DGP: Koncerny farmaceutyczne blokują dostęp do leków

22.10.2019 12:04
Dostep do leków - firmy farmaceutyczne blokują dostęp do terapii

Koncerny farmaceutyczne blokują dostęp do leków znajdujących się w programie lekowym. Robią to zgodnie z prawem, choć cierpią na tym pacjenci – donosi „Dziennik Gazeta Prawna”.

Koncerny farmaceutyczne mają możliwość blokować rozszerzenie programów lekowych o nowe leki i – jak wynika z publikacji „Dziennika Gazety Prawnej” – chętnie korzystają z tej możliwości. Niestety cierpią na tym pacjenci.

Jak to możliwe? Najdroższe terapie są dostępne dla pacjenta w ramach programów lekowych. Resort zdrowia i NFZ w ten sposób mogą decydować, kto i jakie leki dostaje, a także, ile się na to wydaje. Działa więc osobny program na raka piersi, płuc czy stwardnienie rozsiane. Przepisy wprowadzone w 2012 roku przez resort zdrowia dają firmom farmaceutycznym prawo do współdecydowania o kształcie list leków refundowanych. Dzieje się tak, bo w myśl ustawy refundacyjnej na jakiekolwiek zmiany w programie lekowym muszą wyrazić zgodę firmy, których preparaty się tam znajdują. Wejście nowego leku może bowiem sprawić, że zyski pozostałych będę mniejsze. Koncerny farmaceutyczne korzystają z tego prawa nader często.

W 2017 r. sprzeciw jednej z firm był powodem zwłoki w pojawieniu się leku dla chorych z zaawansowanym rakiem prostaty. W ostatnich dniach jedna z firm sprzeciwiła się zmianom, które przyspieszyłyby dostęp do skutecznej terapii dla chorych na raka piersi. Również w tym roku jedna z firm, która wcześniej długo walczyła o wprowadzenie na listę leku przedłużającego życie chorym ze szpiczakiem plazmocytowym, teraz zablokowała dostęp do dwóch nowych leków innej firmy.

W tej przepychance koncernów zdrowie pacjenta jest stawiane na ostatnim miejscu, a możliwość sprzeciwu traktowana jest jako karta przetargowa w negocjacjach.

„Niestety, mam takie doświadczenie, że bardzo często – choć nie zawsze, bo czasem udawało się dogadać – firmy mówiły »nie«. Były takie przypadki, że jedna blokowała wejście innej, ale było też tak, że zgoda na rozszerzenie programu była jednym z elementów negocjacyjnych w procesie refundacyjnym innych leków tej firmy. Czyli: my się tutaj zgodzimy na rozszerzenie, ale w zamian za to dacie nam coś innego” – opowiedział dziennikarzom DGP Marek Tombarkiwicz, były wiceminister zdrowia. Potwierdzają to jego następcy w resorcie zdrowia.

Zdaniem organizacji pacjentów takie sytuacje, czyli blokowanie dostępu do leków przez firmy farmaceutyczne, są bardzo częste. Pacjenci latami walczą o jakieś leczenie, a gdy w końcu uda się przekonać resort zdrowia, okazuje się, że ostatnie słowo i tak mają firmy farmaceutyczne.

„[...] Niektóre blokują zmiany w programach z czystego wyrachowania biznesowego” – uważa Szymon Chrostowski, prezes Stowarzyszenia Wygrajmy Zdrowie.

Ministrowie zdrowia odpowiedzialni za politykę lekową są zgodni – należy to zmienić. Zmiana tego przepisu znalazła się w propozycjach nowelizacji ustawy refundacyjnej.  

Źródło: Dziennik. Gazeta Prawna "Firmy blokują dostęp do leków", 22 października 2019