Badanie na koronawirusa: kto może zrobić? Jakie są kryteria testów?

26.03.2020
Aktualizacja: 26.03.2020 18:25
Badanie na koronawirusa
fot. Shutterstock

Czy każdy w Polsce może wykonać test na koronawirusa? Nie. Takie testy nie są dostępne komercyjnie, nie można ich kupić i wykonać z własnej potrzeby, gdy nie ma ku temu wskazań. Jakie są zatem wskazania do badania na obecność koronawirusa w organizmie? Sprawdź, kto kwalifikuje się do badania.

Badanie na koronawirusa wykonywane jest tylko u pewnej grupy osób zagrożonych zakażeniem z powodu możliwego kontaktu z chorymi na COVID-19, występujących objawów lub odbywanych w ostatnim czasie podróży, ale to wcale nie wszystkie kryteria.

Badanie przeprowadza się u osób, u których występuje co najmniej jeden z objawów ostrej infekcji układu oddechowego: gorączka, kaszel, duszności.

Jednak osoby te muszą spełniać jeszcze jeden warunek.

Testy na koronawirusa wykonuje się u osób, które w okresie 14 dni przed wystąpieniem wymienionych wyżej objawów spełniały co najmniej jedno z następujących kryteriów:

1. Przebywały lub powróciły z obszaru, w którym występuje też lokalna lub o małym stopniu rozpowszechnienia transmisja COVID-19.

2. Miały bliski kontakt z osobą, u której stwierdzono zakażenie COVID-19 (kontakt z przypadkiem potwierdzonym lub prawdopodobnym). 

Jako bliski kontakt należy rozumieć:

  • zamieszkiwanie z przypadkiem COVID-19,
  • bezpośredni kontakt fizyczny z przypadkiem COVID-19 (np. podanie ręki),
  • bezpośredni kontakt bez zabezpieczania z wydzielinami osoby z COVID-19 (np. dotykanie zużytej chusteczki higienicznej, narażenie na kaszel osoby chorej),
  • przebywanie w bezpośredniej bliskości (twarzą w twarz) osoby chorej - przez dowolny czas,
  • przebywanie w odległości 2 metrów od przypadku COVID-19 przez czas dłuższy niż 15 minut w sytuacji każdej innej ekspozycji niewymienionej powyżej,
  • kontakt na pokładzie samolotu i innych zbiorowych środków transportu obejmujący osoby zajmujące dwa miejsca (w każdym kierunku) od osoby z COVID-19,
  • personel medyczny lub inna osoba bezpośrednio opiekująca się chorym z COVID-19 lub osoba pracująca w laboratorium bezpośrednio z próbkami osób z COVID-19 bez odpowiedniego zabezpieczania lub w przypadku gdy doszło do uszkodzenia stosowanych środków ochrony osobistej, lub w przypadku stwierdzenia ich nieprawidłowego zastosowania,
  • osoby towarzyszące w podróży lub sprawujące opiekę, członkowie załogi obsługujący sekcję, w której znajduje się chory (w przypadku ciężkich objawów u osoby z COVID-19 lub jej przemieszczania się za bliski kontakt należy uznać wszystkich pasażerów znajdujących się w sekcji, lub na pokładzie środka transportu),
  • czynni zawodowo przedstawiciele zawodów medycznych, mogący mieć kontakt z osobą zakażoną, podczas wykonywania obowiązków zawodowych, u których wystąpiły objawy infekcji układu oddechowego bez stwierdzenia innej etiologii w pełni wyjaśniającej obraz kliniczny.

Badania pod kątem koronawirusa wykonuje się również u osób hospitalizowanych z objawami ciężkiej infekcji układu oddechowego, u których nie stwierdzono innej przyczyny zachorowania lub u osób w nagłym stanie zagrożenia życia, lub zdrowia z objawami niewydolności oddechowej.

Warto wiedzieć, że dopóki próbka nie zostanie przebadana i nie zostanie laboratoryjnie potwierdzone zakażenie koronawirusem u danej osoby, jest ona tylko podejrzewana o możliwe zakażenie. Takie osoby, u których jedynie podejrzewa się zakażenie koronawirusem, do czasu wyjaśnienia, muszą przebywać w szpitalu zakaźnym lub w kwarantannie.

Warto wiedzieć

Co z personelem medycznym?

Testy na koronawirusa, w przypadku personelu medycznego i kadry medycznej, wykonuje się w przypadku, gdy został potwierdzony kontakt z osobą chorą na COVID-19, a także wtedy, gdy występują objawy COVID-19 (gorączka, kaszel, duszność), ale kontakt z osobą zakażoną koronawirusem nie został potwierdzony.

Ile się czeka na wyniki testu na koronawirusa?

Badanie próbki po jej wcześniejszym pobraniu trwa kilka godzin. Jeśli badanie trzeba powtórzyć, to ocena pobranego wymazu może trwać nawet kilkadziesiąt godzin.

Należy dodatkowo doliczyć czas transportu próbki do laboratorium, a ten uzależniony jest od tego, jak daleko jest miejsce, gdzie pobrano wymaz, od najbliższego laboratorium wykonującego badanie.

Materiałem do badań w kierunku SARS-CoV-2 są:

  • próbki pobrane z dolnych dróg oddechowych takie jak aspiraty przeztchwicze (TTA), ewentualnie popłuczyny oskrzelikowo-pęcherzykowe (BAL),
  • plwocina nieindukowana, czyli wykrztuszona spontanicznie,
  • wymazy z nosogardła lub aspiraty z nosogardła.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: GIS