Kwalifikacja wojskowa: komisja, badania, kategorie zdolności do wojska

08.01.2020
Aktualizacja: 08.01.2020 15:00
Kwalifikacja wojskowa - badanie
fot. EastNews

Dostałeś wezwanie przed wojskową komisję lekarską, która ma sprawdzić, czy jesteś zdolny do odbywania służby wojskowej? Zobacz, jak wygląda kwalifikacja wojskowa, jakie badania będziesz musiał wykonać i jakie są kategorie zdolności do wojska.

Kwalifikacja wojskowa dotyczy niemal wszystkich dorosłych mężczyzn. Prędzej czy później przychodzi czas, że Panowie muszą stanąć przed komisją wojskową i poddać się badaniom. Chociaż jest to sytuacja stresująca, to sama kwalifikacja trwa stosunkowo krótko i nie wymaga specjalnego przygotowania.

Konstytucja RP zobowiązuje obywateli do obrony swojej ojczyzny, jednak zasadnicza służba wojskowa w Polsce nie jest już obowiązkowa. Praca żołnierza jest w Polsce traktowana jak konkretny zawód, który wykonuje się dobrowolnie. Nie zmienia to jednak faktu, że raz w roku odpowiednie organy państwowe organizują kwalifikację wojskową. Ma to na celu określenie grupy osób, które w razie potrzeby zdolne są podjąć się obowiązku obrony państwa.

Wezwane osoby mają obowiązek stawić się przed komisją wojskową pod groźbą kary grzywny lub pozbawienia wolności. 

Uwaga, obowiązek kwalifikacji nie dotyczy wyłącznie mężczyzn. Przed komisję mogą zostać wezwani:

  • mężczyźni, którzy w danym roku kończą 19 lat;
  • kobiety, które w danym roku uzyskają potrzebne wojsku kwalifikacje (kierunki medyczne, psychologiczne i weterynaryjne);
  • wszyscy, którzy podczas wcześniejszej kwalifikacji otrzymali kategorię B, a wyznaczony czas niezdolności do służby minął.

Jak wygląda kwalifikacja wojskowa?

Specjalna komisja lekarska ocenia stan zdrowia kandydatów, zarówno fizyczny, jak i psychiczny, a następnie kwalifikuje ich do konkretnych kategorii zdolności do wojska.

Gdy zachodzi konieczność, komisja lekarska może także skierować wezwaną osobę na dodatkowe, specjalistyczne badania.

Na koniec komisja wydaje oświadczenie o zdolności lub niezdolności do odbywania służby wojskowej. Z racji tego, że w Polsce nie ma już obowiązku odbycia zasadniczej służby wojskowej (obowiązkowego poboru do wojska), osoby otrzymujące kategorię A (zdolny do czynnej służby wojskowej) zostają przeniesione do rezerwy.

Warto wiedzieć

Co trzeba przynieść na komisję wojskową?

Osoby stawiające się do kwalifikacji wojskowej powinny zabrać ze sobą dowód osobisty lub inny dokument potwierdzający tożsamość, a także dokumentację medyczną, dotyczącą stanu zdrowia, w tym wyniki badań specjalistycznych przeprowadzonych w okresie ostatnich 12 (lub 24) miesięcy, jeśli taką dokumentację posiadają. Należy również posiadać aktualną fotografię o wymiarach 3 x 4 cm bez nakrycia głowy, dokumenty potwierdzające wykształcenie lub zaświadczenie o kontynuacji nauki.

Jakie badania przeprowadza wojskowa komisja lekarska?

Osoby wezwane przed komisję oczekują w poczekalni na swoją kolej, następnie są wzywane do gabinetu i proszone o zdjęcie odzieży (należy pozostać wyłącznie w bieliźnie).

Badanie rozpoczyna się najczęściej od badania ciśnienia krwi i badania krwi (morfologię krwi należy wykonać wcześniej lub według zaleceń lekarza), następnie lekarz prosi o wejście na wagę, gdzie odbywa się ważenie i mierzenie. W dalszej części lekarze badają wzrok, słuch i drożność nosa.
Lekarze z komisji wojskowej oglądają również stopy, by wykluczyć płaskostopie. Badane są wady postawy i naturalna budowa ciała. Komisja bada także rozpoznawanie kolorów, by wykluczyć daltonizm.

Osoba wezwana przed komisję musi także odpowiedzieć na pytania dotyczące stanu swojego zdrowia. Pytań może być wiele, ale wszystkie odnoszą się do przebytych chorób, metod leczenia lub stylu życia. O ile kiedyś tatuaże dyskwalifikowały ze służby wojskowej, dziś ich obecność nie budzi sprzeciwu, o ile nie będzie ich widać spod munduru.

BADANIE KRWI I MOCZU - to badania obowiązkowe, których wyniki wpływają bezpośrednio na decyzję komisji. Badanie krwi na obecność bilirubiny wykonuje się, by określić poziom jej stężenia. Zbyt wysoki wywołuje żółtaczkę, co tymczasowo dyskwalifikuje kandydata.

BADANIE WZROKU - noszenie okularów nie oznacza dyskwalifikacji ze służby wojskowej. Do wojska przyjmowani są kandydaci, którzy mają nie więcej niż +/- 3 dioptrie. Dopuszcza się także osoby z astygmatyzmem, ale nie mogą one pełnić wszystkich funkcji w wojsku i wykonywać niektórych obowiązków.

BADANIE PLECÓW I KLATKI PIERSIOWEJ - kandydatów do wojska wyklucza lejkowata klatka piersiowa, która jest efektem nieprawidłowego rozrostu chrząstek żebrowych. Potocznie o takiej klatce piersiowej mówimy, że jest zapadnięta. Badaniu podlegają również plecy, ponieważ niektóre schorzenia i wady kręgosłupa wykluczają z czynnej służby wojskowej.

INNE BADANIA - kandydat do wojska jest zobowiązany do pokazania komisji wyników swoich badań, jeśli choruje na chorobę przewlekłą. Dotyczy to także osób, które leczą się psychiatrycznie. Od nich także wymaga się zaświadczenia o leczeniu. Lekarze z komisji mogą zapytać o przebieg leczenia i stosowane leki. Osoba wezwana przed komisję musi liczyć się z faktem, że może być wysłana na dodatkowe badania. Jeśli lekarz uzna, że to konieczne, skieruje kandydata do specjalisty lub nawet do szpitala. Choć nie zdarza się to często, kandydat może zostać poproszony o całkowite rozebranie się za parawanem. W możliwie dyskretnych warunkach lekarz sprawdza, czy budowa ciała mężczyzny jest prawidłowa. Najczęściej jednak wystarczy odpowiedni wywiad.

Jakie są kategorie zdolności do wojska?

Komisja po przeprowadzeniu podstawowych badań określa zdolność do służby wojskowej i na podstawie wyników orzeka, do której grupy kandydat na żołnierza się zalicza.

Są 4 kategorie zdolności do wojska:

A - zdolny do czynnej służby wojskowej;
B - czasowo niezdolny do czynnej służby wojskowej;
D - niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju;
E - trwale i całkowicie niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w czasie ogłoszenia mobilizacji w czasie wojny.