Placebo może być skuteczne. Czym jest uczciwe placebo?

14.08.2020 18:21
Placebo - czy jest skuteczne?
fot. Shutterstock

Placebo to nie mit. Naukowcy udowodnili, że placebo działa, nawet wtedy, gdy chorzy doskonale wiedzą, że z niego korzystają. Jak działa placebo? Dlaczego może być skuteczne w leczeniu? Sprawdź, na czym polegało badanie nad placebo.

Placebo działa, nawet wtedy, gdy wiemy, że to placebo - to nowe odkrycie naukowców z University of Michigan. Jak to możliwe?

Naukowcy ustalili, że placebo redukuje markery stresu emocjonalnego w mózgu, nawet jeśli ludzie są świadomi tego, że przyjmują tylko placebo, a nie prawdziwy lek.

Artykuł na ten temat ukazał się w piśmie ''Nature Communications''.

''Placebo ma dużą moc''

Placebo to substancja lub działanie (na przykład zabieg chirurgiczny) obojętne, które nie ma wpływu na stan zdrowia chorej osoby, ale podawane jest choremu jako terapia. O tym, że placebo może być przydatne w leczeniu ze względu na aspekt psychologiczny wiedziano już wcześniej, ale dotyczyło to sytuacji, gdy chory nie wiedział, że podano mu placebo, a nie lek.

Jednak nowe odkrycie naukowców z USA potwierdza, że nawet jeśli ludzie są świadomi tego, że ich leczenie nie jest ''prawdziwe'' i dostają placebo zamiast leku (taka sytuacja nazywana jest ''uczciwym placebo''), to silna wiara w to, że mogą zostać wyleczeni, może prowadzić do zmian w tym, jak mózg reaguje na sytuacje stresowe.

- W przypadku efektu placebo chodzi przede wszystkim o wyższość umysłu nad materią - wyjaśnia prof. Jason Moser, psycholog i współautor publikacji na ten temat. - Jednak takie niepozorne placebo ma dużą moc i naprawdę można je stosować w rutynowej praktyce. Zamiast więc przepisywać pacjentowi mnóstwo leków, czasami można podać mu placebo i powiedzieć, że to pomoże i - jeśli pacjent w to uwierzy - jest szansa, że tak się stanie - przekonuje prof. Moser.

Aby przetestować efekt ''uczciwego placebo'', naukowcy przeprowadzili dwa eksperymenty na dwóch grupach ludzi. Członkowie z grupy ''uczciwej'' mieli na początku zapoznać się z informacjami na temat efektu placebo efektach, a następnie poproszono ich o wdychanie donosowo aerozolu z roztworem soli fizjologicznej. Powiedziano im, że aerozol to placebo, które nie zawiera aktywnych składników, ale pomógłby zmniejszyć ich negatywne uczucia, gdyby uwierzyli, że jednak takie składniki posiada. Natomiast członkowie grupy kontrolnej otrzymali do wdychania taki sam roztwór soli, ale im powiedziano, że spray ten wykazuje działanie kliniczne.

Pierwszy eksperyment wykazał, że ''uczciwe placebo'' zmniejszyło zgłaszany przez uczestników niepokój emocjonalny, który odczuwali, oglądając serię odpowiednio wyselekcjonowanych obrazów. Drugi eksperyment pokazał dodatkowo, że ''uczciwe placebo'' spowodowało zmniejszenie aktywności elektrycznej mózgu, odzwierciedlając stopień stresu, jaki ktoś odczuwa w związku ze zdarzeniami emocjonalnymi, przy czym zmniejszenie aktywności emocjonalnej mózgu nastąpiło w ciągu zaledwie kilku sekund.

- Odkrycia te wstępnie potwierdzają, że uczciwe placebo nie jest jedynie efektem błędu czy kłamstwa, czyli nie jest tak, że pacjent mówi eksperymentatorowi to, co ten drugi chce usłyszeć. Nie, to, co zaobserwowaliśmy, ma autentyczne podłoże psychobiologiczne - stwierdził prof. Ethan Kross, drugi współautor badania.

Źródło:PAP