Jak pomóc osobie, która się zadławiła? Poznaj rękoczyn Heimlicha

20.08.2018
Aktualizacja: 04.07.2019 11:20
Zadławienie - jak postępować (pierwsza pomoc)
fot. Shutterstock

Widzisz, że osoba z Twojego otoczenia zaczyna się krztusić? To może być niegroźne zadławienie i za pomocą kaszlu osoba poszkodowana szybko poradzi sobie z zalegającymi resztkami jedzenia. Może się jednak zdarzyć, że zamiast szczęśliwego finału sytuacja rozwinie się negatywnie – osoba poszkodowana zacznie słabnąć, nie będzie mogła oddychać i w końcu straci przytomność. Dlatego warto wiedzieć, jak w takich sytuacjach reagować. Postępowanie według kilku prostych zasad może uratować komuś życie.

Z pozoru niegroźne zadławienie czy zakrztuszenie się może mieć groźne skutki. Każdemu zdarzyło się jeść lub pić zbyt łapczywie lub rozmawiać w czasie jedzenia, czego konsekwencją jest nierzadko właśnie zakrztuszenie kawałkami pożywienia. Choć to męczące uczucie, to w większości przypadków udaje się jedzenie odkaszlnąć. Jednak w niektórych przypadkach zadławienie jest tak poważne, że utrudnia oddech i może prowadzić do uduszenia.

Zadławienie można podzielić na łagodne (częściowe), gdy światło dróg oddechowych nie jest w całości zamknięte przez ciało obce i oddech, choć utrudniony, jest możliwy, oraz ciężkie (całkowite), gdy światło dróg oddechowych jest całkiem zamknięte, co uniemożliwia oddychanie, a to bezpośrednio zagraża życiu.

Jak pomóc osobie, która się zadławiła/zakrztusiła?

Zazwyczaj osoba, która się zadławiła, jest zlękniona i z ogromnym wysiłkiem próbuje zaczerpnąć powietrza, intensywnie przy tym kaszląc, co jest naturalną reakcją mającą na celu pozbycia się ciała obcego. Przeważnie osoba, która się zadławiła, jest w stanie sama poradzić sobie z tą sytuacją, ale osoby postronne powinny bacznie ją obserwować. Gdy osłabnie z sił lub nagle przestanie kaszleć przy jednoczesnej potrzebie zaczerpnięcia powietrza, a w najgorszym wypadku przestanie oddychać, trzeba natychmiast wdrożyć odpowiednie postępowanie.

Co zrobić, by pomóc osobie, która się zadławiła?

  1. Usunąć z jamy ustnej widoczne fragmenty ciał obcych lub luźne protezy zębowe.
  2. Stanąć z boku i nieco z tyłu od ratowanego.
  3. Podeprzeć jedną ręką klatkę piersiową ratowanego i nachylić go silnie ku przodowi tak, by przemieszczone ciało obce wydostało się na zewnątrz, zamiast przesunąć się dalej w głąb dróg oddechowych.
  4. Wykonać do pięciu silnych uderzeń pomiędzy łopatkami, używając do tego nadgarstka drugiej ręki. Celem takiego postępowania jest przemieszczenie ciała obcego za każdym uderzeniem, co oznacza, że nie zawsze wszystkie 5 uderzeń okaże się konieczne.

Jeśli wymienione wyżej czynności nie przyniosą oczekiwanego skutku, należy szybko zastosować tzw. rękoczyn Heimlicha:

  1. Ustawić się za ratowanym i objąć go obydwoma kończynami górnymi na wysokości nadbrzusza.
  2. Pochylić go ku przodowi, by ciało obce wydostało się na zewnątrz, zamiast przesunąć się dalej w głąb dróg oddechowych.
  3. Zacisnąć rękę w pięść i umieścić ją pomiędzy pępkiem a dolną częścią mostka. Pięść uchwycić drugą ręką.
  4. Silnie pociągnąć splecione ręce do wewnątrz i ku górze. Powinno to doprowadzić do przemieszczenia się ciała obcego.
shutterstock_395067736

Fot. Shutterstock

Co, jeśli rękoczyn Heimlicha nie doprowadzi do pozbycia się ciała obcego? Wtedy należy ponownie skontrolować jamę ustną osoby poszkodowanej i zobaczyć, czy ciało obce nie zostało odkrztuszone. Być może znajduje się w zasięgu ręki i można je wyciągnąć.

Należy wykonywać na przemian pięć uderzeń w plecy i pięć uciśnięć nadbrzusza.

Jeśli osoba poszkodowana zaczyna tracić przytomność, trzeba niezwłocznie wezwać pogotowie i zacząć resuscytację – wykonać dwa wdechy prosto w usta ratowanego, podjąć masaż serca i kontynuować procedurę aż do przyjazdu karetki pogotowia.

Uwaga! Opisane wyżej metody dotyczą pomocy osobom dorosłym, które się zadławiły.

Czym może skutkować zadławienie/zakrztuszenie?

Należy pamiętać, że ciężkie zadławienie jest sytuacją zagrażającą życiu człowieka. Gdy ciało obce zamknie światło dróg oddechowych, automatycznie odetnie dopływ powietrza. Osoba poszkodowana zacznie się dusić i szybko osłabnie z sił. Jeśli pomoc nie nadejdzie szybko i ciało obce nie zostanie usunięte, osoba poszkodowana może się udusić.

W przypadku osób dorosłych zadławienia dotyczą najczęściej jedzenia, gdy nagle resztki pożywienia znajdą się w drogach oddechowych, zaczną drażnić i pobudzać do kaszlu. Jednak w przypadku dzieci częstą przyczyną zadławień są na przykład niewielkie elementy zabawek czy znalezione w domu małe przedmioty łatwe do połknięcia.

Jak pomóc dziecku po zadławieniu? (Zasady dotyczą dzieci powyżej 1. roku życia)

  1. Początkowo zachęcaj do kaszlu i nie rób nic więcej.
  2. Jeśli dziecko ma objawy całkowitej niedrożności – przestało kaszleć, ale nie może oddychać, choć jest przytomne, zastosuj do 5 uderzeń w okolicę międzyłopatkową: stań z boku i nieco z tyłu za dzieckiem, podłóż jedną dłoń pod mostek dziecka, pochyl je do przodu, wykonaj do 5 energicznych uderzeń nadgarstkiem w okolicę międzyłopatkową, a po każdym uderzeniu sprawdź, czy ciało obce zostało usunięte.
  3. Jeżeli po uderzeniach w okolicę międzyłopatkową ciało obce nie zostało usunięte, zastosuj 5 uciśnięć nadbrzusza: stań za dzieckiem i obejmij je ramionami na wysokości nadbrzusza, a następnie pochyl do przodu, zaciśnij pięść i umieść ją pomiędzy pępkiem i wyrostkiem mieczykowatym, wolną ręką obejmij zaciśniętą pięść i silnie pociągnij do wewnątrz i ku górze – powtórz tę czynność do 5 razy.
  4. Kontynuuj 5 uderzeń w okolicę międzyłopatkową na przemian z 5 uciśnięciami klatki piersiowej do czasu usunięcia ciała obcego.
  5. Jeśli ciała obcego nadal nie da się usunąć, wezwij pogotowie ratunkowe.

Jeśli dziecko wyraźnie osłabnie i zacznie tracić przytomność, nie zwlekaj! Wezwij pogotowie i w tym czasie kontynuuj czynności opisane powyżej.

Jak pomóc osobie, która zachłysnęła się wodą?

Zachłyśnięcie się wodą powoduje natychmiastowy kaszel. Wtedy należy starać się uspokoić osobę poszkodowaną. Można jej także pomóc, podnosząc ręce do góry.

Gdy mimo wszystko zalegająca woda nie wypływa, należy pomóc osobie poszkodowanej:

  1. Należy niemalże przewiesić ciało osoby poszkodowanej przez ustawione pod kątem prostym udo, tak by głowa skierowana była ku dołowi.
  2. Następnie należy kilkakrotnie lekko uciskać na zmianę plecy i klatkę piersiową oraz okolicę lędźwiową z jamą brzuszną. Dzięki temu woda, która dostała się do dróg oddechowych, ma szansę wypłynąć.
  3. Jeśli wykonywane czynności nie przynoszą poprawy, należy szybko wezwać pogotowie.

Zobacz także: Tragedia na plaży. 21-latek utonął w wykopanej przez siebie dziurze w piasku

Zobacz także

Źródło: zdrowie.pap.pl

________

zdrowie.radiozet.pl/nk