Kiedy skończy się pandemia koronawirusa SARS-CoV-2?

16.10.2020
Aktualizacja: 16.10.2020 14:41
Kiedy skończy się pandemia koronawirusa?
fot. Screen

Kiedy skończy się pandemia koronawirusa SARS-CoV-2? To jedno z najczęściej zadawanych pytań na całym świecie. Spróbowała na nie odpowiedzieć prof. Nükhet Varlik, historyczka zajmująca się chorobami i zdrowiem publicznym.

Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła 11 marca 2020 r. pandemię nowego koronawirusa SARS-CoV-2. Jej bilans nie napawa optymizmem. Do tej pory na całym świecie koronawirusa SARS-CoV-2 zdiagnozowano u 38 619 674 osób. Zmarły z powodu tego patogenu 1 093 522 osoby (dane z 16 października 2020 r.). Jednak zdaniem naukowców, te liczby są mocno niedoszacowane. Co nas czeka w najbliższej przyszłości? Badacze wykorzystują modele matematyczne do prognozowania przyszłości, jednak zdaniem niektórych z nich lepiej spojrzeć wstecz. Wyciągając wnioski z historii poprzednich pandemii, można przewidzieć koniec obecnej.

Kiedy skończy się pandemia? Na to pytanie spróbowała odpowiedź prof. Nükhet Varlik, historyczka zajmująca się chorobami i zdrowiem publicznym, pracująca na Uniwersytecie Południowej Karoliny (Stany Zjednoczone).

Czy uda się wyeliminować koronawirusa SARS-CoV-2?

Udowodniono, że połączenie wysiłków w zakresie zdrowia publicznego w celu powstrzymania i złagodzenia pandemii, począwszy od rygorystycznych testów, śledzenia kontaktów, po dystansowanie społeczne i noszenie masek, jest pomocne, ale nie wystarczające, by zakończyć pandemię. Koronawirus SARS-CoV-2 rozprzestrzenił się prawie na całym świecie. Naukowcy szukają szczepionek, leków – tempo prowadzonych prac jest ogromne. Ale czy to wystarczy? Wielu badaczy uważa, że nawet przy skutecznej szczepionce i skutecznym leczeniu COVID-19, patogen ten może nigdy nie zniknąć. I nawet jeśli pandemia zostanie powstrzymana w jednej części świata, to będzie aktywna w drugiej części. Koronawirus SARS-CoV-2 prawdopodobnie stanie się endemiczny, co oznacza, że jego powolna, trwała transmisja będzie się utrzymywać w niektórych częściach świata.

Historia zna wiele takich przykładów. Wiele bakterii, wirusów, pasożytów, jest z nami od tysiącleci, ponieważ ich całkowite wyeliminowanie jest prawie niemożliwe.

– Jedyną chorobą, która została zwalczona poprzez szczepienia, jest ospa. Kampanie masowych szczepień prowadzone przez Światową Organizację Zdrowia w latach 60. i 70. zakończyły się sukcesem, a w 1980 r. ospa została uznana za pierwszą – i nadal jedyną – chorobę ludzką, która została w pełni wyeliminowana – przypomina prof. Nükhet Varlik. I dodaje: – Tak więc w historii chorób mamy sukcesy, ale są one wyjątkowe. Regułą jest raczej, że choroby pozostają z nami.

Koronawirus SARS-CoV-2 jak zarodziec malarii?

Takim przykładem – zdaniem naukowczyni – jest malaria. Choroba ta, wywoływana przez zarodźca malarii, jest prawie tak stara jak ludzkość, ale wciąż zbiera śmiertelne żniwo. W 2018 r. na całym świecie odnotowano około 228 milionów przypadków malarii i 405 000 zgonów. Programy zwalczania malarii, wspomagane użyciem DDT i chlorochiny, przyniosły pewien sukces, ale choroba nadal występuje endemicznie w wielu krajach, głównie południowej półkuli.  

Takich przykładów jest znacznie więcej, weźmy na przykład gruźlicę, odrę, HIV, Ebolę, grypę i same koronawirusy, w tym SARS, MERS.

– Śmiertelność z powodu chorób zakaźnych, głównie występujących w krajach rozwijających się, stanowi prawie jedną trzecią wszystkich zgonów na świecie – przypomina prof. Nükhet Varlik. I dodaje: – Obecnie, w dobie globalnych podróży lotniczych, zmian klimatycznych i zaburzeń ekologicznych, jesteśmy stale narażeni na zagrożenie pojawieniem się chorób zakaźnych, a jednocześnie nadal umieramy na choroby, na które mamy skuteczne szczepionki i metody leczenia.

Kiedy będzie można ogłosić koniec pandemii koronawirusa?

Co z koronawirusem SARS-CoV-2 i COVID-19, chorobą wywoływaną przez ten patogen? Zdaniem badaczki, dopóki nie znajdziemy leku lub skutecznej szczepionki nie możemy czuć się się bezpieczni. Ten patogen może zaatakować każdego z nas. Miejmy nadzieję, że naukowcy są coraz bliżej wynalezienia leków i szczepionek na koronawirusa SARS-CoV-2. To wtedy będziemy mogli ogłosić koniec pandemii koronawirusa.

A na razie pozostaje nam: dystans, zakrywanie ust i nosa, unikanie osób chorych i częste mycie rąk.

Źródło: "When Will The Pandemic End? If We Look at History, The Answer Is Not So Simple", prof.  Nükhet Varlik, The Conversation/ sciencealert.com