Komora hiperbaryczna na obrzęki, oparzenia, utratę słuchu

06.06.2019
Aktualizacja: 04.07.2019 11:04
Komora hiperbaryczna
fot. Shutterstock

Komora hiperbaryczna to urządzenie wykorzystywane w tlenoterapii, czyli nieinwazyjnej metodzie leczenia tlenem pod wysokim ciśnieniem. Za pomocą komory hiperbarycznej leczy się obrzęki, oparzenia, zatrucia czadem, urazy, zakażenia. Dowiedz się, na czym polega metoda leczenia tlenem w komorze hiperbarycznej. Czy każdy może z niej korzystać?

Komora hiperbaryczna, a w zasadzie tlenoterapia hiperbaryczna (HBO), to nieinwazyjna metoda leczenia polegająca na poddawaniu pacjenta działaniu mieszanin gazowych zawierających wysokie stężenia tlenu w warunkach zwiększonego ciśnienia. W uproszczeniu: pacjent poddawany jest działaniu tlenu  pod zwiększonym ciśnieniem.

Tlenoterapia hiperbaryczna ma na celu poprawienie naturalnych mechanizmów gojenia i procesów naprawczych w przypadku ran oraz innych schorzeń. Komora znajduje swoje zastosowanie także w przypadkach nagłego zagrożenia życia i zdrowia, w tym w leczeniu zatruć tlenkiem węgla, oparzeń termicznych, nagłej głuchoty, ostrego niedokrwienia tkanek miękkich.

Komora hiperbaryczna: przebieg

Pacjent wchodzi do specjalnej, zamykanej szczelnie komory, gdzie stopniowo podwyższane jest ciśnienie, a następnie utrzymywane jest na stałym, wyrównanym, docelowym poziomie. Przed zakończeniem sesji ciśnienie jest stopniowo obniżane, aż do osiągnięcia poziomu ciśnienia atmosferycznego.

Czas zabiegu określa lekarz. Jedna sesja w komorze hiperbarycznej trwa zwykle od 45 do 90 minut. 

Tlenoterapia hiperbaryczna przebiega w trzech fazach:

  1. Kompresja (sprężenie): wypełnienie komory sprężonym powietrzem, zwykle do ciśnienia 2,5 razy większego niż atmosferyczne. Sprężeniu towarzyszy hałas i uczucie ciepła. W trakcie sprężania wszystkie osoby znajdujące się wewnątrz komory muszą wyrównywać ciśnienie w uszach, stosując się do zaleceń personelu znajdującego się wewnątrz komory hiperbarycznej.
  2. Pobyt w warunkach zwiększonego ciśnienia: pacjenci oddychają 100 proc. tlenem. Oddychanie tlenem trwa mniej więcej godzinę, do tego dochodzą jedna lub dwie kilkuminutowe przerwy, podczas których można oddychać bez układów oddechowych.
  3. Dekompresja (rozprężenie): w trakcie tej fazy następuje stopniowe zmniejszanie ciśnienia w komorze do wartości ciśnienia atmosferycznego. Towarzyszy temu hałas i uczucie chłodu.

Aby zabiegi w komorze hiperbarycznej przyniosły oczekiwany skutek, muszą być wykonywane regularnie. Zwykle lekarz zaleca cykl zabiegów w określonym przedziale czasu.

Efektem zabiegów tlenoterapii hiperbarycznej jest zwiększenie ilości tlenu w organizmie i niedotlenionych tkankach oraz narządach, przyspieszenie gojenia się ran, poprawa krążenia, zmniejszenie obrzęków tkanek, zwiększenie odporność. Tlenoterapia działa również bakteriobójczo i bakteriostatycznie, przyśpiesza eliminacje tlenku węgla z organizmu.

Komora hiperbaryczna: przygotowanie

Pacjent na sesję w komorze musi przynieść ze sobą bieliznę, dres lub piżamę i skarpetki, wszystko wykonane z 100 proc. bawełny. Wszystkie rzeczy osobiste, w tym biżuterię, należy pozostawić poza komorą. 

Podczas sesji w komorze hiperbarycznej pacjent może czytać książkę lub gazetę, bo zwiększanie ciśnienia przebiega bardzo powoli i nie jest mocno odczuwalne, może jedynie pojawić się nieprzyjemne uczucie w uszach. W czasie sesji operator cały czas utrzymuje kontakt dźwiękowy i wzrokowy z pacjentem. Po zakończeniu sesji, czyli wyrównaniu ciśnień, można opuścić komorę. 

Komora hiperbaryczna: wskazania

Zabieg w komorze hiperbarycznej jest zabiegiem nieinwazyjnym, stosowanym w wielu rodzajach schorzeń, zarówno u dzieci, jak i u dorosłych.

Wskazania do leczenia w komorze hiperbarycznej:

  • zatrucie tlenkiem węgla, methemoglobinemia;
  • martwicze zakażenie tkanek miękkich;
  • ostre niedokrwienie tkanek miękkich;
  • uraz mięśniowo-szkieletowy;
  • oparzenia termiczne;
  • nagła głuchota, głuchota po urazie akustycznym;
  • choroby przewlekłe skóry;
  • przyspieszenie rekonwalescencji po zabiegach chirurgicznych;
  • choroby związane z niedotlenieniem tkanek;
  • leczenie obrzęków;
  • leczenie trudno gojących się rany;
  • grzybice;
  • choroby z autoagresjii inne przewlekłe choroby zapalne;
  • popromienne uszkodzenie tkanek.

Warto wiedzieć

Komora hiperbaryczna nie tylko dla nurków

Terapia hiperbaryczna polega na możliwości wykorzystania w warunkach nadciśnienia tlenu rozpuszczonego w surowicy krwi w ilości pokrywającej bieżące zapotrzebowanie metaboliczne organizmu. Terapia nadciśnieniowa była na początku wykorzystywana przez nurków, od 1907 roku do oddychania w komorze ciśnieniowej zastosowany został czysty tlen. Nowoczesne leczenie tlenowe różnych chorób zaczęto stosować w latach pięćdziesiątych XX wieku.

Komora hiperbaryczna: przeciwwskazania

Z tlenoterapii nie może korzystać każdy, nawet gdy teoretycznie ma do tego wskazania. Istnieje bowiem szereg przeciwwskazań do zabiegów w komorze hiperbarycznej. 

Jakie są przeciwwskazania do tlenoterapii hiperbarycznej? To przede wszystkim:

  • ciąża;
  • padaczka;
  • rozedma płuc;
  • gorączka i stan podgorączkowy;
  • zakażenie górnych dróg oddechowych;
  • przebyte operacje ucha i klatki piersiowej;
  • zapalenie zatok przynosowych;
  • rozsiana choroba nowotworowa;
  • astma;
  • POChP;
  • krwotok i obrzęk płuc;
  • uraz ciśnieniowy zatok i płuc;
  • zaćma, wytrzeszczu oczu;
  • wszczepiony rozrusznik serca.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.