Zamknij

Masz wysoki cholesterol? Oto 12 nieoczywistych przyczyn

05.08.2021
Aktualizacja: 12.10.2021 13:25

Powszechnie uważa się, że to nieprawidłowa dieta jest główną przyczyną wysokiego poziomu cholesterolu we krwi. Nic bardziej mylnego. Osoby dbające o dietę, co więcej, nawet wegetarianie, którzy nie jedzą tłuszczu zwierzęcego, też często mają podwyższone wyniki badań tego parametru. Oto 10 nieoczywistych przyczyn wysokiego poziomu cholesterolu we krwi.

Przyczyny wysokiego cholesterolu
fot. Shutterstock
  1. 1. Długotrwały stres
  2. 2. Picie dużych ilości niefiltrowanej kawy
  3. 3. Przyjmowanie niektórych leków
  4. 4. Problemy z tarczycą
  5. 5. Cukrzyca typu 2
  6. 6. Menopauza
  7. 7. Siedzący tryb życia
  8. 8. Problemy z wątrobą
  9. 9. Zbyt duża ilość alkoholu
  10. 10. Ciąża
  11. 11. Problemy z nerkami
  12. 12. Duża ilość cukru w diecie

Cholesterol wciąż ma złą prasę, obwinia się go o wiele różnych chorób – tymczasem jest substancją, która naturalnie występuje w organizmie człowieka w każdej komórce ciała. Okazuje się, że aż 70 proc. cholesterolu nasz organizm produkuje samodzielnie (w wątrobie), natomiast zaledwie 30 proc. dostarczamy sobie wraz z pożywieniem. Sam w sobie nie jest szkodliwy, niekorzystny zaś jest tylko jego nadmiar. Jakie mogą być przyczyny zbyt dużego poziomu cholesterolu w organizmie?

1. Długotrwały stres

Przewlekły stres powoduje wiele problemów zdrowotnych, w tym także podniesienie poziomu cholesterolu w krwi. Badania wykazują, że zwiększa ryzyko wysokiego poziomu cholesterolu LDL (tzw. złego) i obniża HDL (tzw. dobrego). Dzieje się tak, ponieważ hormony stresu (kortyzol i adrenalina) powodują podwyższenie poziomu cukru we krwi i sprzyjają stanom zapalnym w organizmie, co z kolei może sprawić, że wątroba zacznie pompować do krwi więcej cholesterolu i trójglicerydów.

2. Picie dużych ilości niefiltrowanej kawy

Kawa z ekspresu, po turecku czy espresso może, niestety, spowodować problemy z cholesterolem, jeśli pije się ją w dużych ilościach. Podczas przygotowania tych rodzajów kawy nie stosuje się filtrów, więc związki oleiste zawarte w ziarnach (diterpeny) przenikają do napoju. Te substancje mogą podnosić poziom cholesterolu LDL. Eksperci zalecają nie więcej niż cztery niefiltrowane kawy dziennie.

3. Przyjmowanie niektórych leków

Niektóre leki mogą wpływać na poziom cholesterolu, np. niektóre pigułki antykoncepcyjne, retinoidy, kortykosteroidy, leki przeciwwirusowe i przeciwdrgawkowe. W tej grupie są też leki na nadciśnienie: diuretyki i starsze formy beta-blokerów. Jeśli masz wysoki poziom cholesterolu, najlepiej porozmawiaj o przyjmowanych lekach ze swoim lekarzem – może konieczna będzie zmiana leku lub dawkowania.

4. Problemy z tarczycą

Do usunięcia nadmiaru cholesterolu organizm używa hormonów tarczycy. Gdy więc twoja tarczyca nie działa prawidłowo, poziom cholesterolu całkowitego i cholesterolu LDL może wzrosnąć – dzieje się tak przy niedoczynności tarczycy. Jeśli nie masz zdiagnozowanej choroby tarczycy, a masz takie objawy jak zmęczenie, suchość skóry, osłabienie i bóle mięśni, koniecznie idź do lekarza. Badanie krwi pomoże wykryć chorobę.

5. Cukrzyca typu 2

Cukrzyca typu 2 powoduje, że we krwi jest wysoki poziom cukru. Gdy jest go zbyt dużo, może przyłączać się do białek, takich jak cząsteczki cholesterolu, który staje się bardziej szkodliwy. We krwi osób chorych na cukrzycę typu 2 jest często więcej małych, gęstych cząsteczek LDL, co zwiększa ryzyko chorób serca. Mają one też niższe poziomy ochronnego cholesterolu HDL, który może nie radzić sobie zbyt dobrze z neutralizowaniem „złego” cholesterolu.

6. Menopauza

Estrogeny, hormony płciowe, mają wpływ na poziom cholesterolu. Kiedy w trakcie menopauzy spada poziom estrogenów w organizmie, rośnie cholesterol. Badania wykazują, że podczas menopauzy poziom cholesterolu LDL i cholesterolu całkowitego wzrasta. Co gorsza, kobiety po menopauzie przybierają na wadze średnio od 8 do 10 kilogramów. Przestają też być aktywne fizycznie, co może zwiększać ryzyko wysokiego poziomu cholesterolu.

7. Siedzący tryb życia

Wielogodzinne siedzenie, czy to przy biurku czy na kanapie, szkodzi zdrowiu. Taki tryb życia powoduje otyłość, choroby serca, a także wzrost poziomu cholesterolu we krwi. Kiedy zbyt długo siedzisz, ilość enzymu, który zamienia szkodliwy cholesterol LDL w dobry HDL, spada o 95 proc. Aby temu zapobiec, często wstawaj, przynajmniej co 30 minut, a jeśli możesz, co godzinę pochodź przez pięć minut.

8. Problemy z wątrobą

Wątroba wytwarza, przetwarza i rozkłada cholesterol. Jeśli nie pracuje prawidłowo, to poziom cholesterolu we krwi może być podwyższony. Jednym z najczęstszych schorzeń jest niealkoholowe stłuszczenie wątroby, które polega na tym, że w wątrobie gromadzi się tłuszcz. Dotyka ona niemal 1 na 4 dorosłe osoby. Cięższa postać tej choroby, czyli niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby, powoduje obrzęk i bliznowacenie wątroby, co prowadzi do jej marskości.

9. Zbyt duża ilość alkoholu

Oprócz produkcji cholesterolu wątroba rozkłada również alkohol. Jeśli pijesz go za dużo, może to wpływać na poziom cholesterolu. Jedno z badań wykazało, że mężczyźni, którzy pili około 4 i pół drinka lub więcej jednorazowo, mieli wyższy cholesterol niż ci, którzy nie pili alkoholu. Było tak również w przypadku tych, którzy pili tylko od czasu do czasu. Pijąc alkohol, trzeba zachować umiar.

10. Ciąża

Organizm kobiety w ciąży wykorzystuje cholesterol do rozwoju płodu. Dlatego poziom cholesterolu może u ciężarnych wzrosnąć nawet o 50 proc. w II i III trymestrze ciąży i może być podwyższony przez około miesiąc po porodzie. Taka krótkotrwała sytuacja nie szkodzi ani mamie, ani dziecku. Jeśli jednak wysoki poziom cholesterolu był już przed ciążą albo utrzymuje się po porodzie, trzeba go monitorować.

11. Problemy z nerkami

Cholesterol wpływa na pracę nerek. Z jednej strony badania pokazują, że wysoki poziom cholesterolu może zaburzać pracę nerek i zwiększać ryzyko wystąpienia ich chorób. Z drugiej zaś, problemy z nerkami mogą zwiększać stężenie cholesterolu we krwi. Zespół nerczycowy, rodzaj zaburzenia pracy nerek, zwiększa stężenie cholesterolu LDL i cholesterolu całkowitego. Przewlekła choroba nerek obniża również poziom HDL.

12. Duża ilość cukru w diecie

Za główną dietetyczną przyczynę chorób serca zwykle uważa się nadmiar tłuszczów nasyconych w diecie. Ale taką samą winę ponosi nadmiar cukru. Dieta bogata w słodycze powoduje, że wątroba wytwarza więcej cholesterolu LDL i trójglicerydów, a mniej cholesterolu HDL. Jedno z badań wykazało, że ludzie, którzy spożywali powyżej 10 proc. kalorii z cukru dodanego, byli do trzech razy bardziej narażeni na niski poziom HDL niż osoby jedzące mniej niż połowę tej ilości.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: WebMD.com