimi napisami? Pamiętaj, żeby ustawić opcję tłumaczenia w ustawieniach!)

Tegoroczne Nagrody Nobla z dziedziny medycyny nie obyły się jednak bez skandali. Na początku września z 50-osobowego grona specjalistów decydujących o przyznaniu tej prestiżowej statuetki wykluczono dwie osoby: Andersa Hamstena oraz Harriet Wallberg, związanych z zamieszaniem wokół kontrowersyjnego, włoskiego transplantologa - Paolo Macciariniego.

Przeczytaj: Skandal z medycznymi Nagrodami Nobla w tle

____

Redakcja Radio Zet Zdrowie/π