Spirometria - bezpłatne badania w całej Polsce

Monika Piorun
12.09.2016 16:06
Spirometria - bezpłatne badania w całej Polsce
Fot. Lista placówek, w których można wykonać bezpłatne badania spirometryczne

Od 12 do 17 września w wielu placówkach służby zdrowia będzie można wykonać darmowy pomiar objętości i pojemności płuc, który pozwala wykryć wiele poważnych chorób układu oddechowego. Sprawdź listę miejsc, które przyłączyły się do akcji w ramach Dni Spirometrii 2016.

Palenie papierosów to wcale nie jedyny powód chorób płuc. Kaszel, świsty, duszność i wiele innych niepokojących zmian w ich obrębie może mieć związek z wysokim stężeniem zanieczyszczeń powietrza, które mogą doprowadzić m.in. do astmy i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP).

Mieszkanie na terenach położonych w pobliżu dużych arterii komunikacyjnych sprawia, że ryzyko obturacji oskrzeli jest tam aż sześciokrotnie wyższe niż w przypadku osób zamieszkujących czyste ekologicznie Roztocze. Astma wykrywana jest 3-4 razy częściej wśród Warszawiaków niż wśród mieszkańców wsi.

Na przewlekłe obturacyjne choroby płuc w Polsce cierpi aż 6 mln osób, niestety większość z nich nie jest świadoma swojej choroby, a winę za problemy z oddychaniem zrzuca na chwilowe pogorszenie samopoczucia. Stan zapalny w organizmie, do którego mogą doprowadzić tego typu schorzenia, wiąże się ze zwiększoną zachorowalnością na schorzenia, które rzadko łączy się ze złym stanem płuc - m.in. choroby układu krążenia, osteoporozę, zaburzenia metaboliczne, a nawet cukrzycę i depresję

powietrze

fot. Ocena jakości powietrza w strefach w Polsce, GIOŚ

Badania spirometryczne, które będzie można wykonać za darmo przez prawie tydzień (12-17 września) w wielu ośrodkach zdrowia, centrach medycznych, poradniach, przychodniach i klinikach, mogą pomóc zdiagnozować problemy z płucami na wczesnym etapie, a przy okazji znacząco ograniczyć ryzyko przedwczesnego zgonu. POChP może skracać życie o 10-15 lat, prowadząc stopniowo do coraz bardziej utrudniającego codzienne funkcjonowanie inwalidztwa oddechowego.

PrzeczytajLista placówek, w których można wykonać bezpłatne badania spirometryczne

dz04NTImaD01Njg=_src_2365-infografika_Producenci zanieczyszcze

Po raz pierwszy akcja została objęta patronatem ministra zdrowia. Koszty leczenia osób cierpiących na różnego rodzaju choroby oddechowe stanowią coraz większe obciążenie dla budżetu.

Finansowanie wydatków związanych z pomocą pacjentom cierpiącym na POChP i astmę w Unii Europejskiej waha się na poziomie 200 mln euro. Całkowite koszty leczenia chorób płuc szacowane są na 380 mld euro rocznie. Wcześniejsze rozpoznanie nie tylko gwarantuje lepszą skuteczność terapii, ale też jest znacznie mniej kosztowne.

Na czym polega badanie spirometryczne?

Po ukończeniu 40. roku życia palacze lub osoby, które obserwują u siebie takie objawy jak kaszel lub duszność, powinny wykonać spirometrię. Bez skierowania koszt takiego badania wynosi od 40 do 60 zł. Nie jest ono skomplikowane. Wystarczy wdmuchać powietrze za pomocą specjalnej rurki podłączonej do komputera. Można je wykonać siedząc swobodnie na krześle lub stojąc w pozycji wyprostowanej, zazwyczaj mając na nosie zaciśnięty klips ograniczający dostęp do powietrza. 

Ponieważ objawy chorób płuc mogą towarzyszyć schorzeniom układu krążenia oraz chorobom neurologicznym, lekarze zalecają niektórym pacjentom dodatkowe próby wysiłkowe lub farmakologiczne polegające na podaniu leku w formie aerozolu, co pozwala na ocenę wrażliwości błony mięśniowej oskrzeli na dany lek.

Osoby uzależnione powinny powstrzymać się od palenia 24 godziny przed badaniem. W skrajnych przypadkach palacze muszą przestać palić minimum 2 godziny przed spirometrią.

Nie powinno się też spożywać alkoholu, kawy, herbaty (do 4 godzin) oraz nie jeść obfitych posiłków (do 2 godzin wcześniej). Jeśli przyjmujemy leki, to koniecznie powinniśmy o tym poinformować personel.

Badanym zaleca się także ubranie w odzież niekrępującą ruchów oraz zaprzestanie intensywnego wysiłku fizycznego przynajmniej pół godziny przed wykonaniem pomiarów.

Jak odczytać wyniki spirometrii?

spirometria_uniwersalne

fot. East News

FEV1, czyli objętość wydychanego powietrza w ciągu pierwszej sekundy najmocniejszego wydechu (forced expiratory volume in one second) służąca do określenia stopnia ograniczenia sprężania i rozprężania płuc podczas oddychania na skutek ich nieprawidłowej pracy lub deformacji w obrębie klatki piersiowej.

  • 70% łagodny stopień obturacji
  • 60-69% umiarkowany stopień obturacji
  • 50-59% umiarkowanie ciężki stopień obturacji
  • 35-49% ciężka obturacja płuc
  • poniżej 35% bardzo ciężka obturacja płuc

FVC – całkowita objętość wydmuchiwanego powietrza (forced vital capacity) od najgłębszego wdechu do najgłębszego wydechu zależąca od wielkości płuc oraz wysiłku włożonego w wykonanie spirometrii 

FEVı/FVC (wskaźnik Tiffeneau) - iloraz FEV1 i FVC służący do określenia, czy zaburzenia zaobserwowane podczas spirometrii mają związek z obturacją (zwężeniem) oskrzeli czy ze zmniejszeniem objętości płuc. Jeśli jego wartość jest niższa niż 0,7 - może świadczyć o tym, że pacjent ma problemy z prawidłowym wydmuchiwaniem powietrza, co może się wiązać z nieprawidłowościami w obrębie płuc.

Wartość przepływu wydychanego powietrza można też zmierzyć za pomocą wskaźnika PEF (peak expiratory flow), którego dokładny pomiar wykonywany jest za pomocą pikflometru (urządzenia służącego do samokontroli astmy), określającego tzw. szczytowy przepływ wydechowy, jaki da się uzyskać wydmuchując powietrze z płuc.

Przeciwwskazania do wykonania spirometrii dotyczą osób, które cierpią na rozwarstwienie siatkówki, przeszły operacje okulistyczne, mają tętniaki aorty lub tętnic mózgowych. Nie powinny też wykonywać tego badania pacjenci skarżący się na ból w obrębie klatki piersiowej lub jamy brzusznej, utrudniający im prawidłowy wdech lub wydech powietrza.

Zagłosuj

Czy skorzystasz z bezpłatnych badań spirometrycznych w dniach 12-17 września 2016?

Liczba głosów:

Organizatorzy tegorocznych Dni Spirometrii zwracają uwagę na to, że w przypadku chorób płuc ogromne znaczenie ma dbanie o aktywność fizyczną. Nawet mało intensywny, ale za to systematyczny wysiłek, może znacznie zwiększyć wydolność oddechową osób cierpiących na astmę lub POChP.

Krótki spacer, jazda na rowerze, korzystanie z siłowni miejskich, nordic walking lub bieganie sprawia, że pacjentom skarżącym się na kaszel lub ataki duszności znacznie łatwiej się oddycha.

pochp

fot. astma-alergia-pochp.pl

___

Redakcja Radio Zet Zdrowie/π