Mocznik we krwi - kto powinien wykonać to badanie?

10.09.2019
Aktualizacja: 10.09.2019 16:45
Stężenie mocznika we krwi - kiedy zrobić badanie?

Mocznik to końcowy produkt przemiany białek w organizmie, który jest wydalany z moczem i potem. Wytwarzany jest on głównie w wątrobie, a wydalany przez nerki. Stąd też jest on substancją, której poziom w organizmie wiele mówi o pracy tych dwóch narządów. Jego stężenie oznacza się we krwi, o wiele rzadziej w moczu.

Oznaczenie stężenia mocznika we krwi zleca się w przypadku diagnostyki chorób nerek (np. w przypadku podejrzenia niewydolności nerek) lub chorób metabolicznych. Badanie to wykonuje się też, gdy pacjent zgłasza problemy sugerujące mocznicę (przewlekłą chorobę nerek, związaną z zaburzeniami ich wydolności), a także gdy lekarz chce ustalić stopień zatrucia mocznikowego i skuteczność dializoterapii.

Na jego poziom w organizmie ma wpływ kilka istotnych czynników: wydalanie i reasorbcja nerkowa mocznika, rozpad własnych (endogennych) białek organizmu i wątrobowa synteza białek, a także podaż białka w diecie (dieta wysoko lub nisko białkowa).

Zobacz także

Mocznik we krwi - jak się przygotować do badania?

Aby oznaczyć poziom mocznika, najlepiej zrobić badanie krwi rano, na czczo. Ostatni posiłek najlepiej zjeść dzień wcześniej najpóźniej do 18.00. Próbkę pobiera się z krwi łokciowej. Na wynik czeka około jednego dnia.

Mocznik we krwi - jakie są normy?

Norma dla mocznika we krwi zależy od norm laboratorium, w którym wykonywanie badanie. Zwykle na wyniku badania podany jest poziom tego związku u pacjenta oraz zakres normy.

Przyjmuje się, że wartości prawidłowe dla mocznika we krwi u osoby dorosłej to 2,0–6,7 mmol/l (15–40 mg/dl), a dla mocznika w postaci azotu mocznika (BUN) to 7 - 18 mg/dl.

Mocznik we krwi - czym świadczy podwyższony poziom?

Jeśli poziom mocznika we krwi jest powyżej normy, należy zgłosić się jak najszybciej do lekarza, który zleci dalszą diagnostykę.

Podwyższony poziom mocznika we krwi może (ale nie musi!) świadczyć o pogorszeniu czynności nerek (np. ostrej lub przewlekłej niewydolności nerek) lub wątroby. Wysokie stężenie mocznika może również świadczyć o zbyt dużej zawartości białka w diecie, nadczynności tarczycy, uszkodzeniach przewodu pokarmowego, niedrożności dróg moczowych, a nawet nowotworach dróg moczowych. Pojawia się również przy uszkodzeniach tkanek ciała (np. przy ciężkich oparzeniach czy zmiażdżeniu tkanek), a czasem podczas leczenia sterydami czy podczas chemioterapii. Za wyższy poziom mocznika może odpowiadać również odwodnienie.

Zobacz także

Mocznik we krwi - o czym świadczy obniżony poziom?

Niski poziom mocznika (poniżej normy) występuje bardzo często u dzieci, ponieważ przeważają u nich procesy anaboliczne prowadzące do tworzenia i wzrostu organów oraz tkanek.

Za niski poziom mocznika we krwi mogą odpowiadać: niskobiałkowa dieta (np. u osób niedożywionych lub wyniszczonych chorobą), poliuria, uszkodzenie nerek, przewodnienie organizmu, marskość wątroby, martwica kanalików nerkowych czy obniżony katabolizm. Za obniżenie stężenia mocznika może również odpowiadać zaawansowana niewydolność wątroby (ale to bardzo rzadkie przypadki).

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.