Chcesz zobaczyć rafy koralowe? Nie bierz ze sobą kremu przeciwsłonecznego!

19.11.2018 16:55
Rafy koralowe a kremy przeciwsłoneczne
fot. Shutterstock

Oksybenzon i oktokarboksylan to popularne składniki kosmetyków przeciwsłonecznych, które mają negatywny wpływ na rafy koralowe. Palau - małe wyspiarskie państwo - jako pierwsze zakazało ich stosowania na swoim terenie.

Palau, wyspiarski kraj stowarzyszony ze Stanami Zjednoczonymi, znany jest z rajskich plaży oraz wspaniałych raf koralowych, a także niekonwencjonalnych decyzji dotyczących turystyki. Dwa lata temu prezydent tego kraju chciał, aby wyspach budowano tylko pięciogwiazdkowe hotele i tym samym chciał ograniczyć liczbę niskobudżetowych podróżników. Tym razem zakazał stosowania kremów przeciwsłonecznych na swoich terenach, by chronić rafy koralowe. Rząd podpisał już ustawę, a zakaz wejdzie w życie w 2020 roku.

To pierwszy kraj, który wprowadza taki restrykcyjny zakaz, choć nie jedyny, który o tym pomyślał (ograniczenia dotyczące używania kosmetyków przeciwsłonecznych są również na Karaibach, Hawajach oraz w niektórych rezerwatach przyrody w Meksyku). Uchwalona i podpisana ustawa w Palau ogranicza sprzedaż i stosowanie produktów ochrony przeciwsłonecznej i produktów do pielęgnacji skóry, które zawierają jedną z 10 substancji chemicznych wymienionych w dokumencie. Naukowcy, którzy doprowadzili do uchwalenia tego prawa są przekonani, że te składniki są wysoce toksyczne dla życia w morzu i mogą sprawić, że rafy koralowe staną się bardziej podatne na wybielanie.

- Rafy koralowe giną tam, gdzie są turyści - powiedział dr Craig Downs, zajmujący się ochroną koralowców. I dodaje: - Młode koralowce są bardziej podatne na zanieczyszczenia chemiczne niż dojrzałe koralowce. Pod wpływem niekorzystnych czynników młode giną, a stare naturalnie obumierają. To tylko kwestia czasu, kiedy koralowce znikną.  

Zobacz także: Kremy wodoodporne mogą tracić ochronę po kąpieli. Jak to możliwe?

Jakie substancje czynne szkodzą koralowcom?

Na czarnej liście znalazły się m.in. oksybenzon (inaczej benzofenon-3) oraz oktokarboksylan. Oba absorbują promienie ultrafioletowe. Oksybenzon jest tani w produkcji, więc jest popularnym składnikiem kosmetyków z filtrem przeciwsłonecznym (m.in. w kremach, mleczkach, balsamach i żelach kosmetycznych do opalania). Pojawia sie także w odzieży wyposażonej w filtr słoneczny.

Szacuje się, że jest on obecny w ponad 3500 produktach z filtrem UV, dostępnych na całym świecie. Do skażenia raf koralowych dochodzi za pośrednictwem płetwonurków, którzy smarują się preparatami z filtrem, albo z powodu ścieków spływających z miast do morza. Oksybenzon działa na koralowce na cztery różne sposoby:

  • sprzyja blaknięciu - chorobie koralowców związanej m.in. ze zmianami temperatury wód powierzchniowych, wywoływanych przez takie zjawiska pogodowe, jak El Nino, i powodującej globalne obumieranie raf;
  • uszkadza materiał genetyczny koralowców, upośledzając ich zdolność do reprodukcji, przez co wpływa na zmniejszenie populacji;
  • sprawia, że koralowiec zasklepia się we wnętrzu swojego fragmentu rafy i ginie,
  • prowadzi do deformacji i nadmiernego wzrostu polipa.

Zdaniem badaczy związek ten jest groźny dla koralowców nawet w bardzo niskich stężeniach: odpowiadających jednej kropli wpuszczonej do zbiornika o objętości równej 6,5 basenów olimpijskich. Tymczasem osoba spędzająca cały dzień na plaży smarująca kremem z filtrem co dwie godziny może zużyć kilkadziesiąt mililitrów preparatu. Gdy to przemnożymy, przez liczbę plażowiczów... ilość tej substancji okaże się ogromna.

Polecamy: Uwaga na gumy do żucia! Wybielający składnik może być rakotwórczy

Co zamiast filtrów przeciwsłonecznych?

Autorzy badania sugerują, że dla dobra raf lepiej jest używać kosmetyków ochronnych nie zawierających oksybenzonu, np. mineralne kremy zawierające nanometryczny tlenek tytanu lub tlenek cynku, a także korzystanie ze specjalnej odzieży chroniącej przed promieniami słonecznymi.

Osoby, które nie będą się stosowały do tego zakazu (np. sprzedawcy) zapłacą grzywnę w wysokości 1000 USD (760 GBP), a ich towar zostanie skonfiskowany.
Jednak kremy przeciwsłoneczne nie są największym zagrożeniem dla raf koralowych. Zdaniem naukowców największym zagrożeniem dla koralowców jest zmiana klimatu. Na drugim miejscu jest duszące zagrożenie powodowane przez wykwity alg, wywołane spływem do morza substancji odżywczych ze ścieków i rolnictwa.

Warto wiedzieć: Wielka Rafa Koralowa zagrożona całkowitym wymarciem. Naukowcy alarmują

Dlaczego Palau i dlaczego teraz?

Palau to mały kraj, ale bardzo świadomy zagrożenia, jakie niesie globalizacja i ocieplenie klimatu. Znany jest z tego, że podejmuje odważne działania w zakresie ochrony środowiska. W 2015 r. wyznaczył prawie całe swoje oceaniczne terytorium jako morską strefę chronioną. Jako drugi w kolejności kraj na świecie (po Fidżi) ratyfikował porozumienie klimatyczne z Paryża w 2016 roku.

Znajdujące się na terenie tego państwa rafy koralowe nie zostały zniszczone przez ekspansywną gospodarkę rolną, jak to się dzieje w innych podobnych państwach. Palau ma świadomość, że jest jedynym na świecie państwem, które ma jeszcze szansę uratować rafy koralowe przed zniszczeniem. I robi to wprowadzając tak restrykcyjne prawo.
Prof Jörg Wiedenmann, który bada ekosystemy koralowców na University of Southampton w Wielkiej Brytanii, powiedział: - Jest to rozsądny środek ostrożności, aby zapobiec narażeniu wrażliwych koralowców na potencjalne zagrożenia. I dodał: - Rafy jednak nie mogą zostać uratowane przez samo ograniczenie emisji promieni słonecznych, ponieważ istnieją bardziej destrukcyjne czynniki, takie jak ocieplenie wody morskiej, przełowienie, wzbogacanie składników odżywczych i zanieczyszczenia, które należy kontrolować, aby powstrzymać trwającą degradację ekosystemów rafy.

Jak reagują producenci kremów przeciwsłonecznych na zakaz?

Wiele dużych korporacji sprzeciwia się zakazowi produktów ochrony przeciwsłonecznej, mówiąc, że nie ma wystarczająco silnych dowodów na szkodliwe działanie kosmetyków przeciwsłonecznych na koralowce. Jednak jest sporo firm, które takie zakazy próbują przekuć na sukces. Już teraz pojawiają się produkty, reklamowe hasłem "Tego kremu przeciwsłonecznego możesz użyć na Hawajach!"

Czy inne kraje również zdecydują się na podobne zakazy?

TO CIĘ MOŻE ZAINTERESOWAĆ:

Źródło: BBC/ PAP - Nauka w Polsce
---------------------------
zdrowie.radiozet.pl/ mk