Homocysteina: o czym świadczy wysokie stężenie? Normy w badaniu

17.12.2019
Aktualizacja: 17.12.2019 16:45
Homocysteina
fot. Shutterstock

Homocysteina to ważny wskaźnik, którego stężenie może wskazywać na poważną chorobę. Homocysteina to aminokwas występujący w organizmie człowieka. Jego poziom powinien mieścić się w określonej normie. Podwyższone stężenie może bowiem świadczyć o toczącej organizm chorobie. Dowiedz się, czym jest homocysteina. O czym świadczy wysoki poziom homocysteiny?

Homocysteina jest aminokwasem powstającym z naturalnych przemian chemicznych zachodzących w organizmie człowieka - powstaje podczas trawienia produktów spożywczych zawierających białko

Jeśli stężenie homocysteiny jest prawidłowe, to nie ma powodów do obaw. Natomiast podwyższony poziom homocysteiny jest wskazaniem do przeprowadzenia specjalistycznych badań. 

Norma homocysteiny mieści się w granicach 5–15 µmol/l.

Badanie homocysteiny

Badanie stężenie homocysteiny zlecane jest osobom po incydentach sercowo-naczyniowych, w tym po zawale mięśnia sercowego, a także u osób z przewlekłą niewydolnością nerek.

Stężenie homocysteiny bada się z surowicy krwi. W tym celu pobiera się krew żylną na czczo. 

Wysoka homocysteina

Podwyższony poziom homocysteiny nazywa się hiperhomocystenemią. Przyczyną zwiększonego stężenia aminokwasu mogą być uwarunkowania genetyczne, wtedy mówi się o hiperhomocysteinemii pierwotnej. Natomiast hiperhomocysteinemia wtórna powodowana jest przez choroby.

Pierwotnie wysokie stężenie homocysteiny, czyli pierwotna hiperhomocysteinemia spowodowana jest mutacjami genetycznymi w łańcuchu przemian metabolicznych metioniny, czyli aminokwasu pochodzenia zwierzęcego, z którego powstaje homocysteina.

Przyczyną wtórnej hiperhomocysteinemii są przede wszystkim niedobory witaminowe, głównie niedobór kwasu foliowego, a także niedobór witamin B12 i B6.

Wysoki poziom homocysteiny notuje się w przypadku chorób przewlekłych:

  • niewydolności nerek,
  • chorobie Asddisona i Biermera,
  • łuszczycy,
  • chorobach nowotworowych (białaczka limfoblastyczna, rak jajnika),
  • cukrzycy,
  • niedoczynności tarczycy,
  • niewydolności wątroby,
  • chorobie Cushinga.

Czynnikami, które sprzyjają występowaniu hiperhomocysteinemii są: mała aktywność fizyczna, nadmierne spożycie alkoholu i kawy oraz palenie tytoniu.

Działanie homocysteiny

U chorych z wysokimi stężeniami tego aminokwasu odnotowano prawie 2-krotnie wyższą umieralność z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego.

Homocysteina działa na komórki śródbłonka naczyń krwionośnych. Sprzyja też stanom zapalnym i zwiększa krzepliwość krwi. Nadmiar homocysteiny pobudza produkcję komórek mięśni gładkich oraz kolagenu, które osadzają się w ścianach naczyń krwionośnych, co przyczynia się do rozwoju miażdżycy.

Podwyższony poziom homocysteiny uznano za czynnik ryzyka:

  • chorób sercowo-naczyniowych (zakrzepicy żylnej, niedokrwienia mięśnia sercowego oraz udaru mózgu),
  • chorób neurodegeneracyjnych (m.in. choroby Alzheimera oraz Parkinsona),
  • wad rozwojowych płodu spowodowanych uszkodzeniem cewy nerwowej,
  • poronienia,
  • nowotworów (szczególnie raka jelita grubego).

Szacuje się, że co dziesiąty mieszkaniec Europy ma zbyt wysokie stężenie homocysteiny w osoczu krwi, co wiąże się przede wszystkim ze zwiększonym ryzykiem występowania chorób układu krążenia, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar niedokrwienny mózgu.

Co zrobić, gdy stężenie homocysteiny jest podwyższone? Ponieważ wysoka homocysteina jest czynnikiem rozwoju miażdżycy i zwiększa ryzyko zakrzepicy, konieczne jest podjęcie próby obniżenia jej stężenia.

Aby obniżyć stężenie homocysteiny suplementuje się witaminy, przede wszystkim kwas foliowy oraz witaminy B12 i B6.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.