Jak postępować w przypadku duszności? 5 pozycji, które ułatwią oddychanie

04.11.2020
Aktualizacja: 04.11.2020 12:45
Duszność - jakie pozycje pomagają lepiej oddychać
fot. Shutterstock

Duszność i związane z nią problemy z oddychaniem zawsze wzbudzają niepokój i strach. Niestety te emocje jeszcze bardziej pogłębiają tę dolegliwość. Dowiedz się, jak sobie radzić w przypadku pojawienia się uczucia duszności, jaką przyjąć pozycję, by łatwiej oddychać. 

Duszność może być zarówno objawem, jak i powikłaniem wielu chorób, np. COVID-19, infekcji wywoływanej przez koronawirusa SARS-CoV-2, zapalenia płuc, zatorowości płuc, zawału serca czy astmy. Duszność to subiektywne odczucie braku powietrza, trudności w oddychaniu lub zadyszki. Może się ona pojawić przy niewielkim wysiłku, a nawet w czasie spoczynku. Brak tchu zawsze wywołuje niepokój, co dodatkowo może pogorszyć funkcje oddechowe organizmu.

Ważne!

Duszność ZAWSZE wymaga konsultacji z lekarzem. Jeżeli jest ona tak nasilona, że utrudnia mówienie, powoduje osłabienie i towarzyszą jej np. ból w klatce piersiowej lub krwioplucie, należy NATYCHMIAST wezwać karetkę pogotowia.

Czasami jednak duszność jest objawem towarzyszącym przewlekłym chorobom (np. astmy) lub efektem przebycia ciężkiej choroby (np. COVID-19). Można ona pojawiać się podczas wykonywania codziennych czynności, np. spaceru, ubierania się, czy wchodzenia po schodach. Chory musi w takiej sytuacji zatrzymać się, odpocząć, uspokoić oddech. Organizm po chorobie potrzebuje czasu, by się zregenerować.

Krajowa Izba Fizjoterapeutów udostępniła przetłumaczony na polski i dostosowany do polskich realiów informator WHO dla pacjentów „Wsparcie w samodzielnej rehabilitacji po przebyciu choroby związanej z COVID-19”. To pozycja obowiązkowa dla wszystkich rekonwalescentów. Można się z niego dowiedz, jak postępować w przypadku pojawienia się duszności.

Jeśli pojawia się duszność, przede wszystkim zachowaj spokój, stres, niepokój pogarsza funkcje oddechowe organizmu. Wybierz jedną z poniższych pozycji i spróbuj uspokoić oddech.

Pozycje, które łagodzą duszność

  1. Ułożenie na boku z podparciem: Połóż się na boku z lekko ugiętymi kolanami, głowa i szyja niech zostaną podparte poduszkami.
  2. Pozycja siedząca z pochyleniem do przodu: Usiądź przy stole i pochyl górną część tułowia do przodu. Oprzyj głowę i szyję na poduszce (lub bez niej), a ramiona ułóż luźno na stole.
  3. Pozycja siedząca z pochyleniem do przodu (bez stołu naprzeciwko): Usiądź na krześle i pochyl się do przodu w taki sposób, aby łokcie spoczywały na kolanach lub podłokietnikach fotela.
  4. Pozycja stojąca z pochyleniem do przodu i podparciem: Stojąc, pochyl się do przodu i oprzyj rękoma o parapet lub inny stabilny przedmiot (np. krzesło lub fotel).
  5. Pozycja stojąca z podparciem pleców: Oprzyj się plecami o ścianę, ręce opuść luźno wzdłuż tułowia. Stopy powinny być lekko rozstawione i znajdować się w odległości około 30 cm od ściany.

Jak kontrolować oddech podczas duszności? Techniki oddychania

Kontrola nad oddechem: Usiądź w wygodnej pozycji z podparciem. Połóż jedną dłoń na klatce piersiowej, a drugą na brzuchu. Zamknij oczy (lub pozostaw otwarte, jeśli tak wolisz) i skoncentruj się na swoim oddechu. Powoli wykonuj wdech przez nos (lub usta, jeśli nie możesz oddychać przez nos) i wydychaj powietrze ustami. Podczas wykonywania oddechów dłoń na brzuchu powinna się wraz z nim unosić, dłoń na klatce piersiowej powinna pozostać w tym samym miejscu. Ćwiczenie wykonuj spokojnie, płynnie, bez wysiłku.

Oddychanie w tempie (np. podczas wchodzenia po schodach): Jeśli musisz wykonać jakąś czynność, to pomyśl, że dzielisz ją na mniejsze części, np. wchodzisz po dwa, trzy schodki i odpoczywasz. Ułatwi to wykonywanie tej czynności bez uczucia zmęczenia. Wykonuj wdech przed ruchem wymagającym najwięcej wysiłku, np. przed wejściem na kolejny schodek, a wydech w trakcie pokonywania kolejnego schodka. Staraj się robić wdech nosem, a wydech ustami.

Pamiętaj!

Nie lekceważ uczucia duszności, ale też nie wpadaj w panikę, gdy się ona pojawi. Stres, niepokój pogarszają funkcje oddechowe i uniemożliwiają prawidłowe ocenienie stanu zdrowia.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: Informator WHO "Wsparcie w samodzielnej rehabilitacji po przebyciu choroby związanej z COVID-19"/ Krajowa Izba Fizjoterapeutów