Jet lag (zespół nagłej zmiany strefy czasowej): objawy, jak pokonać

17.10.2019
Aktualizacja: 17.10.2019 12:20
Jet lag na lotnisku
fot. Shutterstock

Jesteś po długiej podróży i czujesz się fatalnie? Ból głowy, senność, rozdrażnienie po przylocie potrafią zepsuć urlop. Najlepiej jednak z tym nie walczyć, a zaakceptować, bo tzw. jet lag, czyli zespół nagłej zmiany strefy czasowej to zupełnie naturalne zjawisko. Dowiedz się, jak objawia się jet lag i jak łagodzić jego skutki.

Jet lag, inaczej zespół nagłej zmiany strefy czasowej, to zespół objawów pojawiających się w trakcie odległych podróży w kierunku transpołudnikowym (wschód–zachód lub zachód–wschód) wynikający ze zmiany strefy czasowej.

Jet lag może mieć różne nasilenie, objawy odczuwalne są indywidualnie przez każdą osobę. Zwykle jednak natężenie objawów uzależnione jest zwykle od liczby przekraczanych stref czasowych oraz kierunku podróży – podróż w kierunku na wschód, czyli w kierunku skracającym dobę, jest gorzej znoszona od podróży w kierunku zachodnim, czyli wydłużającym dobę, gdyż adaptacja do dłuższego dnia jest łatwiejsza.

Jet lag: jakie są przyczyny?

Jet lag, a w zasadzie jego objawy, związane są z zaburzeniem procesów fizjologicznych zależnych od rytmu okołodobowego, co dotyczy snu i czuwania, motoryki przewodu pokarmowego, przemiany materii. Zaburzenie rytmu okołodobowego może powodować zaburzenia wydzielania hormonów takich jak kortyzol czy melatonina.

Jet lag: jakie są objawy?

Objawy jet lag'u:

  • zaburzenia snu,
  • problemy ze skupieniem uwagi,
  • przemęczenie,
  • zaburzenia apetytu i problemy żołądkowe,
  • złe samopoczucie,
  • dezorientacja,
  • senność,
  • bóle głowy.

Objawy zespołu nagłej zmiany strefy czasowej ustępują szybko, u niektórych już po jednym dniu, u innych po maksymalnie kilku dniach. 

Jet lag: jak złagodzić?

Szkoda czasu na jet lag, dlatego warto nauczyć się, jak sobie z nim radzić. W większości przypadków objawów nie da się uniknąć, ale można je skutecznie złagodzić.

Przygotowania do podróży na drugi koniec świata można zacząć już przed wylotem. Podróżując na wchód, można spróbować kłaść się spać i wstawać wcześniej niż zwykle, a podróżując na zachód – kłaść się spać i wstawać później niż zazwyczaj. 

Niezwykle ważna jest odpowiednia aklimatyzacja po przylocie, czyli stopniowe oswajanie się ze zmianą strefy czasowej. Jak to zrobić? Dać sobie czas na odpoczynek: poleżeć, zdrzemnąć się, iść na krótki spacer, zamiast od razu wkraczać w wir intensywnego zwiedzania. 

Jeśli podczas lotu nie śpisz lub odczuwasz niepokój, możesz skorzystać z delikatnych leków ziołowych na sen lub ziołowych leków na uspokojenie. W czasie lotu lepiej unikać alkoholu, kofeiny i spożywać lekkostrawne posiłki, by nie obciążać dodatkowo organizmu.

Niektórzy eksperci polecają również zażywanie melatoniny przed wyjazdem po tuż po przylocie, by uzupełnić ewentualne niedobory.

Jet lag: jak uniknąć?

Często jet lag'u nie da się uniknąć, zwłaszcza gdy podróż jest koniecznością, na przykład z powodów biznesowych. 

Jedyną metodą na uniknięcie zespołu nagłej zmiany strefy czasowej jest podróżowanie do miejsc znajdujących się w naszej strefie czasowej albo do tych, gdzie lokalny czas będzie różnił się najwyżej o 3 godziny.