Zamknij

Czy farmaceuta z klauzulą sumienia będzie mógł odmówić sprzedaży antykoncepcji?

04.11.2020
Aktualizacja: 04.11.2020 21:43
Klauzula sumienia w aptece
fot. MAREK BEREZOWSKI/REPORTER/ EAST NEWS

Czy farmaceuta będzie mógł odmówić sprzedaży prezerwatyw, wkładek wewnątrzmacicznych, plastrów, kapturków itp.? Jeśli wejdzie w życie nowelizacja ustawy o zawodzie farmaceuty, która została przyjęta w czwartek przez Sejm (teraz została przesłana do prezydenta i marszałka Sejmu), to farmaceuta będzie mógł odmówić sprzedaży legalnej antykoncepcji barierowej, powołując się na klauzulę sumienia.

Taką informację podał tygodnik "Polityka". Rządowy projekt nowelizacji ustawy o zawodzie farmaceuty wpłynął do Sejmu 3 lutego 2020 r. Projekt został przyjęty przez sejmową podkomisję, a w ubiegły czwartek 29 października 2020 r. został przyjęty przez posłów w III czytaniu i skierowany do prezydenta i marszałka Senatu. Wcześniej odrzucono kilkadziesiąt poprawek, zgłoszonych przez opozycję.

Jeśli ustawa wejdzie w życie, w aptece będzie można odmówić sprzedaży środków regulacji poczęć, czyli całej antykoncepcji barierowej. "Nowelizowany przepis poszerza grupę osób, którym ze względu na zdrowie i życie aptekarz może nie wydać prezerwatywy – teraz będą to pacjenci oraz tajemnicze <inne osoby>" – czytamy w "Polityce".

Zapisów pozwalających na odmowę sprzedaży antykoncepcji od kilku lat domagało się Stowarzyszenie Farmaceutów Katolickich. To właśnie z ich inicjatywy został wprowadzony zapis:

„5. Farmaceuta i technik farmaceutyczny mogą odmówić:
1)    wykonania każdej usługi farmaceutycznej, o której mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia … o zawodzie farmaceuty, jeżeli jej wykonanie może zagrażać życiu lub zdrowi pacjenta lub innych osób;
2)    wydania produktu leczniczego, wyrobu medycznego lub środka spożywczego przeznaczenia żywieniowego, jeżeli:(...)".

Wszystkie zapisy tego projektu możesz przeczytać na stronach Sejmu.

Posłanka Marcelina Zawisza zgłosiła poprawkę do tego projektu (chodziło m.in. o ten fragment), gdy projekt był jeszcze w podkomisji. Niestety został odrzucony. Podobne było w Sejmie. Zgodnie z tym zapisem farmaceuta będzie mógł odmówić sprzedaży wyrobów medycznych, do których należą środki antykoncepcyjne, takie jak prezerwatywy czy wkładki wewnątrzmaciczne.

– Ile zajmie Ordo Iuris opracowanie poradnika ''Jak odmówić wydania wkładki domacicznej lub prezerwatyw z apteki''? Po odrzuceniu mojej poprawki ustawa to umożliwia – napisała na Twitterze posłanka Zawisza.

Cytowany przez Rzeczpospolitą farmaceuta i ekspert ochrony zdrowia Jerzy Przystajko twierdzi: ''Prezerwatywę można kupić w drogerii czy na stacji benzynowej, ale wkładka jest tylko w aptece. A odmowa jej wydania to rodzaj zawoalowanej klauzuli sumienia''. Farmaceuta dodaje, że kobiety już dziś zgłaszają, że niektórzy aptekarze zniechęcają je do nabywania wkładek.

Już w zeszłym roku pisaliśmy o liście, który wysłało Stowarzyszenie Farmaceutów Katolickich Polski do Ministerstwa Zdrowia. W piśmie Stowarzyszenie domagało się, by w ramach konsultowanej wtedy ustawy o zawodzie farmaceuty znalazły się zapisy o możliwości powoływania się przez farmaceutów na klauzulę sumienia.

Do sprawy odniosła się również Naczelna Izba Aptekarska, która wydała oświadczenie w tej sprawie. Poniżej jego treść:

"W związku z pojawiającymi się w mediach informacjami jakoby w procedowanej przez Parlament RP ustawie o zawodzie farmaceuty znalazły się zapisy dotyczące klauzuli sumienia farmaceutów, stanowczo dementujemy te nieprawdziwe informacje i sprzeciwiamy się dalszemu ich rozpowszechnianiu.

Prawo odmowy wydania z apteki określonych produktów leczniczych, ściśle reguluje art. 96 ust. 5 ustawy Prawo farmaceutyczne, które jednoznacznie wskazuje na przesłanki jakie mogą kierować farmaceutą lub technikiem farmaceutycznym podczas podejmowania decyzji o odmowie. Należą do nich m.in. sytuacje, w których wydanie produktu może skutkować zagrożeniem zdrowia lub życia pacjenta lub gdy istnieje podejrzenie o zastosowaniu danego preparatu leczniczego w celach pozamedycznych (np. odurzenie pseudoefedryną).

Procedowany obecnie w Parlamencie RP projekt ustawy o zawodzie farmaceuty rozszerza prawo do odmowy wydania produktu o wyroby medyczne, jednak wyłącznie w szczególnych przypadkach, gdy mogą one zostać użyte w celach pozamedycznych. Na rynku dostępnych jest dziś wiele produktów o statusie wyrobów medycznych, które jeszcze do niedawna były zarejestrowane jako leki.

Omawiany projekt ustawy nie zawiera przepisów związanych z tzw. klauzulą sumienia, od wielu lat obowiązującą choćby w ustawie o zawodzie lekarza i lekarza dentysty. Przypisywanie obecnie procedowanym przepisom podobnych rozwiązań jest manipulacją i próbą dyskredytacji projektu ustawy. Zwracamy się więc z prośbą o zaprzestanie publikowania nieprawdziwych i niesprawdzonych informacji."

Źródło: Polityka/ Rzeczpospolita/ sejm.gov.pl