Zamknij

Nie-HDL cholesterol – co oznacza ten parametr w lipidogramie?

11.01.2022
Aktualizacja: 12.01.2022 10:58
O czym mówi nie-HDL cholesterol?
fot. Shutterstock

W wynikach badania lipidogramu standardowo można znaleźć nie tylko oznaczenie cholesterolu całkowitego, HDL, LDL i trójglicerydów. Występuje tam też też dość nowy parametr: nie-HDL cholesterol. Co oznacza ten wskaźnik?

  1. Co to jest nie-HDL cholesterol?
  2. Po co wykonuje się badanie nie-HDL cholesterolu?
  3. Jakie są normy nie-HDL cholesterolu?
  4. Co oznacza wynik nie-HDL cholesterolu?

Badanie poziomu cholesterolu we krwi to badanie podstawowe i profilaktyczne. Natomiast profil lipidowy, czyli lipidogram, jest badaniem, dzięki któremu można zmierzyć poziom cholesterolu i jego frakcji (LDL, HDL) oraz poziom trójglicerydów we krwi. Na podstawie takich wyników ocenia się gospodarkę tłuszczową organizmu – to od niej zależy stan układu krążenia. Aby ułatwić lekarzowi to zadanie, w laboratorium wyliczany jest jeszcze jeden wskaźnik: nie-HDL cholesterol. O czym mówi?

Co to jest nie-HDL cholesterol?

Nie-HDL cholesterol to inaczej cholesterol niezwiązany z lipoproteinami o wysokiej gęstości. Jest parametrem, który wylicza się z różnicy stężeń cholesterolu całkowitego (TC) i HDL:

  • nie-HDL = TC – HDL

Nie-HDL cholesterol pokazuje poziom wszystkich tych cząstek lipidów, które biorą udział w procesie miażdżycowym i mogą się odkładać w blaszce miażdżycowej (bo nie jest to tylko LDL). Daje dokładniejszą wiedzę o ryzyku rozwoju miażdżycy niż sam poziom LDL.

Po co wykonuje się badanie nie-HDL cholesterolu?

Badanie stężenia nie-HDL cholesterolu wykonywane jest w celu oszacowania ryzyka choroby niedokrwiennej serca. Standardowo oblicza się ten parametr przy każdym badaniu cholesterolu. Szczególnym wskazaniem do badania na cholesterol jest występowanie czynników ryzyka chorób serca. Badania na cholesterol nie-HDL powinny być wykonywane w przypadku:

  • występowania chorób serca w rodzinie
  • nadwagi lub otyłości
  • nadciśnienia
  • cukrzycy.

Wskazaniem do oznaczenia nie-HDL cholesterolu jest także zaobserwowanie objawów choroby niedokrwiennej serca: bólu w klatce piersiowej, uczucia dławienia, drętwienia rąk, zawrotów głowy, kołatania serca czy nudności.

Jakie są normy nie-HDL cholesterolu?

Nie ma jednego zakresu norm dla cholesterolu nie-HDL. Interpretacja wyników musi uwzględniać występowanie czynników ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego, z których najistotniejsze to: wiek (powyżej 45 lat u mężczyzn i 55 lat u kobiet), nadciśnienie tętnicze, palenie papierosów, cukrzyca, występowanie chorób serca w rodzinie, niski poziom cholesterolu HDL.

Optymalne stężenie nie-HDL cholesterolu powinno być o 30 mg/dl wyższe niż odpowiadający mu poziom cholesterolu LDL:

  • optymalne u osób z niestabilną chorobą wieńcową lub po zawale serca: nie-HDL poniżej 130 mg/dl (3,37 mmol/l)
  • pożądane na czczo u osób ze stabilną chorobą wieńcową lub cukrzycą: nie-HDL poniżej 145 mg/dl (3,8 mmol/l
  • pożądane poposiłkowe: nie-HDL poniżej 150 mg/dl (3,9 mmol/l)
  • u osób z umiarkowanym ryzykiem choroby niedokrwiennej serca (co najmniej 2 czynniki ryzyka): nie-HDL poniżej 160 mg/dl (4,14 mmol/l)
  • u osób z niskim ryzykiem choroby niedokrwiennej serca (jeden lub żaden czynnik ryzyka): nie-HDL-C poniżej 190 mg/dl (4,91 mmol/l)
  • wysokie: nie-HDL-C 190-219 mg/dL (4,9-5,7 mmol/L)
  • bardzo wysokie: nie-HDL-C powyżej 220 mg/dL (5,7 mmol/L)

Co oznacza wynik nie-HDL cholesterolu?

Podwyższone stężenie nie-HDL cholesterolu może wskazywać na zwiększone ryzyko choroby niedokrwiennej serca.

Do niedawna najważniejszym parametrem, który wskazywał na ryzyko chorób serca, był cholesterol LDL. Badania pokazują, że nie-HDL cholesterol jest równie ważnym wskaźnikiem ryzyka chorób serca, ponieważ parametr ten odzwierciedla nie tylko poziom tzw. złego cholesterolu (LDL), ale także innych związków, które mają wpływ na powstawanie blaszki miażdżycowej. Są to: lipoproteiny bardzo małej gęstości (VLDL), lipoproteiny o pośredniej gęstości (IDL) i lipoproteiny (A).

Oznaczenie nie-HDL jest ważne zwłaszcza u osób, które mają LDL w normie, a pomimo tego mogą być zagrożone miażdżycą. Jest przydatny również u pacjentów ze zwiększonym poziomem trójglicerydów, gdzie trudno było zmierzyć LDL. Nie-HDL cholesterol wydaje się więc znacznie lepszym wskaźnikiem niż cholesterol LDL.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: Alablaboratoria.pl / Wylecz.to / Labtestsonline.pl