Zamknij

Opuchlizna jednej nogi lub ręki. To objaw trudnej do leczenia choroby

14.07.2022
Aktualizacja: 19.07.2022 19:11
Opuchnięta jedna noga to obrzęk limfatyczny
fot. Schutterstock

Obrzęk jednej nogi (lub rzadziej ręki) to znak, że układ limfatyczny nie działa poprawnie i chłonka (limfa) gromadzi się w pod skórą. To przewlekła i trudna do leczenia choroba. Zobacz, co jest jej przyczyną i jak można sobie pomóc.

  1. Jak działa układ limfatyczny?
  2. Jakie są przyczyny obrzęku limfatycznego?
  3. Jakie są objawy obrzęku limfatycznego?
  4. Jak leczy się obrzęk limfatyczny?

Opuchlizna jednej nogi lub ręki to charakterystyczny objaw przewlekłej choroby, zwanej obrzękiem limfatycznym. Powodem jest gromadzenie się bogatego w białko płynu, który zwykle jest odprowadzany przez układ chłonny (limfatyczny) organizmu. Choć może dotyczyć każdej części ciała, to zwykle pojawia się na kończynach górnych i dolnych. Obrzęk limfatyczny może być efektem wrodzonych nieprawidłowości w działaniu układu chłonnego lub efektem jego uszkodzenia, np. poprzez chorobę.

Jak działa układ limfatyczny?

Układ limfatyczny to część systemu odpornościowego. Składa się z naczyń limfatycznych i takich narządów, jak migdałki, grasica i inne węzły chłonne. Narządy te wytwarzają limfocyty, czyli komórki odporności, które wchodzą w skład chłonki (limfy), płynu płynącego przez naczynia limfatyczne. Chłonka zbiera w organizmie różne odpady, wirusy i bakterie, a węzły chłonne odfiltrowują je i usuwają z organizmu. Funkcją układu limfatycznego jest też odpowiedź na zakażenia. Gdy układ limfatyczny nie działa poprawnie, płyn zatrzymuje się w tkankach, a to powoduje obrzęk.

Jakie są przyczyny obrzęku limfatycznego?

Obrzęk limfatyczny może być pierwotny i wtórny. Obrzęk pierwotny jest wynikiem wrodzonych nieprawidłowości, może dawać objawy w postaci obrzęku tuż po urodzeniu, a także w późniejszym czasie na skutek obciążenia układu odpornościowego, np. przewlekłą chorobą czy zmianami hormonalnymi.

Obrzęk wtórny związany jest z uszkodzeniem naczyń chłonnych, które wcześniej funkcjonowały prawidłowo. Do uszkodzenia może dojść w wyniku ostrego zapalenia naczyń limfatycznych, postępu choroby nowotworowej, zabiegu operacyjnego, radioterapii, urazu oraz w przebiegu zespołu pozakrzepowego.

Jakie są objawy obrzęku limfatycznego?

Głównym objawem obrzęku limfatycznego jest obrzęk części lub całej kończyny, choć może on również dotyczyć innej części ciała. Zwykle jest niesymetryczny, co oznacza, że dotyczy np. jednej kończyny. Włożenie ubrania czy butów staje się trudne, a ściągacz skarpetki pozostawia ślad na łydce. Biżuteria i zegarki na rękach uciskają ciało i pod koniec dnia mogą być trudne do zdjęcia.

Początkowo obrzęk może pojawiać się i znikać, pogarszając się w ciągu dnia i schodząc w nocy. Bez leczenia zwykle stanie się bardziej dotkliwy i uporczywy.

Oprócz widocznej opuchlizny obrzęk limfatyczny objawia się:

  • uczuciem ciężkości lub rozpierania pod skórą
  • dyskomfortem
  • wgłębieniami w skórze podobnymi do skórki pomarańczowej
  • powtarzającymi się infekcjami skóry w miejscach dotkniętych obrzękiem
  • narastającym stwardnieniem skóry i tkanki podskórnej
  • zmniejszeniem zakresu ruchu chorej kończyny.

Jak leczy się obrzęk limfatyczny?

Obrzęku limfatycznego nie da się wyleczyć, ale można go kontrolować i zapobiegać jego pogłębianiu się. Najlepiej skonsultować się w tej sprawie z lekarzem flebologiem, angiologiem czy chirurgiem naczyniowym

Ważne jest przede wszystkim utrzymanie (lub powrót) do prawidłowej masy ciała. Sposoby, które pomagają na co dzień osobom z obrzękiem limfatycznym to:

  • bandażowanie – bandaże owija się najciaśniej w okolicy palców u rąk i nóg, a luźniej wzdłuż kończyny, aby płyn spływał w kierunku tułowia. Ucisk zapobiega również ponownemu gromadzeniu się płynu po ustąpieniu obrzęku. Techniki bandażowania najlepiej nauczyć się od terapeuty.
  • noszenie pończoch i skarpet kompresyjnych (uciskowych)pończocha uciskowa wywiera nacisk na rękę lub nogę, co ułatwia przepływ płynu przez opuchniętą kończynę. Warto nosić taką odzież podczas ćwiczeń i podczas podróży samolotem.
  • ćwiczenia – pomocne są delikatne ruchy napinające mięśnie w chorej kończynie, które pomagają w odpływie płynu. Zmniejszyć obrzęk mogą też ćwiczenia, które pobudzają serce do pracy i sprawiają, że oddycha się nieco ciężej.
  • masaże – to specjalny, delikatny rodzaj masażu tzw. manualny drenaż limfatyczny, wykonywany przez specjalistę. Zabieg ma sprawić, że płyn z opuchniętego obszaru się przemieści.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: WebMD.com / Centrumflebologii.pl