Jak postępować w przypadku skręcenia kostki? Ekspert radzi

18.03.2019
Aktualizacja: 18.03.2019 15:02
skręcenie stawu skokowego - pierwsza pomoc

Sprawdź, jak należy postępować w przypadku skręcenia stawu skokowego (potocznie: skręcenia kostki). Nasz ekspertka wyjaśnia, na czym polega metoda PRICE i co należy zrobić, by zmniejszyć dolegliwości związane z urazem stawu skokowego.

Skręcenie stawu skokowego to uraz, który bardzo łatwo rozpoznać, głównie ze względu na mechanizm, w jaki powstał. Zwykle dochodzi do niego podczas codziennych aktywności, gdy idziemy lub biegniemy i źle postawimy stopę. Wtedy stopa może się „podwinąć” i czujemy ból, pojawia się obrzęk (w późniejszym okresie krwiak), mamy problem z chodzeniem, nie możemy stanąć na palce.

 Pierwsza pomoc w stanie ostrym polega na metodzie PRICE (od protection – ochrona, rest – odpoczynek, ice – chłodzenie, compression – ucisk oraz elevation – uniesienie), czyli na:

  • Odpoczynku i ochronie skręconego stawu – chory powinien przerwać aktywność fizyczną i odpocząć. W przypadku skręconego stawu skokowego zachęca się do odpoczynku przez co najmniej 7 dni;
  • Schłodzeniu stawu, czyli przyłożeniu zimnego kompresu (cold packa lub mrożonki). Należy pamiętać, by nie przykładać zimnego kompresu bezpośrednio do skóry, bo może dojść do jej odmrożenia. Najlepiej jest zimny okład zawinąć w ścierkę lub ręcznik papierowy. To działanie ma na celu zmniejszenie  opuchlizny. Zimny okład warto przykładać przez 10-15 minut 3 do 5 razy dziennie.
  • Ucisku, czyli owinięciu całego stawu skokowego elastycznym bandażem. Aby sprawdzić, czy ucisk nie jest zbyt mocny, można ścisnąć duży paluch i obserwować, jaki będzie mieć kolor. Jeśli po ściśnięciu paluch jest biały, a po zaprzestaniu ściskania wraca do koloru czerwonego, to znaczy, że zastosowana kompresja jest prawidłowa. W przeciwnym wypadku trzeba zakończyć kompresję.
  • Uniesieniu – kończynę należy ułożyć wysoko (np. na poduszkach). Ważne, aby staw skokowy był wyżej niż staw kolanowy, a stan kolanowy wyżej niż staw biodrowy. To uniesienie powinniśmy powtarzać najczęściej, jak się da, czyli co najmniej kilka razy w ciągu dnia po 15-20 minut.

Jakie są typy skręcenia stawu skokowego?

Mówiąc o skręceniu stawu skokowego, możemy mieć do czynienia z dwoma typami urazu. Pierwszy z nich to inwersja - pierwszy palec u stopy (tzw. paluch) idzie nam do góry, a kostka boczna dotyka do podłoża, na którym stoimy. Drugi to ewersja, czyli mały malec idzie do góry, a kostka przyśrodkowa dotyka podłoża. Pierwszy typ urazu stanowi 85% wszystkich skręceń, drugi jest stosunkowo rzadszy.

Po zastosowaniu metody PRICE warto skonsultować swój stan z fizjoterapeutą lub lekarzem ortopedą. To ważne, ponieważ u 8 na 10 osób, które miały skręcony staw skokowy, dochodzi do nawykowego skręcenia tego stawu, a w konsekwencji do naderwania lub nawet całkowitego zerwania więzadeł. W takich przypadkach konieczna jest interwencja ortopedy i wykonanie zabiegu operacyjnego lub unieruchomienie kończyny.
Inną konsekwencją nieleczenia skręcenia stawu skokowegozmiany zwyrodnieniowe (dotyczy to około 30% osób, które miały ten uraz).

W terapii przeciwobrzękowej możemy również zastosować miodowanie. W miejscu urazu i obrzęku nakładamy miód i delikatnie masujemy, odrywając dłoń od skóry. Ta metoda polega na odrywaniu tkanki (poprzez przyklejanie się dłoni do skóry w miejscu urazu) w celu oderwania powięzi, która często ulega sklejeniu przy tego typu urazach. Miodowanie powinno trwać około 15-20 minut. Przez pierwsze 5 minut rozgrzewamy miód – dzięki temu lepiej dłoń się klei do skóry. Ta metoda ma działanie przekrwienie i przeciwobrzękowe. Pacjent, podczas wykonywania tej metody, może odczuwać pieczenie, a nawet lekkie podszczypywanie, a skóra staje się lekko zaczerwieniona.

Ważne

Jeśli masz tendencję do zakrzepicy (lub ktoś w rodzinie chorował na tę chorobę) powinieneś to zgłosić fizjoterapeucie lub ortopedzie. To bardzo ważne dla twojego zdrowia, ponieważ pewne działania fizjoterapeutyczne w przypadku zakrzepicy np. masaż, mogą Ci zaszkodzić. Jakie objawy powinny nas zaniepokoić? Ocieplenie podudzia, migrujący ból w różnych miejscach na łydce.

Opracowano na podstawie rozmowy z mgr Katarzyną Jerzełkowską-Waś, fizjoterapeutką i rehabilitantką z Centrum Medycznego Pure-Med. (pure-med.pl, +48 508 555 350), która specjalizuje się w rehabilitacji ortopedycznej po zabiegach operacyjnych w obrębie stawu skokowego, kolanowego, biodrowego, ramiennego i stawów kręgosłupa. Prowadzi rehabilitację przedoperacyjną, pooperacyjną, przeciwbólową, w kontuzjach sportowych. Wykonuje również zabiegi z zakresu fizykoterapii (fala uderzeniowa, pole magnetyczne, ultradźwięki, laser, elektroterapia) oraz masażu. Prowadzi pacjentki w okresie ciąży i połogu. Udziela konsultacji fizjoterapeutycznych.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.