Odczyn Coombsa u ciężarnych, chorych na anemię, przed transfuzją

27.05.2019
Aktualizacja: 04.07.2019 10:47
Odczyn Coombsa u ciężarnych, chorych na anemię, przed transfuzją
fot. Shutterstock

Odczyn Coombsa to badanie pozwalające na wykrycie przeciwciał przeciw antygenom erytrocytów, czyli czerwonych krwinek. To niezwykle ważne badanie przeprowadzane u osób przygotowywanych do transfuzji krwi, leczonych krwią, u kobiet w ciąży, a także u chorych z niedokrwistością autoimmunologiczną. Dowiedz się, na czym polega test Coombsa.

Odczyn antyglobulinowy Coombsa (pośredni test antyglobulinowy, PTA) wykrywa obecność we krwi (w osoczu) przeciwciał przeciw antygenom erytrocytów innym niż A i B. Po wykryciu przeciwciał określa się ich swoistość (identyfikacja przeciwciał), czyli sprawdza, z którymi antygenami krwinek się wiążą.

Test Coombsa wykonuje się z próbki krwi żylnej. Do badania nie trzeba się specjalnie przygotowywać, próbkę pobiera się o dowolnej porze dnia.

Odczyn Coombsa: wskazania

Test wykonuje się przed transfuzją krwi u biorców, a także u kobiet w ciąży w przypadku konfliktu serologicznego.

Pośredni test antyglobulinowy służy do wykonywania próby zgodności przed transfuzją krwi. Ważne jest bowiem sprawdzenie, czy biorca krwi posiada przeciwciała odpornościowe, które mogłyby zniszczyć krwinki dawcy. Biorcy nie wolno przetoczyć krwi zawierającej antygen, przeciw któremu wytwarza przeciwciała. Badanie to przeprowadza się również u osób leczonych krwią w przypadku wystąpienia objawów wczesnego lub opóźnionego odczynu poprzetoczeniowego.

Test antyglobulinowy wykonuje się u kobiet w ciąży w celu wykrycia przeciwciał, które mogłyby przejść przez łożysko i zaatakować krwinki czerwone dziecka, wywołując chorobę hemolityczną płodu i noworodka (ChHPiN). Najgroźniejsze są przeciwciała przeciw antygenowi D z układu Rh. Osoba jest uważana za RhD+(plus), jeśli posiada antygen D na krwinkach, lub za RhD–(minus), jeśli tego antygenu nie posiada. U matki RhD–(minus) mogą powstać przeciwciała anty-D w odpowiedzi na antygen D na krwinkach płodu.

Czym jest konflikt serologiczny?

Konflikt serologiczny to konflikt krwi matki i dziecka. Występuje wtedy, gdy matka ma Rh-, ojciec Rh+, a dziecko po ojcu odziedziczy dodatni czynnik Rh+. Jeśli Rh dziecka jest dodatnie, a matki ujemne, to matka może się na ten czynnik ,,uczulić'', a jej układ odpornościowy uzna, że czerwone krwinki płodu są zagrożeniem i wytworzy przeciw nim odpowiednie przeciwciała.

Jeśli oba wyniki są negatywne, kolejny test wykonuje się u matek  z grupą krwi Rh(-), które urodziły dziecko Rh(+). Ma to na celu sprawdzenie, czy doszło do wytworzenia w organizmie matki przeciwciał anty-D (immunizacja). Gdy we krwi kobiety nie stwierdza się przeciwciał anty-D, w ramach zapobiegania konfliktowi Rh (konflikt serologiczny) w przyszłych ciążach podaje się domięśniowo immunoglobuliny, które opłaszczają antygeny na powierzchni krwinek czerwonych płodu, co zapobiega powstaniu w organizmie matki przeciwciał anty-D.

Pośredni test antyglobulinowy wykorzystywany jest także w celu zdiagnozowania niedokrwistości autoimmunologicznej, u której podstaw leży wytwarzanie przeciwciał przeciwko własnym krwinkom czerwonym. Tego typu niedokrwistość może być generowana zakażeniami, chorobami rozrostowymi układu chłonnego lub schorzeniami immunologicznymi.

Odczyn Coombsa: wynik i interpretacja

Wykrywanie przeciwciał ma na celu zapobieganie konsekwencjom kontaktu krwinek czerwonych z niszczącymi je przeciwciałami, co może mieć miejsce podczas przetaczania krwi, w czasie ciąży oraz niedokrwistości autoimmunologicznych. Jeśli wynik testu jest dodatni, to oznacza, że obecne są przeciwciała odpornościowe przeciw jednemu lub większej liczbie antygenów erytrocytów. Konieczne jest przeprowadzenie identyfikacji tych przeciwciał. Osobie, która wytworzyła przeciwciała odpornościowe, przetacza się krew bez antygenu odpowiedzialnego za ich powstanie.

Gdy wynik testu Coombsa wykaże u kobiety ciężarnej obecność przeciwciał, to musi zostać ona objęta specjalistyczną pomocą lekarską. Dobierana jest krew do transfuzji dopłodowych i do transfuzji uzupełniających po urodzeniu dziecka z chorobą hemolityczną noworodka.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: labtestonline.pl