Zamknij

Eksperci: Pandemii można było zapobiec, ale popełniono zbyt wiele błędów

20.05.2021
Aktualizacja: 20.05.2021 13:20

Pandemii koronawirusa SARS-CoV-2 można było uniknąć. Jednak WHO oraz przywódcy państw popełnili zbyt wiele błędów. Jakich?

Pandemia koronawirusa na świecie - raport WHO
fot. Shutterstock

Pandemii koronawirusa SARS-CoV-2 można było zapobiec, ona nie musiała się wydarzyć – do takich wniosków doszedł niezależny zespół ekspertów, powołany przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), któremu przewodniczyły była minister zdrowia Nowej Zelandii, Helen Clark, oraz była prezydent Liberii, Ellen Johnson Sirleaf. Opinia ekspertów jest jednoznaczna: gdyby WHO i światowi liderzy reagowali szybciej i bardziej zdecydowanie, można byłoby uniknąć milionów niepotrzebnych śmierci.

Badacze doszli do wniosku, że popełniono kilka kardynalnych błędów, które skutkowały rozprzestrzenieniem się pandemii na cały świat, śmiercią kilku milionów osób i zarażeniem ponad 164 mln osób (dane z 20 maja 2021 r.).

– Sytuacji, w której się dziś znaleźliśmy, można było zapobiec – powiedziała współprzewodnicząca Ellen Johnson Sirleaf i dodała: – Wynika to z niezliczonych niepowodzeń, luk i opóźnień w przygotowaniu i reagowaniu.

Jakie błędy popełniono na początku pandemii koronawirusa?

W raporcie napisano, że Chiny wykryły wirusa pod koniec 2019 roku i wydały ostrzeżenie, które powinno być przyjęte z większą uwagą. Chińczycy, gdy zauważyli, że w Wuhan są liczne przypadki zapalenia płuc o odmiennym przebiegu, zaczęli szybko reagować, zamykając praktycznie całe miasto. Informacja o nowym wirusie została przekazana dalej, co wywołało reakcję ze strony władz sąsiadujących terenów oraz WHO, ale była ona zbyt wolna. Jakie błędy popełniono?

  1. WHO powinna była ogłosić globalny stan wyjątkowy przynajmniej tydzień wcześniej, niż to uczyniła, czyli 22 stycznia 2020 r. na pierwszym posiedzeniu, a nie 30 stycznia 2020 r. W sytuacji zagrożenia pandemii każdy dzień zwłoki ma znaczenie.
  2. WHO powinna podjąć decyzję o ograniczeniach w podróżowaniu, ale przeszkadzały jej w tym własne przepisy, które mówiły, że tego typu decyzje powinny być ostatecznością. Zdaniem Helen Clark, gdyby ograniczenia w podróżowaniu zostały nałożone szybciej i szerzej, z pewnością można byłoby zahamować tak szybkie przenoszenie choroby.
  3. Miesiąc następujący po deklaracji WHO o stanie wyjątkowym, czyli luty 2020 r., został „stracony”, ponieważ kraje nie podjęły odpowiednich środków, aby powstrzymać rozprzestrzenianie się koronawirusa SARS-CoV-2. Europa i Stany Zjednoczone zmarnowały cały luty i podjęły działania dopiero wtedy, gdy ich szpitale zaczęły się zapełniać. W raporcie podkreślono, że kraje, które szybko rozpoznały zagrożenie i odpowiednio wcześniej podjęły kroki, o wiele lepiej poradziły sobie z pandemią koronawirusa. Pokazały, że można było działać szybko, sprawnie i zatrzymać rozprzestrzenianie się wirusa gdziekolwiek się pojawił. Tam, gdzie zaprzeczano istnieniu tego patogenu, poniesiono ogromne straty w postaci licznych zgonów.
  4. Kiedy kraje powinny były przygotowywać swoje systemy opieki zdrowotnej na napływ pacjentów z COVID-19, walczyły o sprzęt ochronny i leki.
  5. WHO nie było dostatecznie autorytatywne i nie egzekwowało niezbędnych działań, a światowi liderzy zdawali się nieobecni. Działania były niespójne, chaotyczne, nie było odpowiedniego finansowania.

Co zrobić, by zapobiec kolejnej katastrofie epidemicznej?

Aby zapobiec kolejnej katastrofalnej pandemii, naukowcy sugerują kilka koniecznych działań, m.in.:

  • należy stworzyć nową radę ds. globalnych zagrożeń, która będzie mogła pociągać do odpowiedzialności te kraje, które będą działy sprzecznie z interesem ogólnej populacji;
  • powinien istnieć system nadzoru choroby umożliwiający publikowanie informacji bez zgody zainteresowanych krajów;
  • szczepionki muszą być klasyfikowane jako dobra publiczne i powinien istnieć instrument finansowania pandemii (bogate kraje G7 zażądały przeznaczenia 1,9 miliarda dolarów na program WHO Covax zapewniający wsparcie szczepień krajom o niskich dochodach).

Eksperci, naukowcy apelują, by poważnie podejść do tych zaleceń i wprowadzić środki, dzięki którym pandemia na taką skalę już się nigdy nie powtórzy. Podkreślają, że wciąż nam zagrażają nowe mutacje koronawirusa SARS-CoV-2. Wszystkie kraje muszą podjąć niezbędne kroki w celu zatrzymania pandemii. Wytyczne zostały opisane w obszernym raporcie WHO "Covid-19: Make it the Last Pandemic".

Czy pandemia koronawirusa SARS-CoV-2 jest już za nami? Nie wiadomo. Gdy Stany Zjednoczone i Europa zaczynają łagodzić ograniczenia i powoli wracają do normalności, koronawirus SARS-CoV-2 nadal szaleje w Azji. Obecnie największy problem z tym patogenem jest w Indiach, Nepalu. Każdego dnia odnotowuje się rekordową liczbę nowych przypadków i zgonów, z poważnymi niedoborami tlenu w szpitalach w całym kraju.

Źródło: Covid-19: Make it the Last Pandemic/ BBC