Delirium: przyczyny, objawy, leczenie majaczenia

02.01.2020
Aktualizacja: 02.01.2020 16:59
Delirium, czyli majaczenie
fot. Shutterstock

Delirium, czyli majaczenie, kojarzy się głównie z objawami towarzyszącymi odstawieniu alkoholu. Tymczasem delirium może występować w przebiegu wielu chorób somatycznych. To zespół objawów, który charakteryzuje się przede wszystkim zaburzeniami świadomości i uwagi. Delirium może mieć poważne konsekwencje - od hospitalizacji do śmierci. Dowiedz się, czym jest majaczenie. Jak rozpoznać delirium?

Delirium (majaczenie) to ostre zaburzenie świadomości i funkcji poznawczych. Delirium nie jest chorobą psychiczną, jest zespołem objawów, mogącym rozwijać się w przebiegu poważnych chorób somatycznych lub w wyniku odstawienia niektórych leków, substancji psychoaktywnych, lub zatrucia nimi. Delirium może występować również po zabiegach chirurgicznych przeprowadzanych w znieczuleniu ogólnym.

Termin ,,delirium'' został użyty po raz pierwszy w pierwszym wieku naszej ery i określał zaburzenia psychiczne podczas wysokiej gorączki lub urazu głowy.

Delirium majaczenie: objawy

Międzynarodowa Klasyfikacja ICD-10 określa delirium (majaczenie) jako zespół charakteryzujący się występowaniem zaburzeń świadomości i uwagi, spostrzegania, myślenia, pamięci, aktywności psychoruchowej, emocji i rytmu sen-czuwanie.

Charakterystyczne objawy (cechy) delirium:

  • zaburzenia świadomości (zagubienie, dezorientacja w czasie i przestrzeni);
  • zaburzenia uwagi (upośledzenie koncentracji);
  • zaburzenia czynności poznawczych (upośledzenie pamięci, problemy z mową);
  • objawy psychotyczne (omamy, halucynacje);
  • zaburzenia cyklu snu i czuwania.

Objawy delirium rozwijają się szybko, najczęściej w ciągu kilku godzin, a stopień ich nasilenia zmienia się w ciągu doby. Objawy mają tendencję do pogarszania się w nocy (objaw zachodzącego słońca).

Delirium tremens, czyli delirka alkoholowa

Delirium tremens to stan, do którego dochodzi po odstawieniu alkoholu. Dotyczy alkoholików lub osób nadużywających alkoholu, które regularnie dostarczały do organizmu alkohol i w pewnym momencie odstawiły trunki. Objawia się zaburzeniami świadomości, drżeniem mięśni lub drgawkami, lękiem, urojeniami. Może być groźne dla zdrowia i życia.

Warto wiedzieć, że zaburzenia świadomości i czynności poznawczych, w tym problemy z pamięcią mogą towarzyszyć różnym chorobom, w tym chorobie Alzcheimera i nie zawsze świadczą o delirium.

Delirium (majaczenie): rodzaje

Wyróżnia się trzy postaci majaczenia (delirium), w tym:

  • majaczenie hiperaktywne: charakteryzuje się wzmożonym napędem psychoruchowym, znacznym pobudzeniem, niepokojem, labilnością emocjonalną, halucynacjami i urojeniami. Pacjenci mówią głośno, w sposób niezrozumiały i zdezorganizowany, próbują opuścić łóżko, usunąć sobie cewniki i rurki, niejednokrotnie są agresywni.
  • majaczenie hipoaktywne: objawia się wycofaniem, apatią, sennością, zmniejszoną reaktywnością, zaburzeniami świadomości. Delirium hipoaktywne jest trudne do rozpoznania. Obserwowane objawy bywają przypisywane otępieniu, depresji.
  • majaczenie mieszane (postać mieszana): występują objawy zaburzeń świadomości i uwagi, którym jednak nie towarzyszą zmiany aktywności ruchowej.

Delirium (majaczenie): przyczyny

Dokładne przyczyny delirium nie zostały poznane. 

Delirium rozwija się często u osób starszych, które znalazły się w szpitalu, jest to nawet 40 proc. wszystkich przypadków majaczenia. Ważnym czynnikiem rozwoju delirium jest wiek. Ryzyko majaczenia jest większe u osób powyżej 65. roku życia.

Ryzyko delirium zwiększają także: zaburzenia czynności poznawczych i otępienie, ciężka choroba somatyczna, złamanie szyjki kości udowej.

Delirium (majaczenie): konsekwencje

Delirium może mieć bardzo poważne następstwa. 

Chorzy z majaczeniem obarczeni są większym ryzykiem dłuższej hospitalizacji i powikłań związanych z długotrwałym leczeniem. Są w grupie ryzyka wystąpienia zespołów otępiennych.

U osób z delirium występuje dwa razy większe ryzyko zgonu niż u osób bez majaczenia.

Delirium (majaczenie): leczenie

Aby wdrożyć leczenie delirium konieczne jest rozpoznanie przyczyny majaczenia. 

W leczeniu osób z majaczeniem stosuje się zarówno metody niefarmakologiczne, jak i farmakologiczne.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.