Osocze: skład właściwości. Czy osocze może wyleczyć COVID-19?

15.04.2020
Aktualizacja: 15.04.2020 14:16
Osocze z krwi
fot. Shutterstock

Osocze to składnik krwi, który może więcej niż nam się wydaje. Osocze pobierane od zdrowych dawców może być przetaczane chorym i ratować ich życie, może być również wykorzystywane do wytwarzania leków dla chorych na hemofilię lub choroby immunologiczne. Dowiedz się, z czego składa się osocze i jakie pełni funkcje w organizmie.

Osocze (plazma) to bezkomórkowy płynny składnik krwi, stanowi aż 55 proc. całej jej objętości. Osocze ma słomkowy kolor.

Osocze uzyskuje się poprzez wirowanie krwi zabezpieczonej przed krzepnieciem.

Z czego składa się osocze?

Osocze zawiera głównie wodę (aż 91 proc.), a także związki organiczne, w tym białka, cukry, witaminy, enzymy oraz związki nieorganiczne, utrzymujące równowagę kwasowo- zasadową organizmu. Są w nim również zawieszone krwinki czerwone, białe oraz płytki krwi.

Osocze zawiera albuminy, immunoglobuliny oraz czynniki krzepnięcia.

Jakie funkcje w organizmie pełni osocze?

Osocze transportuje elementy komórkowe, bierze również udział w utrzymaniu równowagi wodno-elektrolitowej oraz kwasowo-zasadowej organizmu i uczestniczy w transportowaniu produktów rozpadu.

Do czego wykorzystuje się osocze?

Komu potrzebne jest osocze? To środek ratujący życie, miedzy innymi w przypadku hemofilii, wstrząsów, oparzeń, chorób wątroby, obrzęków mózgu, wodobrzusza.

Osocze pobrane od dawców może zostać przekazane bezpośrednio do szpitali i przetoczone pacjentom w celu ratowania życia chorych z masywnym krwotokiem lub zaburzeniami krzepnięcia w przebiegu poważnych chorób wątroby.

Świeżo mrożone osocze (FFP) może być także wykorzystywane jako surowiec do dalszego frakcjonowania, w wyniku którego uzyskuje się preparaty krwiopochodne, na przykład:

  • albuminę, stosowaną w stanach niedoboru białek,
  • koncentraty czynników krzepnięcia, stosowane w leczeniu i profilaktyce krwawień u chorych ze skazami krwotocznymi np. hemofilią
  • immunoglobuliny, stosowane w leczeniu chorób o podłożu immunologicznym, w stanach niedoboru odporności, w profilaktyce konfliktu Rh, w celu zapobiegania niektórym chorobom zakaźnym.

Warto wiedzieć, że wielu z tych leków nie można uzyskać inną drogą jak tylko z osocza zdrowych dawców. 

Inaczej pozyskuje się i wykorzystuje osocze bogatopłytkowe, czyli preparat krwiopochodny zawierający zwiększoną ilość płytek krwi, otrzymywany z własnej krwi obwodowej.

Osocze bogatopłytkowe zawiera liczne czynniki wzrostu, stymulujące procesy regeneracyjne. Tego typu preparat stosowany jest w leczeniu urazów mięśni szkieletowych, ścięgien i wiązadeł, stawów, schorzeń stawów, stanów zapalnych kości. Osocze bogatopłytkowe stosuje się również w celu przyspieszenie procesu gojenia się tkanek.

Osocze bogatopłytkowe stosuje się w kosmetologii i zabiegach upiększających twarz.

Osocze lekiem na COVID-19?

Lekarze twierdzą, że osocze ozdrowieńców może zawierać przeciwciała pomocne w leczeniu chorych, którzy walczą z zakażeniem wywołanym przez koronawirusa SARS-CoV-2. Uważa się, że przeciwciała pacjentów, którzy zwalczyli chorobę mogą wzmocnić odpowiedź immunologiczną chorych, którzy wciąż się z nią zmagają i zwiększając ich szanse na wyzdrowienie.

W Korei Południowej po podaniu osocza wyzdrowiało dwoje zakażonych koronawirusem pacjentów w wieku 67 i 71 lat z ciężkim zapaleniem płuc. O udanych próbach leczenia osoczem informowali również chińscy lekarze.

Po tych doniesieniach próby leczenia osoczem chorych na COVID-19 podjęto również w Polsce. Specjaliści szpitala MSWiA pod kierownictwem prof. dr hab. n. med. Grażyny Rydzewskiej rozwijają projekt podawania osocza ozdrowieńców pacjentom chorym na Covid-19. Jest on realizowany we współpracy z Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa MSWiA.

Lekarze zaapelowali o pomoc do pacjentów, którzy przebyli chorobę Covid-19, żeby zgłaszali się w celu oddania krwi. Osocze trzeba tylko pobrać najwcześniej po 14 dniach od ustąpienia objawów infekcji.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.