Koronawirus w pomieszczeniu. Gdzie najłatwiej się zarazić tym patogenem?

12.10.2020
Aktualizacja: 12.10.2020 19:05
koronawirus w pomieszczniu. jak roznosi się koronawirus?
fot. Shutterstock

Koronawirus SARS-CoV-2 jest groźniejszy w zamkniętych pomieszczeniach niż na świeżym powietrzu. To fakt. Jednak naukowcy zastanawiali się, czy w każdym pomieszczeniu ryzyko zarażenia się tym patogenem jest tak samo wysokie. Poniżej ich ustalenia.

Profesor Suresh Dhaniyala z Clarkson University (Stany Zjednoczone) postanowił przeprowadzić eksperyment, pokazujący, jak aerozole wydostające się z naszych ust roznoszą się po pomieszczeniu. Jego ustalenia są bardzo ważne, zwłaszcza teraz, w okresie jesienno-zimowym, gdy więcej czasu spędzamy w zamkniętych pomieszczeniach.

– Coraz więcej osób wraca na uniwersytety, do biur i restauracji, coraz więcej spotkań, gdy temperatura spada, przenosi się do wnętrz. Moje odkrycie wskazuje obszary największego ryzyka w pomieszczeniach i tłumaczy, dlaczego odpowiednia wentylacja jest kluczowa – wyjaśnia prof. Suresh Dhaniyala.

Koronawirus w pomieszczeniu. Jak wyglądał eksperyment?

Aby zrozumieć, w jaki sposób koronawirus SARS-CoV-2 może się rozprzestrzeniać, badacze rozpylili w pomieszczeniu o wymiarach 7 na 9 metrów, ze standardowym systemem wentylacyjnym, zaprojektowanym dla 30 studentów, cząsteczki aerozolu o rozmiarach podobnych do tych pochodzących od ludzi. A następnie, za pomocą czujników, monitorowali ich ruch w tym pomieszczeniu.

Uwolnione cząsteczki dotarły na drugi koniec sali w ciągu 10-15 minut. Dzięki działającej wentylacji, stężenie aerozolu na końcu sali było 10 razy mniejsze niż tam, gdzie go rozpylono. Jednak najdłużej utrzymywały się w kątach (rogach sali), czyli tak, gdzie cyrkulacja powietrza była najsłabsza.

Jakie naukowcy wyciągnęli wnioski z tego badania?

  1. W większych przestrzeniach, np. w salach wykładowych, dobra wentylacja zmniejsza ryzyko zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2, ale nie wyklucza całkowicie. Bowiem ryzyko zakażenia zależy od kilku czynników, m.in. od czasu, jaki spędzamy w danym pomieszczeniu, od działania wentylacji, oraz tego, jak długo w danym pomieszczeniu przebywa nosiel tego patogenu.
  2. Osoby siedzące najbliżej nosiciela są najbardziej narażone na ryzyko zarażenia, ale w miarę trwania spotkania maleńkie aerozole mogą się rozprzestrzeniać, dostając się do układu oddechowego pozostałych osób, siedzących dalej niż nosiciel.
  3. Dobrze działająca wentylacja potrafi w ciągu 30 minut usunąć z powietrza 95 proc. cząstek znajdujących się w pomieszczeniu, ale obecność nosiciela oznacza, że potencjalnie groźne cząsteczki są emitowane w nim przez cały czas. Tempo usuwania cząstek można przyspieszyć, zwiększając szybkość wymiany powietrza lub dodając filtry. Otwarcie okien również często zwiększa efektywny współczynnik wymiany powietrza.
  4. W kątach/ rogach sali, czyli w miejscach, gdzie wymiana powietrza jest mniejsza, ryzyko zarażenia jest większe, bo potencjalnie groźne cząsteczki mogą pozostawać tam przez dłuższy czas.
  5. W słabo wentylowanym i małym pomieszczeniu, np. w windzie, toalecie, stężenie drobnoustrojów w powietrzu jest mniej więcej takie samo w każdej części pomieszczenia. Ryzyko zarażenia się koronawirusem SARS-CoV-2 jest bardzo wysokie.
  6. Osoba siedząca w pobliżu otworu wylotowego powietrza może być bardziej narażona na ryzyko zarażenia, bo unoszące się w powietrzu cząsteczki z reszty pomieszczenia będą przelatywać obok niej.

Jak wirusy dostają się do powietrza?

Wirusy atakujące układ oddechowy, w tym również koronawirus SARS-CoV-2, przenoszą się drogą kropelkową. Najszybciej zarazimy się, przebywając w towarzystwie osoby chorej, która stoi zbyt blisko nas i nie osłania ust i nosa, zwłaszcza podczas kichania czy kaszlu. Jednak te krople, ze względu na swój rozmiar i ciężar, dość szybko spadają na ziemię. Gorzej jest z małymi aerozolami, które wydostają się z naszych ust podczas mówienia, śpiewania, a nawet oddychania. Cząsteczki te, często mniejsze niż 5 mikrometrów, mogą utrzymywać się w powietrzu znacznie dłużej, zwiększają ryzyko zarażenia.

O czym warto pamiętać w czasie pandemii w okresie jesienno-zimowym?

Należy zadbać o dobrą wentylację w pomieszczeniach, w których przebywają ludzie. Pomocne będzie również regularne otwieranie okien i wietrzenie pomieszczenia. Należy też pamiętać, że wydajność wentylacji zależy od liczby osób znajdujących się w danym pomieszczeniu.

Źródło: "Understanding How Particles of the Novel Coronavirus Move Through a Room", Suresh Dhaniyala, Science.Thewire.in