Czerwony kapelusz na wizytę u onkologa! Jak się przygotować do takiej wizyty?

14.10.2019
Aktualizacja: 14.10.2019 15:46
Wizyta u onkologa - jak się przygotować

Czerwony kapelusz na wizytę u onkologa? Brzmi niedorzecznie, ale zdaniem prof. Marii Małgorzaty Litwiniuk, onkologa z Wielkopolskiego Centrum Onkologii w Poznaniu, wcale takie nie jest. Chodzi o to, aby lekarz prowadzący zwrócił na nas uwagę i na dłużej nas zapamiętał.

– Pierwsza wizyta u lekarza onkologa jest szczególnie ważna – to od niej zależy, jak będą wyglądały dalsze kontakty pacjenta z lekarzem – twierdzi prof. Maria Małgorzata Litwiniuk z Wielkopolskiego Centrum Onkologii w Poznaniu. Jej zdaniem pacjent powinien zrobić wszystko, by zwrócić na siebie uwagę lekarza, by ten na dłużej go zapamiętał.

– Trzeba zrobić wszystko, żeby zwrócić na siebie uwagę. Kobieta może nawet założyć na głowę czerwony kapelusz, bo pierwsza wizyta u lekarza jest dla pacjenta najważniejsza, a pierwsze wrażenie ma wręcz fundamentalne znaczenie – uważa prof. Litwiniuk. I dodała, że nie chodzi tylko o elementy ubioru, ale również o dobre przygotowanie się pod względem merytorycznym do takiej wizyty. Tak, by jak najwięcej z niej skorzystać.

Relacja lekarz-pacjent jest bardzo trudna

Z badań przeprowadzonych kilka lat temu przez specjalistów Instytutu Medycyny Wsi w Lublinie wynika, że jedynie 12 proc. polskich lekarzy akceptuje pacjenta bez żadnych zastrzeżeń, czyli bez względu na to, czy jest on czysty, grzeczny, posłuszny i odpowiednio się zachowuje. Oznacza to, że pacjent musi spełniać pewne oczekiwania danego medyka, żeby był przez niego w pełni aprobowany. Brzmi absurdalnie? A jednak!

Zdaniem socjolog medycyny w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN prof. Antoniny Ostrowskiej, lekarze nie potrafią komunikować się chorymi i jest to jeden z ważnych powodów niezadowolenia pacjentów z opieki medycznej w naszym kraju. Z jej badań wynika, że aż 40 proc. studentów medycyny i młodych lekarzy nie ma tzw. miękkich kompetencji.

Tymczasem dobra współpraca lekarza i pacjenta to jedno z ważniejszych kryteriów wpływających na efekty leczenia. Pacjent musi mieć zaufanie do lekarza, a i lekarz musi czuć, że pacjent jest gotowy na współpracę z nim. Jest to o tyle trudne, że choroba nowotworowa wzbudza wiele emocji (zwykle nieprzepracowanych). Łatwo stracić zaufanie do siebie, trudno je później odbudować. Aby pacjent mógł świadomie uczestniczyć w procesie leczenia, musi usłyszeć i dobrze zrozumieć diagnozę. Obowiązkiem lekarza onkologa, który przekazuje tę informację, jest wytłumaczenie choremu w możliwie najprostszy sposób istoty choroby. Pacjent ma prawo domagać się takiej wiedzy od lekarza.

Ważna informacja

Pamiętaj, że osoba chora może mieć wpływ na wybór leczenia. Może również zmienić lekarza prowadzącego. Jednak warto dać szansę swojemu lekarzowi, zaufać mu. W końcu ma on wiedzę i doświadczenie w leczeniu tego typu chorób.

Jak się przygotować do pierwszej wizyty u lekarza onkologa?

Pierwsza wizyta u lekarza onkologa może przebiegać różnie. W zależności od tego, czy pacjent zgłasza się na potwierdzenie diagnozy, którą uzyskał już w trakcie diagnostyki, czy zgłasza się z niepokojącymi objawami, które mają dopiero zostać wyjaśnione. Bez względu na to, jaki jest powód zgłoszenia się do onkologa, należy dobrze przygotować się do tej wizyty.

1. Idąc na wizytę u lekarza onkologa, należy zabrać ze sobą aktualną dokumentację medyczną dotyczącą dotychczasowego leczenia, a także wyniki badań (mogą być aktualne i nieco starsze, które dadzą lekarzowi obraz sytuacji). Takie dokumenty mogą być bardzo pomocne w ustaleniu późniejszego schematu leczenia.

2. Na pierwszą wizytę chory powinien wybrać się w towarzystwie osoby bliskiej, która pomoże zrobić notatki z tego spotkania (m.in. spisze imię i nazwisko lekarza, telefon do poradni czy koordynatora leczenia,  informacje, jak się przygotować do badania itd.) oraz pomoże ustalić tok dalszego postępowania, datę kolejnej wizyty. To o tyle ważne, że gdy pacjent usłyszy diagnozę: choroba nowotworowa, jest w skrajnej sytuacji emocjonalnej i na ogół niewiele z niej pamięta. Jeśli chory jest mocno zdenerwowany, może lekarza o tym powiadomić. Taki stres jest zupełnie normalną reakcją organizmu.

W fazie szoku pacjent rozumie tylko jakieś 10 proc. tego, co mówi do niego lekarz, pielęgniarka czy inne osoby z personelu. Dlatego dobrze jest przyjść na pierwszą wizytę z kimś bliskim, kto będzie bardziej przytomny, bo sami z tej wizyty możemy nic nie pamiętać.

dr n. med. Alicja Heyda, onkopsycholog

3. Prawo do informacji to jedno z podstawowych praw pacjenta. Powinien on przygotować listę najważniejszych pytań (najlepiej około pięciu), by niepotrzebnie nie przedłużać wizyty.

Przygotowane wcześniej pytania warto zadawać nawet wtedy, gdy lekarz jest już zniecierpliwiony. Trzeba być głównym bohaterem tej rozmowy i nie dać się zbyć.

Prof. Maria Mąłgorzata Litwiniuk

Przykładowe pytania do lekarza: Na co choruję i kiedy otrzymam wyniki badań określające rodzaj nowotworu? Jakie może być u mnie zastosowane leczenie i od czego zależy jego wdrożenie? Jakie mogą być skutki uboczne tego typu leczenia? Czy są inne metody leczenia stosowane w mojej chorobie? Jak długo będzie trwało moje leczenie? Jak powinna wyglądać moja rehabilitacja? Z kim mogę się kontaktować, kiedy będę mieć jakieś wątpliwości lub pogorszenie stanu zdrowia? Jak powinnam/powinienem się odżywiać w trakcie terapii? Czy mogę liczyć na pomoc psychologa, gdy będę mieć chwile zwątpienia, obniżony nastrój? Czy moi najbliżsi powinni wykonać badania profilaktyczne?

Ważne!

Lekarze nie lubią pytań o rokowania w chorobie, bo mogą się tylko posługiwać statystykami. Jednak niektórzy pacjenci domagają się odpowiedzi na takie pytania.

4. Chory powinien przed wizytą na spokojnie zastanowić się, co powinien przekazać lekarzowi i spisać to na kartce, by w żołnierskich słowach przekazać je doktorowi. Warto przypomnieć sobie, kiedy pojawiły się pierwsze niepokojące objawy, czy ktoś w rodzinie wcześniej chorował na raka (wywiad rodzinny w onkologii jest niezwykle ważny), czy chory cierpi na jakieś inne przewlekłe choroby, jakie leki przyjmuje (nazwy i dawkowanie). Dzięki tym informacjom lekarz będzie mógł spojrzeć na pacjenta całościowo i dostosować leczenie czy ewentualne zabiegi do jego stanu zdrowia.

Ważne!

Wstępne czynności podczas wizyty u onkologa wykonuje najczęściej doświadczona pielęgniarka onkologiczna, która przeprowadza wywiad z chorym, zakłada mu historię choroby. Po tej rozmowie pacjent trafia do gabinetu lekarskiego.

5. Podczas wizyty u lekarza pacjent zostanie zbadany – najpierw będzie badanie podmiotowe (tzw. wywiad lekarski), a potem fizykalne (badanie za pomocą wzroku, słuchu, dotyku). Warto pamiętać, że pytania onkologa mogą dotyczyć również spraw intymnych: trzeba być na nie przygotowanym i nie wolno się wstydzić szczerze odpowiadać.

Ważne!

Do onkologa możemy się zgłosić bez skierowania, wtedy kiedy sami zauważymy u siebie jakieś niepokojące objawy. Zwykle jednak skierowanie dostajemy od innego specjalisty lub lekarza rodzinnego. By zarejestrować się w poradni onkologicznej, potrzebujemy dowodu osobistego (na tej podstawie sprawdza się, czy jesteśmy w bazie ubezpieczonych eWUŚ). Jeśli dostaliśmy skierowanie lub tzw. zieloną kartę, czyli kartę DiLO (karta diagnostyki i leczenia onkologicznego), trzeba je mieć przy sobie.

Historie spod gabinetów – wierzyć czy nie?

Czekając pod gabinetem na przyjęcie przez lekarza, można spotkać pacjentów, którzy leczą się albo przyszli na kontrolę. Niektórzy z nich w skupieniu czekają na swoją kolej, inni niezwykle chętnie opowiadają o swoich doświadczeniach, niezwykle chętnie opowiadając o negatywach leczenia. To ich sposób na stres. Jednak te historie mogą u chorego wywołać niepotrzebny stres. Jeśli pacjent usłyszy od innych pacjentów coś, co go zaniepokoi, ma prawo zapytać o to lekarza prowadzącego.

Źródło: PAP/ zwrotnikraka.pl