Rób badanie krwi przynajmniej raz w roku! To naprawdę ważne

20.05.2018
Aktualizacja: 16.04.2019 09:06
Badanie krwi
fot. Shutterstock

Morfologia krwi to tanie i niezwykle ważne badanie, które każdy z nas powinien wykonać przynajmniej raz w roku. Pozwala ono wykryć wiele schorzeń na wczesnym etapie. 

- Krew jest zwierciadłem tego, co się dzieje w organizmie. Wykryte nieprawidłowości mogą być spowodowane przez choroby układu krwiotwórczego, w tym choroby nowotworowe, takie jak białaczka. Im wcześniej zostaną one wykryte, tym większa szansa na ich wyleczenie – uważa prof. Wiesław W. Jędrzejczak, konsultant krajowy w dziedzinie hematologii. Właśnie dlatego – zdaniem lekarzy – przynajmniej raz w roku każdy z nas powinien wykonać badanie krwi.

Morfologia krwi jako element badań okresowych?

Niestety w praktyce bywa z gorzej. Sami nie zawsze pamiętamy o regularnych badaniach, a od 1996 r. morfologia krwi nie jest badaniem obowiązkowym dla wszystkich pracowników. Prof. Jędrzejczak postuluje, by to zmienić.

- Lekarz medycyny pracy może zlecić badanie krwi, ale wyłącznie pracownikom narażonym na szkodliwe czynniki w miejscu pracy - wyjaśnił lek. Paweł Wdówik, krajowy konsultant w dziedzinie medycyny pracy. Dodał, że na razie jedynie niektóre firmy dobrowolnie włączają do pakietu medycznego morfologię, żeby zwiększyć swą konkurencyjność na rynku pracy.

Dopóki tak się nie stanie, warto pomyśleć o profilaktycznych badaniach we własnym zakresie. Nie są one drogie (w wersji podstawowej kosztują od kilkunastu złotych wzwyż). Zdaniem prof. Jędrzejczaka, przynajmniej raz w roku powinno się wykonać morfologię krwi z OB. (tzw. odczyn Biernackiego oceniający szybkość opadania elementów morfologicznych krwi obwodowej) oraz badanie moczu.

Dowiedz się więcej:
Morfologia krwi: badanie podstawowe. Kiedy należy je wykonać?
OB (odczyn Biernackiego): co oznacza niskie lub wysokie OB?

Dlaczego to tak ważne? Prof. Jędrzejczak wyjaśnia: - Dawniej 20% przypadków przewlekłej białaczki limfocytowej wykrywano dzięki morfologii wykonywanej w ramach okresowych badań medycyny pracy, a teraz zaledwie 2 proc.

Czy Polacy wiedzą, jak ważne są regularne badania?

Wiedza nie zawsze idzie w parze z praktyką. Tak przynajmniej wynika z sondażu przeprowadzonego przez instytut badawczy ARC Rynek i Opinia. Wynika z niego, 83% Polaków wie, że trzeba regularnie się badać – przynajmniej raz na 12 miesięcy, ale tylko 43% rzeczywiście to robi!*

Również wiedza przeciętnego Polaka o morfologii krwi obwodowej jest wciąż niewystarczająca. Tylko 19% wskazało białaczkę jako chorobę, którą można wykryć podczas tego badania. Inne choroby wymieniło tylko 17%.

Jak wypadamy na tle innych krajów?

Z danych przedstawionych podczas konferencji rozpoczynającej kampanię "Odpowiedź masz we krwi", wynika, że w innych krajach Unii Europejskiej, np. w Szwecji, aż 40 proc. wszystkich białaczek wykrywa się tym prostym badaniem. W przypadku białaczki limfocytowej u 30 proc. chorych w chwili rozpoznania nie ma żadnych odczuwalnych objawów choroby, jedynym powodem zgłoszenia do lekarza jest limfocytoza, czyli zbyt duże zwiększenie we krwi liczby limfocytów.

Jakie mogą być objawy chorób hematologicznych?

Objawy chorób hematologicznych są niespecyficzne i mogą dotyczyć wielu innych schorzeń, ale prof. Ewa Lech-Marańda, dyrektor Instytutu Hematologii i Transfuzjologii w Warszawie, wymieniła:

  • zmęczenie,
  • osłabienie,
  • gorączkę,
  • większą potliwość (szczególnie nocą),
  • nawracające zakażenia,
  • osłabienie odporności.

Jej zdaniem ostrą białaczkę szpikową mogą sygnalizować dolegliwości, takie jak:

  • uczucie pełności w lewej części jamy brzusznej, chudnięcie,
  • utrata apetytu,
  • krwawienia z nosa i dziąseł,
  • liczne siniaki na skórze (świadczące o zbyt małej liczbie płytek krwi).

Zdaniem lekarzy, na te niespecyficzne objawy powinny szczególnie zwrócić uwagę osoby starsze. To ważne, ponieważ to one zwykle tłumaczą swoje zmęczenie, osłabienie oraz częste infekcje starzeniem się oraganizmu. Tymczasem mogą to być objawy poważnej choroby.

Przewodniczący Sekcji Hematologii Molekularnej Polskiego Towarzystwa Genetyki Człowieka dr hab. n. med. Tomasz Sacha przytoczył przykład 50-letniej pacjentki z Małopolski, która konsultowała się z czterema lekarzami z powodu złego samopoczucia i żaden z nich nie zlecił morfologii krwi obwodowej. Kiedy sama zdecydowała się na sfinansowanie tego badania okazało się, że wskazujący na białaczkę poziom leukocytów zwiększył się do u niej do 700 tys., a nie powinien przekraczać 10 tys.

Inaczej wygląda sprawa u dzieci - w przypadku niedokrwistości rzadko są one ospałe czy mało aktywne. U nich o chorobie może świadczyć bladość.

- U dzieci najczęstszą dolegliwością jest niedokrwistość z powodu niedoboru żelaza, która może grozić obniżeniem zdolności poznawczych. Natomiast najczęstszą chorobą hematoonkologiczną u dzieci jest białaczka limfoblastyczna, która z kolei u dorosłych występuje rzadko. - powiedział członek zarządu Polskiego Towarzystwa Onkologii i Hematologii Dziecięcej prof. Wojciech Młynarski.

* Sondaż został przeprowadzony w dniach 6-12 lutego 2018 r. na reprezentatywnej grupie 1000 Polaków.

TO CIĘ MOŻE ZAINTERESOWAĆ:
Jakie badania robić profilaktycznie? Podstawowe badania ogólne
Okiem eksperta: Jak przygotować się do badań laboratoryjnych?
Badanie glukozy we krwi. Kto powinien zbadać poziom cukru?
Badanie moczu: podstawowe badanie diagnostyczne. Na czym polega?
Test krwi wystarczy, by wykryć nowotwór? Nowa metoda diagnostyki

Źródło: PAP

-----------------------------
zdrowie.radiozet.pl/ mk