Prawo jazdy: jakie choroby wykluczają otrzymanie prawa jazdy?

15.01.2020
Aktualizacja: 16.01.2020 08:50
Photo by Jaromír Kavan on Unsplash
fot. Photo by Jaromír Kavan on Unsplash

Starasz się uzyskać prawo jazdy, ale masz problemy ze zdrowiem? Niektóre choroby i stany medyczne wykluczają z możliwości prowadzenia pojazdów. Stają się również przeszkodą w uzyskaniu uprawnień do prowadzenia samochodu. Mogą bowiem wpływać na zdolność reakcji, podejmowania decyzji lub wpływać na świadomość potencjalnego kierowcy. Dowiedz się, które choroby są przeciwwskazaniem do uzyskania prawa jazdy.

Większość dorosłych osób ma prawo jazdy, nawet jeśli na co dzień nie prowadzą samochodu. Prawo jazdy daje możliwość samodzielnego poruszania się. Dla wielu osób to wolność, niezależność, dla innych niezbędny element prowadzenia biznesu lub ułatwienie w poruszaniu na dłuższych dystansach.

Niewiele osób jednak wie, że niektóre choroby są przeciwwskazaniem do uzyskania prawa jazdy.

W Polsce obowiązujące kryteria zdrowotne zawarto w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców, które było zmienione w 30.08.2019 r.

Prawo jazdy: na czym polega badanie lekarskie?

W ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej, która ubiega się o prawo jazdy, w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.

Badanie lekarskie dokumentowane jest na druku karty badania. Obejmuje badanie podmiotowe, badanie przedmiotowe oraz badania dodatkowe.

Natomiast osoba, która ubiega się o prawo jazdy, wypełnia i podpisuje ankietę na temat swojego stanu zdrowia oraz oświadczenie, że w razie wystąpienia napadu drgawek, padaczki lub hipoglikemii zgłosi się na ponowną ocenę stanu zdrowia kierowcy.

Lekarz uprawniony u osoby badanej stwierdza występowanie lub brak:

  • chorób narządu wzroku;
  • chorób narządu słuchu i równowagi;
  • chorób układu sercowo-naczyniowego i oddechowego;
  • chorób narządu ruchu;
  • chorób układu nerwowego, w tym padaczki;
  • zaburzeń psychicznych;
  • cukrzycy;
  • niewydolności nerek;
  • objawów uzależnienia od alkoholu;
  • objawów uzależnienia od środków psychotropowych;
  • objawów stosowania produktów leczniczych mogących mieć wpływ na zdolność do kierowania pojazdami;
  • innych poważnych zaburzeń stanu zdrowia, które mogą stanowić zagrożenie w sytuacji kierowania pojazdami.

W zakresie badania lekarskiego lekarz uwzględnia u osoby badanej obecność i rodzaj schorzenia, stopień zaawansowania objawów chorobowych i ich dynamikę, z uwzględnieniem możliwości rozwoju choroby, jak i cofania się jej objawów, oraz rozważa zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, jakie mogą mieć miejsce w przypadku kierowania przez tę osobę pojazdami.

Dlatego tak ważne jest szczegółowe i przede wszystkim szczere wypełnienie ankiety. Niestety, w wielu przypadkach osoby ubiegające się o prawo jazdy świadomie zatajają fakt posiadania przewlekłej choroby w obawie, że będzie ona przeciwwskazaniem do otrzymania ,,prawka''.

Jednak nie zawsze tak jest. Często, jeśli człowiek leczy się, jest pod opieką specjalisty i jego choroba nie przeszkadza w normalnym funkcjonowaniu, lekarz nie stwierdza przeciwwskazań do kierowania pojazdami. 

Lekarz może także skierować osobę badaną na konsultację do lekarza specjalisty w określonej dziedzinie medycyny lub psychologa, by zlecić przeprowadzenie pomocniczych badań diagnostycznych w celu oceny schorzenia lub stopnia zaawansowania objawów chorobowych.Jeśli osoba badana pomyślnie przejdzie testy (wynik pozytywny badania), otrzyma zaświadczenie wydane przez jednostkę przeprowadzającą szkolenie. 

Prawo jazdy: jakie choroby dyskwalifikują?

Według Dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego kierowców klasyfikuje się w dwóch grupach:

  • grupa 1 – kierowcy pojazdów kategorii A, A1, A2, AM, B, B1, BE
  • grupa 2 – kierowcy pojazdów kategorii C, CE, C1, C1E, D, D1, DE, D1E.

To ważne, ponieważ przeciwwskazania do uzyskania prawa jazdy mogą różnić się pomiędzy tymi grupami.

KRYTERIA DOTYCZĄCE WZROKU: kryteria okulistyczne różnią się dla poszczególnych grup osób w zależności od kategorii prawa jazdy. 

KRYTERIA DOTYCZĄCE SŁUCHU: ubytek słuchu (częściowy lub całkowity) nie jest przeciwwskazaniem do kierowania pojazdami grupy 1. Natomiast w grupie 2 wymaga się przynajmniej słyszalności szeptu w uchu lepiej słyszącym, w razie konieczności z aparatem słuchowym lub implantem ślimakowym.

STAN NARZĄDU RÓWNOWAGI: w każdym przypadku wymagana jest czynnościowa sprawność narządu równowagi potwierdzona prawidłowymi wynikami prób statyczno-dynamicznych. Dolegliwości lub nieprawidłowości w zakresie narządu ruchu nie mogą stanowić zagrożenia dla kierowcy i innych uczestników ruchu drogowego. Kierujący może korzystać z dostosowania pojazdu, a jeśli schorzenie ma charakter postępujący, powinien poddać się okresowej kontroli lekarskiej.

KRYTERIA DOTYCZĄCE CHORÓB SERCOWO-NACZYNIOWYCH: przeciwwskazaniem są wszelkie choroby, które mogą stwarzać ryzyko nagłej niewydolności układu sercowo-naczyniowego lub oddechowego, powodującej nagłe osłabienie funkcji mózgowych w tym: arytmia, wszczepiony stymulator serca, nieprawidłowe ciśnienie tętnicze krwi, niedokrwienie mięśnia sercowego, obturacyjny bezdech podczas snu.

KRYTERIA DOTYCZĄCE CUKRZYCY: warunkiem uzyskania prawa jazdy lub przedłużenia jego ważności jest dobra kontrola cukrzycy poparta pozytywną opinią lekarza prowadzącego.

KRYTERIA DOTYCZĄCE CHORÓB NEREK: przeciwwskazaniem jest ostra niewydolność nerek. W przypadku przewlekłej niewydolności nerek orzeczenie pozytywne zależy od stopnia zaawansowania choroby po uzyskaniu pozytywnej opinii lekarza i pod warunkiem regularnych badań kontrolnych.

KRYTERIA DOTYCZĄCE CHORÓB NEUROLOGICZNYCH: napady padaczkowe lub nagłe zaburzenia świadomości stanowią przeciwwskazanie do kierowania pojazdami. Wydanie prawa jazdy może nastąpić po spełnieniu określonych warunków, np. w  przypadku udokumentowaniu 2 lat braku napadów padaczki.

KRYTERIA DOTYCZĄCE ZABURZEŃ PSYCHICZNYCH: przeciwwskazanie stanowią wszelkie poważne zaburzenia psychiczne wrodzone lub spowodowane chorobą, urazem lub operacją neurochirurgiczną, niedorozwój umysłowy oraz poważne zaburzenia zachowania spowodowane wiekiem lub zaburzenia osobowości mające negatywny wpływ na ocenę sytuacji, zachowanie lub zdolności adaptacyjne.

KRYTERIA DOTYCZĄCE UZALEŻNIENIA OD ALKOHOLU: przeciwwskazaniem jest uzależnienie od alkoholu lub niemożność powstrzymania się od picia alkoholu i kierowania pojazdem. Osoby w przeszłości uzależnione od alkoholu mogą być kierowcami po udowodnieniu minimum 12- miesięcznego okresu abstynencji oraz pod warunkiem regularnych badań kontrolnych u terapeuty.

KRYTERIA DOTYCZĄCE ZAŻYWANIA LEKÓW: przeciwwskazanie stanowi uzależnienie od substancji psychotropowych lub regularnie nadużywanie takich substancji niezależnie od kategorii prawa jazdy. Dotyczy to wszystkich produktów leczniczych czy kombinacji produktów leczniczych wpływających na zdolność do kierowania pojazdem.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców; Kryteria zdrowotne w kwalifikacji osób kierujących pojazdami (Renata Turbańska, Grażyna Wośkowiak)