Jak sprawdzić, czy kleszcze są w ogrodzie lub na łące?

28.05.2020
Aktualizacja: 28.05.2020 16:04
Jak znaleźć kleszcze w ogrodzie?
fot. Shutterstock

Kleszczy jest coraz więcej i są dla człowieka niebezpieczne. Dowiedz się, jak sprawdzić, czy w ogrodzie mamy kleszcze, kiedy są one najaktywniejsze oraz jak polują. 

Kleszcze od lat wzbudzają postrach wśród Polaków. Boimy się nie tyle samych kleszczy, co chorób, które przenoszą, np. boreliozy czy kleszczowego zapalenia mózgu (KZM).

Gdzie są kleszcze – na skróty

Dlaczego kleszczy jest coraz więcej?

Niestety w ostatnich latach kleszczy jest coraz więcej, nie tylko w Polsce, ale i w Europie. Na ich liczebność ma wpływ kilka czynników:

  • Zmiana klimatu, a co za tym idzie coraz cieplejsze zimy.
  • Zbyt mało naturalnych wrogów. W Polsce na kleszcze polują jedynie mrówki i chrząszcze.
  • Wzrost populacji szczurów, które przenoszą te pajęczaki. Tam, gdzie żerują szczury (w parkach, na placach zabaw, na kąpieliskach), tam są i kleszcze.

Kiedy kleszcze są aktywne?

Teoretycznie kleszcze żerują (są aktywne) od kwietnia do listopada, ale zmiana klimatu i coraz cieplejsze zimy sprawiły, że można się z nimi zetknąć przez cały rok. Lekarze alarmują, że okres żerowania kleszczy się wydłużył, np. w 2019 r. pierwsze przypadki ukąszenia przez kleszcze odnotowano już w lutym, a ostatnie miały miejsce pod koniec listopada, na początku grudnia.
Kleszcze są zmiennocieplne i lubią wygrzewać się na słońcu, a przy okazji się pożywić. W okresie żerowania najbardziej aktywne są w godzinach 8:00-12.00 oraz 16:00-20:00.

Jak polują kleszcze?

Można by powiedzieć, że kleszcze polują leniwie. Biernie wyczekują na swoje ofiary (czasami nawet rok!), bo długo potrafią wytrzymać bez pożywienia. Larwy kleszcza zwykle przebywają pod źdźbłami traw, nimfy kleszcza w zaroślach, a postaci dorosłe kleszcza pod liśćmi drzew. Gdy "wyczują" ofiarę (kleszcze mają doskonały węch), spadają na nią lub – jeśli są w trawach, zaroślach – chwytają się czegoś, co pozwoli im się utrzymać (ubranie, owłosiona skóra). Następnie przemieszczają się po ciele ofiary, szukając odpowiedniego miejsca, by się wbić. Najchętniej tam, gdzie skóra jest cienka i bardzo dobrze ukrwiona, a także wilgotna.

Ulubione miejsce kleszczy:

  • pod kolanami,
  • w zgięciach łokci,
  • pod pachami,
  • w okolicach pachwin,
  • na karku,
  • przy nasadzie włosów.

Ślina kleszcza zawiera substancje znieczulające, rozrzedzające krew i usypiające układ odpornościowy. Dzięki temu mogą długo i spokojnie żerować na ofierze i pozostawać niezauważonym.

Jak sprawdzić, czy w naszym ogrodzie są kleszcze?

Można wziąć, stare zużyte białe prześcieradło lub przymocować do kija lub drążka biały lub kremowy ręcznik. Następnie przeciągnąć nimi po trawnikach, krzewach, rabatach, wszędzie tam, gdzie jest wilgotno i jest zacienienie. Kleszcze zwykle bytują na wysokości 20-70 cm nad ziemią. Jeśli są w naszym ogródku, przyczepią się do tkaniny.
Test należy przeprowadzić, gdy na zewnątrz panuje odpowiednia pogoda, tj. nie może być zbyt gorąco, ani zbyt mokro (kleszcze nie lubią upałów i deszczy, wtedy chowają się pod liście). Najlepiej gdy na zewnątrz jest około 15-20 stopni Celsjusza.

Źródło: "Borelioza. Jak się wystrzegać. Jak rozpoznać. Jak leczyć" Małgorzata Radomska, Wydawnictwo Harde, Warszawa 2019.

Rozlicz PIT za darmo i przekaż 1 procent podatku na Fundację Radia ZET