Zamknij

Kąpiel leśna (shinrin yoku): zalety. Jak zorganizować leśną kąpiel?

25.04.2022
Aktualizacja: 26.04.2022 10:00
Kąpiel leśna
fot. Shutterstock

Kąpiel leśna jest jak spacer na receptę. Shinrin-yoku - jak nazywają leśne kąpiele Japończycy działa zbawiennie na umysł i ciało. Choć brzmi banalnie, to naprawdę działa. Zalety zdrowotne leśnych kąpieli udowodniono w badaniach. Na czym polega leśna kąpiel? Jak odbywać spacery shinrin-yoku? Sprawdź, co warto wiedzieć.

Kąpiel leśna, po japońsku shinrin-yoku, to technika relaksacyjna polegająca na obcowaniu z przyrodą (głównie środowiskiem leśnym). Kąpiel leśna to wbrew pozorom nie to samo, co zwykły spacer. Shinrin-yoku polega na aktywnym obcowaniu z przyrodą, odbiorze otoczenia, wolnym poruszaniu się, kontemplacji, relaksacji. Kąpiel leśna ma z założenia przynosić korzyści zdrowotne. Wierzą w to Japończycy, którzy oficjalnie używają terminu shinrin-yoku od 1982 roku, kiedy to Japońska Agencja Leśnictwa wprowadziła kąpiele leśne, jako ideę odpowiednich spacerów mających na celu pomoc w zapobieganiu i leczeniu chorób cywilizacyjnych.

Kąpiel leśna dla zdrowia

Kąpiele leśne wpływają zarówno na fizjologiczne, jak i psychologiczne funkcje organizmu. Shinrin-yoku to metoda, która może być wykorzystywana jako technika profilaktyczna, rehabilitacyjna lub wspomagająca leczenie. Udowodniono, że ekspozycja na przyrodę wspomaga organizm w procesie relaksacji, regeneracji, normalizacji parametrów życiowych związanych z pobudzeniem współczulnego układu nerwowego, takich jak ciśnienie krwi, tętno, poziom glikemii czy procesy wzmacniające odporność.

Zalety shinrin-yoku: 

  • Układ odpornościowy — fitoncydy zwiększają aktywność komórek NK (tzw. naturalnych zabójców) biorących udział w funkcjach obronnych organizmu oraz wzrost poziomów substancji cytolitycznych wydzielanych przez komórki odpornościowe (perforyny, granzymy i granulizyny). 
  • Stres i psychika — podczas regularnych kąpieli leśnych obniża się poziom kortyzolu i adrenaliny, hormonów wydzielanych w czasie stresu. Podczas kąpieli leśnych spada poziom stresu, niepokoju, lęku, złości, rośnie natomiast poziom koncentracji, uwagi, zadowolenia z życia. 
  • Układ krążenia — efekt relaksacyjny kąpieli leśnych wspomaga obniżanie ciśnienia krwi i tętna. Kąpiele leśne wpływają na organizm korzystnie w chorobie wieńcowej, a zwłaszcza na układ renina- angiotensyna-aldosteron, biorącym udział w regulacji ciśnienia tętniczego krwi. 
  • Choroby metaboliczne — regularny, choć niezbyt intensywny wysiłek fizyczny wspomaga odchudzanie, a dehydroepiandrosteron (DHEA), czynnik przeciwdziałający otyłości i cukrzycy, osiąga wyższy poziom po kilkugodzinnym spacerze shinrin-yoku w porównaniu do spacerów w mieście. Zaobserwowano też znaczący wzrost stężenia adiponektyny zapobiegającej miażdżycy naczyń krwionośnych

Choć w wielu państwach rekomenduje się spacery shinrin-yoku jako formę terapii leczniczej lub wspomagającej leczenie, wciąż potrzebne są bardziej jednoznaczne wyniki badań randomizowanych z grupą kontrolną (RCT), pozwalające sformułować wytyczne praktyki klinicznej. Nie ulega jednak wątpliwości, że częste spacery i obcowanie z naturą wpływają pozytywnie na zdrowie człowieka.

Zasady kąpieli leśnej

Głównym założeniem leśnych kąpieli jest intensywna ekspozycja na środowisko leśne bogate w czynniki fitoncydy, czyli naturalne substancje wydzielane przez rośliny i ich olejki eteryczne, a także leśną florę bakteryjną, naturalne światło, wilgotność, zapachy, dźwięki przyrody.

Jak zorganizować kąpiel leśną - shinrin-yoku?

  • Na kąpiel leśną zarezerwuj ok. dwóch godzin.
  • Wybierz odpowiednie miejsce — najlepiej takie, gdzie występuje zróżnicowana przyroda (gęsty las lub park).
  • Zostaw w domu/samochodzie elektronikę i inne rozpraszające przedmioty.
  • Spacer musi być wolny — poruszaj się powoli, rób częste przystanki, by podziwiać przyrodę, rób głębokie wdechy, wystawiaj twarz do słońca, staraj się wyczuć zapachy lasu i usłyszeć jego dźwięki.  
  • Nie wyznaczaj specjalnej trasy. Kąpiel leśna zakłada spacerowanie bez planu. Jedynym celem jest relaks.
  • Na kąpiel leśną udawaj się samemu. Jeśli jesteś w grupie, staraj się ograniczyć rozmowy i interakcje.

Źródło: national-geographic.pl, tandfonline.comlink.springer.com