Zamknij

Eksperci: szpiku nie pobiera się z kręgosłupa. Jak zostać dawcą szpiku?

25.05.2022
Aktualizacja: 25.05.2022 13:35

Oddawanie szpiku ratuje życie chorym ludziom. Wbrew obiegowym opiniom procedura jest prosta, a samo pobieranie szpiku zwykle przypomina oddawanie krwi. To nieprawda, że pobiera się go z kręgosłupa. Warto oddać szpik i podarować komuś drugie życie.

Oddawanie szpiku jest bezbolesne
fot. Schutterstock
  1. Jak wygląda rejestracja i oddanie szpiku – opowieść dawcy
  2. Kto może zostać dawcą szpiku i jak się zarejestrować?
  3. Jak odbywa się pobieranie szpiku?
  4. Ilu dawców szpiku jest w Polsce?

– Powodów do rejestracji w bazie potencjalnych dawców szpiku są tysiące. Najważniejsze, że możemy podarować komuś drugie życie. Możemy mieć genetycznego bliźniaka. Możemy podzielić się swoim szczęściem, czyli zdrowiem – zapewnia Robert Szlęk, który sam jest lekarzem i miał ostrą białaczkę szpikową, a cztery lata temu, po półrocznym oczekiwaniu, otrzymał szpik. O chorobie dowiedział się z dnia na dzień, kiedy trafił na SOR. Potem pół roku spędził w łóżku. – Bez dawców nie byłoby takich osób jak ja, nie byłoby mnie dzisiaj – mówi pan Robert.

W Polsce – według Instytutu Hematologii i Transfuzjologii w Warszawie – na nowotwory krwi choruje ok. 150 tys. osób, w tym w ciągu roku diagnozowanych jest ponad 6 tys. nowych przypadków.

Jak wygląda rejestracja i oddanie szpiku – opowieść dawcy

Michał Szmyt jest dawcą szpiku. Dzięki niemu możliwość zdrowego życia zyskała osoba z innego kontynentu. Pan Michał do bazy dawców zarejestrował się kilkanaście lat temu. – Zobaczyłem gdzieś plakat. Żona też powiedziała, że warto – wspomina. Małżeństwo zarejestrowało się za pośrednictwem strony internetowej Fundacji DKMS. Następnie drogą pocztową otrzymali pałeczki do samodzielnego pobrania wymazu z ust. Materiał przesłali do Warszawy. – Po ponad 10 latach skontaktowała się ze mną Fundacja DKMS, że jest zgodność genetyczna z osobą w potrzebie – opisuje Michał Szmyt.

Zgodził się na przejście procedury medycznej. Po kompleksowych badaniach i weryfikacji medycznej otrzymał zastrzyki do samodzielnego wykonywania w domu – zastrzyki mają zwiększyć liczbę krwiotwórczych komórek macierzystych w krwioobiegu. – To było bezbolesne, bezstresowe – przekonuje. Po kilku dniach stawił się na badanie do szpitala. Okazało się, że liczba komórek macierzystych we krwi była czterokrotnie wyższa. Pobrano więc krew z żyły. – Czułem się jak przed oddaniem krwi. Ciśnienie mi trochę podskoczyło, ale tak reaguję na widok lekarza – żartuje pan Michał.

Uwaga! Akcja rejestracji

W sobotę (28 maja 2022 r.) w godz. od 10.00 do 18.00 na placu Szczepańskim w Krakowie i przy oczku wodnym na Krupówkach w Zakopanem Fundacja DKMS przeprowadzi akcję rejestracji dawców szpiku. Wolontariusze opowiedzą o dawstwie szpiku, a każdy zainteresowany będzie mógł zarejestrować się w bazie. Organizatorzy, pacjenci po przeszczepie i dawcy zachęcają do udziału i podkreślają, że możemy podarować komuś drugie życie.

Kto może zostać dawcą szpiku i jak się zarejestrować?

– Proces rejestracji jest trzyetapowy i trwa kilka minut – mówi koordynatorka ds. rekrutacji dawców Alicja Cichońska. Najpierw odbywa się wstępny wywiad medyczny, potem potencjalny dawca wypełnia kwestionariusz z danymi osobowymi, na koniec następuje pobranie wymazu z wewnętrznej strony policzka do określenia genetycznego.

Jako dawca szpiku można się zarejestrować na stronie internetowej DKMS. Do osoby zainteresowanej wysyłany jest pocztą zestaw do pobrania wymazu. W przesyłce od fundacji jest też już opłacona koperta z adresem zwrotnym. Pobrany materiał wystarczy wrzucić do skrzynki pocztowej. Następnie przyjdzie potwierdzenie z fundacji o dokonaniu rejestracji.

Aby zostać dawcą szpiku, trzeba:

  • być ogólnie zdrowym, choć niektóre choroby nie wykluczają dawstwa, np. nadciśnienie
  • być w wieku 18-55 lat
  • mieć BMI nieprzekraczające 40.

Jak odbywa się pobieranie szpiku?

Pobranie szpiku odbywa się dwiema metodami. Pierwsza, stosowana w 90 proc. przypadków, polega na pobraniu krwi obwodowej z żyły. Druga metoda to pobranie szpiku z talerza kości biodrowej – lekarze podkreślają, że nie jest to – jak się powszechnie uważa – pobranie szpiku z kręgosłupa.

Przeszczepienie szpiku i krwiotwórczych komórek macierzystych służy nie tylko do leczenia nowotworów, białaczek, ale też szeregu mniej znanych chorób krwi.

Ilu dawców szpiku jest w Polsce?

Zgodnie z informacjami fundacji DKMS w Polsce ponad 10 tys. darczyńców z bazy fundacji oddało krwiotwórcze komórki macierzyste albo szpik kostny i pomogło pacjentom z ponad 50 krajów. Dotychczas w stolicy Małopolski fundacja przeprowadziła 646 akcji rejestracyjnych potencjalnych dawców szpiku, dzięki czemu do bazy DKMS trafiło blisko 44 tys. osób, a 277 spośród nich zostało dawcami faktycznymi – ich szpik lub komórki macierzyste otrzymali chorzy.

W krajowej bazie organizacji zarejestrowanych jest blisko 1,8 mln osób, a czterech dawców każdego dnia pomaga swoim „bliźniakom genetycznym”.

Centralny Rejestr Niespokrewnionych Potencjalnych Dawców Szpiku i Krwi Pępowinowej zawiera ponad 2 mln osób, co daje Polsce – według informacji DMKS – trzecie miejsce w Europie i piąte na świecie pod względem liczby dawców.

Źródło: PAP/Beata Kołodziej