Test na boreliozę. Jak wygląda i ile kosztuje diagnostyka?

23.05.2019
Aktualizacja: 04.07.2019 11:32
Test na boreliozę
fot. Shutterstock

Borelioza z Lyme to choroba przenoszona przez kleszcze, która może powodować poważne zaburzenia neurologiczne. Ponieważ jest to choroba wielonarządowa, a testy laboratoryjne, zwłaszcza w początkowym okresie choroby, mogą dawać fałszywie ujemne wyniki, lekarze często mają problemy z jej rozpoznaniem.

W przypadku rozsianych, nieswoistych objawów choroby lekarze czasem wyczerpują możliwości diagnostyczne. Jeśli badania laboratoryjne wychodzą dobrze, specjaliści sugerują nerwicę, co powoduje irytację pacjentów. Skołowany chory krąży po forach internetowych, odbija się od kolejnych drzwi gabinetów lekarskich, a ostatecznie ląduje w punkcie diagnostycznym, wykonując badania na własną rękę. Sprawdzamy, jak zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Epidemiologicznego i Lekarzy Chorób Zakaźnych powinna wyglądać prawidłowa diagnostyka Boreliozy z Lyme.

Borelioza: objawy fazy wczesnej i późnej

Objawy boreliozy są mało charakterystyczne i łatwo je przypisać innym, popularniejszym schorzeniom. To dlatego borelioza wciąż ma małą wykrywalność.

Test na boreliozę - kiedy wykonać

W zaleceniach Polskiego Towarzystwa Epidemiologicznego i Lekarzy Chorób Zakaźnych podstawą do rozpoznania Boreliozy z Lyme jest rumień wędrujący (rumień pełzający, erythema migrans – EM). Jeśli rumień jest nietypowy (bez centralnego przejaśnienia, ma nieregularny kształt, nie rośnie) wykonywane są badania na przeciwciała anty-Borrelia burgdorferi.

Rozpoczęcie diagnostyki laboratoryjnej w kierunku przeciwciał anty-Borrelia burgdorferi występuje także po stwierdzeniu jednego z poniżej wymienionych objawów:

  • Borrelial lymphocytoma (BL): pojedynczy, niebolesny, sinoczerwony guzek, który pojawia się kilka tygodni po ugryzieniu przez kleszcza (mniej niż 1 proc. zakażonych).
  • Przewlekłe zanikowe zapalenie skóry kończyn (acrodermatitis chronica atrophicans – ACA): sinoczerwone zmiany zapalne, z czasem powodujące zanikanie skóry. Przeważnie rozpoznawane są u starszych kobiet. Mogą ujawnić się nawet w 10 lat po ugryzieniu przez kleszcza!
  • Zapalenie stawów (Lyme arthritis – LA): wędrujące, nawracające bóle stawów. Przeciwciała, najlepiej po konsultacji reumatologicznej.
  • Zapalenie mięśnia sercowego (Lyme carditis – LC): przeciwciała + EKG.
  • Neuroborelioza - porażenie nerwu twarzowego, neuropatie, zapalenie mózgu, niedowłady. Przeciwciała, najlepiej po konsultacji neurologicznej.

Test na boreliozę - cena

Diagnostyka laboratoryjna ma na celu wykazanie w surowicy krwi obecności swoistych przeciwciał przeciw Borrelia burgdorferi klasy IgM (wczesna postać zakażenia) lub IgG (późna postać choroby). Diagnostyka przebiega dwuetapowo:

  • za pomocą testu ELISA,
  • w przypadku dodatniego wyniku testu ELISA lub wątpliwości, dokonuje się rozpoznania za pomocą testu Western-blot.

Jak podkreślają eksperci z Polskiego Towarzystwa Epidemiologicznego i Lekarzy Chorób Zakaźnych, są to testy komplementarne, które powinno się wykonywać w określonej kolejności. Nie jest prawdą, że droższy test Western-blot jest lepszy od ELISY, a testy można stosować zamiennie, w zależności od zasobności portfela.

Inne zasady, o których warto pamiętać to:

  1. Typowy rumień wędrujący nie wymaga potwierdzenia choroby badaniami krwi.
  2. W przypadku dodatniego wyniku testu immunoenzymatycznego i ujemnego Western-blot zaleca się powtórzenie drugiego testu po upływie 2-4 tygodni.
  3. Przyczyną fałszywie dodatnich wyników badań serologicznych mogą być zakażenia herpesvirideae (zwłaszcza EBV) lub innymi krętkami, oraz choroby autoimmunologiczne.
  4. Dodatni wynik badania serologicznego bez klinicznych objawów typowych dla Boreliozy z Lyme nie upoważnia do rozpoznania choroby i jej leczenia.

Test IgM ELISA to koszt rzędu 30 zł
Test IgG ELISA to koszt rzędu 30 zł
Test IgM Western-blot to koszt rzędu 90 zł
Test IgG Western-blot to koszt rzędu 90 zł

Badania krwi nie muszą być wykonywane na czczo.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: Diagnostyka i leczenie Boreliozy z Lyme - zalecenia Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych, R.Flisiak, S.Panacewicz