Scyntygrafia tarczycy - jak wygląda to badanie i jak się do niego przygotować?

31.07.2019
Aktualizacja: 01.08.2019 12:35
Scytygrafia tarczycy - na czym polega?

Scyntygrafia tarczycy to badanie, które pomaga ocenić stan zdrowia tarczycy. Sprawdź, na czym ono polega, jak się do niego przygotować i jak długo ono trwa.

Na skróty:

Scyntygrafia tarczycy (badanie izotopowe tarczycy) to badanie obrazowe, które pomaga ocenić stan zdrowia tarczycy - jej wielkość, kształt, zróżnicowanie tkanek, położenie i funkcje.

Badanie wykonuje się w przypadku podejrzenia:

  • nadczynności tarczycy w przebiegu choroby Gravesa-Basedowa,
  • nadczyności tarczycy w przebiegu woli wieloguzkowych,
  • gruczolaka autonomicznego,
  • wola guzkowego.

a także, aby ustalić stan tarczycy po operacji.

Scyntygrafia tarczycy - na czym polega to badanie?

Badanie to polega na wprowadzeniu do organizmu radioaktywnego izotopu (najczęściej używa się radioizotopów technet-99m (99mTc) i jod-131 (131I)). Roztwór ten wypełnia miejsca w miąższu tarczycy i znajdujących się w niej guzkach. Następnie cyfrowo - za pomocą gamma kamery - rejestruje się jego rozpad i graficznie przedstawia jego rozmieszczenie.

Najczęściej badanie to wykonuje się na siedząco, jednak osoba wykonująca może poprosić o przyjęcie innej pozycji, np. leżącej. Po zakończonym badaniu pacjentowi zaleca się przyjmowanie dużej ilości płynów.

Scyntygrafia tarczycy - jak długo trwa to badanie?

Wszystko zależy od zastosowanego radioizotopu:

  • scyntygrafia tarczycy z wykorzystaniem technetu trwa około 35 minut (30 minut należy odczekać po dożylnym podaniu izotopu, samo badanie trwa 3-5 minut),
  • scyntygrafia tarczycy z wykorzystaniem jodu trwa dwa dni. Pierwszego dnia pacjent przyjmuje kapsułkę jodową (na czczo), a drugiego dnia zgłasza się na badanie, które trwa też 3-5 minut.

Scyntygrafia tarczycy - jak się przygotować do badania?

To badanie nie wymaga specjalnego przygotowania, jedynie w przypadku scyntygrafii tarczycy z wykorzystaniem jodu należy być na czczo przed podaniem kapsułki diagnostycznej oraz 2 godziny po jej połknięciu.

Warto jednak skonsultować z lekarzem przyjmowane leki i - w razie konieczności - odstawić je na 7-10 dni (niektóre nawet 30 dni) przed badaniem. Leki, którym należy się przyjrzeć to:

  • preparaty hamujące pracę tarczycy, np. metizol, propycil, thyrozol
  • preparaty zawierające jod, np. preparatów wielowitaminowych czy kropli do oczu zawierających jod,
  • preparaty zawierające hormony tarczycy, np. euthyrox, letrox, eltroxin.

Do gabinetu zabiegowego należy zabrać również dokumentację medyczną dotyczącą choroby, w tym aktualne wyniki badań (np. opis badania USG, wynik biopsji tarczycy, wynik oznaczeń stężeń hormonów tarczycy we krwi: TSH, FT3, FT4).

Metalowe przedmioty, typu łańcuszki, bransoletki, pierścionki, metalowe monety, paski z klamrą, lepiej zostawić w domu. Przed badaniem trzeba będzie je ściągnąć.

Scyntygrafia tarczycy - czy jest to badanie bezpieczne?

Scyntygrafia tarczycy to badanie bezpieczne, mimo zastosowania radioizotopów. Dawka pochłoniętego promieniowania jest niewielka, mniejsza niż przy wykonywaniu tomografii komputerowej. Nie używa się też do jego wykonania kontrastu, więc nie obciąża nerek i raczej nie stwarza ryzyka uczulenia.

W bardzo rzadkich przypadkach po badaniu może pojawić się metaliczny posmak w ustach. Niektórzy pacjenci uskarżają się na przemijające bóle głowy, czasami pojawia się zaczerwienienie lub wysypka na skórze.

U kogo nie można wykonać scyntygrafii tarczycy?

To badanie nie powinno być wykonywane u kobiet w ciąży i w czasie karmienia piersią, a także u kobiet u których zaistniała możliwość zajścia w ciążę (ale nie ma to jeszcze potwierdzenia). Chociaż dawka promieniowania nie stanowi zagrożenia dla samej kobiety, to może mieć wpływ na jej dziecko.

Tego badania nie powinno się też wykonywać u osoby, która miała w przeciągu ostatnich 6 miesięcy robione badanie radiologiczne z kontrastem jodowym. Chyba że lekarz inaczej zadecyduje.

Ważne

Przez dwa dni po badaniu nie powinno się przytulać, ani nosić na rękach dzieci.

Scyntygrafia tarczycy - wyniki badań

Wyniki badania przedstawiają tzw. scyntygramy. Pacjent otrzymuje je 5 dni po badaniu wraz z opisem.  Jeśli scyntygramy mają jednolitą barwę, oznacza to, że wyniki nie odbiegają od normy. Jeśli jednak w tarczycy są guzki, badanie nie tylko potwierdza ich istnienie, ale również pokazuje, z jakim rodzajem mamy do czynienia. Wyniki badań należy skonsultować z lekarzem.

Ile kosztuje scyntygrafia tarczycy?

To badanie można wykonać w ramach NFZ - musisz mieć skierowanie od endokrynologa przyjmującego w ramach NFZ (lekarz pierwszego kontaktu nie ma takich uprawnień). Jeśli jednak chcesz je zrobić prywatnie, musisz się liczyć z wydatkiem 200-400 zł (cena zależy od wykorzystanego izotopu oraz od placówki, w której wykonywane jest badanie).

O czym warto pamiętać po badaniu?

Po badaniu zaleca się:

  • unikania przez 2 dni kobiet w ciąży i małych dzieci,
  • wypicia sporej ilości płynów (aby wypłukać izotop).

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.