Co robić w przypadku zatrucia się grzybami?

Monika Piorun
30.08.2016 15:55
Co robić w przypadku zatrucia się grzybami?
fot. Co robić w przypadku zatrucia się grzybami?

Serce zaczyna bić nieregularnie, brak nam tchu, ciśnienie krwi obniża się, a z czoła cieknie nam pot. Obraz przed oczami rozmazuje się i nagle czujemy, że nie jesteśmy w stanie utrzymać się na własnych nogach. Grzybobranie nie zawsze jest miłą rozrywką. Czasami może mieć dla nas poważne konsekwencje. Sprawdź najnowsze porady Głównego Inspektora Sanitarnego.

Nigdzie indziej na świecie nie spotkamy tak wielu zapalonych grzybiarzy, jak w Polsce. Niestety, mimo wielu ostrzeżeń i nagłośnienia ciężkich zatruć spowodowanych spożyciem niejadalnych grzybów, nadal karmi się nimi dzieci, a nieostrożni dorośli lądują na wielotygodniowe leczenie na oddziałach toksykologicznych.

Ciepła i wilgotna pogoda sprawiła, że w naszych lasach aż roi się od olszówek, rydzyków czy opieńków. Mało wprawnym zbieraczom ciągle jeszcze się zdarza pomylić je z "szatanami", których zjedzenie może się dla nas bardzo źle skończyć.

Niby wszyscy wiedzą, że nie wolno spożywać grzybów pochodzących z niepewnych źródeł, to jednak co sezon liczba pacjentów cierpiących z ich powodu nie maleje. Zamiast sięgać po dobrze przebadane grzyby dostępne na sklepowych półkach, nie brakuje śmiałków, którzy wolą wstać skoro świt i pędzić do lasu w poszukiwaniu dorodnych prawdziwków, kurek czy boczniaków.

Grzyby - leśne antybiotyki

Oczywiście nie ma w tym nic złego. Mamy coraz więcej dowodów na to, że grzyby mogą działać jak naturalne antybiotyki, a nawet poprawiać jakość widzenia dzięki temu, że zapobiegają uszkodzeniu nerwów wzrokowego. Zawarta w nich ryboflawina poprawia stan skóry i paznokci. Mają sporo wapnia, żelaza, fosforu, potasu, magnezu oraz pierwiastków śladowych (żelaza, miedzi, cynku i selenu). 100 g świeżych grzybów jest w stanie zaspokoić 20% dziennego zapotrzebowania na witaminę B3 (niacynę) oraz B2

Przeczytaj: Grzyby - naturalne antydepresanty

Niestety ze względu na obecną w ich składzie chitynę, są dla nas bardzo ciężkostrawne i mogą przez wiele dni zalegać w naszym żołądku. Nie powinny ich jeść małe dzieci, osoby starsze oraz wszyscy, którzy cierpią na problemy z trawieniem.

Lepiej nie spożywać ich późnym wieczorem i nie popijać alkoholem, ponieważ takie połączenie wzmaga tylko reakcje alergiczne, do których może dojść nawet kilka dni po zjedzeniu feralnych okazów. Objawy zatrucia mogą się u nas pojawić w podobnym czasie, nawet do kilkudziesięciu godzin od ich spożycia.

Warto wiedzieć, że po zjedzeniu takiego grzyba jak czernidlak pospolity nie wolno sięgać po napoje alkoholowe nawet przez 3 dni. Ze względu na zawartość kopryny, czyli substancji działającej podobnie jak esperal i blokującej rozkład alkoholu w organizmie, połączenie tych grzybów z alkoholem może się skończyć śmiertelnie niebezpiecznym zatruciem.

Pamiętajmy, że grzyby są ciężkostrawne i mogą zalegać w naszym przewodzie pokarmowym dużo dłużej niż inne pokarmy, dlatego nawet kilka dni po ich spożyciu i popiciu wysokoprocentowymi trunkami, może dojść do zatrucia.

Objawy zatrucia grzybami

  • skurcze żołądka
  • migrena
  • spadek ciśnienia krwi
  • omdelnia
  • zwężenie źrenic
  • zmęczenie
  • nadmierne pragnienie
  • zawroty głowy
  • drgawki
  • śpiączka
  • nudności
  • podwyższona temperatura/gorączka
  • biegunka
  • ślinotok
  • halucynacje
  • nieżyt żołądkowo-jelitowy
  • zwolnienie lub gwałtowne przyspieszenie akcji serca
  • zaburzenia oddychania

W przypadku zatrucia grzybami ogromne znaczenie ma czas. Szybka i fachowa pomoc lekarska może nam dosłownie uratować życie. Jeśli nie mamy takiej możliwości i musimy radzić sobie sami, najlepiej zmusić się do wymiotów. Sprowokowanie ich spowoduje cofnięcie pokarmu i zapobiegnie dalszemu atakowi toksyn prowadzących do poważnych uszkodzeń narządów wewnętrznych, a w przypadku muchomora sromotnikowego - skazy krwotocznej i hemolizy krwi

Badanie treści żołądka pozwala poznać gatunek grzyba, który doprowadził do zatrucia. Jeśli tylko mamy taką możliwość, lepiej zachować spożywane okazy. Mogą być cenną wskazówką dla lekarzy i ułatwić dalszą terapię.

Wśród pacjentów zatrutych grzybami zwykle niezbędne jest płukanie żołądka, podanie dużej ilości węgla aktywowanego i wyrównanie niedoborów płynów. Nierzadko niezbędne okazuje się monitorowanie czynności wątroby by zapobiec poważnym stanom zapalnym, które w konsekwencji mogą prowadzić do niewydolności tego narządu, skazy krwotocznej, śpiączki, a nawet śmierci pacjenta.

Poradnik grzybiarza

Apel Sanepidu na temat zasad bezpiecznego grzybobrania

Wybierając się na grzyby zabierzmy wyplatane koszyki, które doskonale przepuszczają powietrze. Plastikowe siatki i reklamówki spowodują tylko, że szybciej zaczną się psuć.

Główny Inspektor Sanitarny zaleca by sięgać tylko po te grzyby, które są dobrze wyrośnięte. Do feralnych pomyłek dochodzi najczęściej w przypadku małych okazów, które nie mają odpowiednio wykształconych cech danego gatunku.

Lepiej wybierać grzyby, które pod kapeluszem mają tzw. gąbkę. Ryzyko śmiertelnego zatrucia jest w ich przypadku dużo mniejsze niż wśród grzybów blaszkowatych, trudno natrafić wśród nich na gatunki trujące.

Nie warto sugerować się też gorzkim smakiem. Wcale nie musi on wskazywać na trujące grzyby. Niebezpieczny muchomór wiosenny lub zielonawy mogą mieć słodkawy posmak, który często myli niedoświadczonych grzybiarzy. Domowe sposoby też często zawodzą. Lepiej nie opierać się tylko na "złotych radach" domorosłych specjalistów i nie wierzyć, że o ich toksyczności świadczy jedynie czarna barwa podczas gotowania ich z cebulą lub to, że w kontakcie z zatrutymi grzybami ciemnieją srebrne łyżeczki. 

___

Redakcja Radio Zet Zdrowie/π