Bronchoskopia: na czym polega? Wskazania, przeciwwskazania

22.08.2019
Aktualizacja: 22.08.2019 16:09
Bronchoskopia
fot. Shutterstock

Bronchoskopia to badanie endoskopowe służące do oceny dróg oddechowych. Pozwala lekarzowi na dokładne obejrzenie stanu strun głosowych, tchawicy, oskrzeli, płuc. Podczas badania możliwe jest również pobranie wycinków tkanek do badania, a także usunięcie ciała obcego zalegającego w drogach oddechowych. Dowiedz się, na czym polega badanie i jak się do niego przygotować.

Bronchoskopia to badanie umożliwiające lekarzowi zbadanie tchawicy, dróg oddechowych i płuc. Bronchoskopia umożliwia zarówno obejrzenie dróg oddechowych, jak i pobranie materiału do badania bakteriologicznego, i pobranie wycinków błony śluzowej do badania histopatologicznego.

Bronchoskopia: wskazania

Bronchoskopia jest badaniem stosowanym w diagnostyce chorób układu oddechowego. Wskazana jest w celu wyjaśnienia przyczyny niepokojących objawów, takich jak: krwioplucie, duszność, przewlekły kaszel i nawracające zapalenia płuc.

Badanie wykonuje się również w sytuacji, gdy we wcześniejszych badaniach RTG lub TK zostaną wykryte zmiany, w tym guzy, zmiany naciekowe lub śródmiąższowe w płucach.

Bronchoskopię wykonuje się także w celach leczniczych, na przykład w celu odessania wydzieliny z oskrzeli u chorych, którzy mają trudności z jej odkrztuszaniem lub w celu usunięcia ciała obcego czy udrożnienia zwężonego oskrzela.

Bronchoskopia umożliwia:

  • ocenę strun głosowych, tchawicy, oskrzeli głównych i ich rozgałęzień wewnątrz płuc w celu rozpoznania zmian chorobowych;
  • pobranie do badania mikroskopowego wycinków tkanek z podejrzanych miejsc, wydzieliny do badania na obecność bakterii, grzybów lub prątków gruźlicy;
  • wykonanie zabiegów terapeutycznych np. miejscowego podania leku;
  • usunięcie ciała obcego;
  • odessanie zalegającej wydzieliny.

Bronchoskopia: przygotowanie

Na badanie bronchoskopowe pacjent musi stawić na czczo. W dniu badanie nie wolno jeść i pić. Pierwszy posiłek można spożyć dopiero po 2 godzinach po badaniu. Przed badaniem nos lub gardło są znieczulane, co powoduje zaburzenia czucia. Dlatego z piciem i jedzeniem należy poczekać, aż znieczulenie ustąpi, by uniknąć zachłyśnięcia.

Bronchoskopia: przebieg

Badanie przeprowadzane jest za pomocą cienkiego, elastycznego bronchoskopu, określanego jako bronchofiberoskop, który pozwala na wzrokową ocenę wyglądu błony śluzowej tchawicy i oskrzeli oraz strun głosowych.

Badanie wykonywane jest zazwyczaj na sali operacyjnej lub w przygotowanym gabinecie. Pacjent leży w wygodnej pozycji leżącej, może otrzymać zastrzyk, aby w trakcie procedury odczuwał senność. W nosie i gardle rozpyla się miejscowy środek znieczulający.

Następnie bronchoskop wprowadzany jest przez nos lub usta i dalej po tylnej ścianie gardła (nie utrudnia to oddychania). Ponieważ bronchoskop wyposażony jest w kamerę, lekarz może obserwować kolejne odcinki dróg oddechowych na ekranie. Co więcej, w trakcie niektórych badań bronchoskopowych za pomocą małych kleszczyków pobierane są niewielkie ilości tkanki z dróg oddechowych (biopsja). Pobrane próbki są następnie analizowane w laboratorium.

W zależności od badań wykonywanych podczas bronchoskopii procedura trwa od kilku do kilkunastu minut.

Czy bronchoskopia boli? Ponieważ pacjent przed badaniem otrzymuje środek znieczulający, to ból nie powinien wystąpić. Nie da się jednak ukryć, że jest to nieprzyjemne badanie, podczas którego większość pacjentów odczuwa dyskomfort, szczególnie podczas badania przez nos.

Bronchoskopia: przeciwwskazania

Przeciwwskazaniem do bronchoskopii jest brak zgody pacjenta, ponieważ badanie to nie jest obowiązkowe. Problemem może być również niemożność nawiązania kontaktu i współpracy z pacjentem.

Wśród przeciwwskazań wymienia się również: ciężką niewydolność oddechową, niewydolność serca, niedawno przebyty zawał serca, ciężkie zaburzenia rytmu serca, zaawansowany wiek pacjenta, ciężkie zaburzenia krzepliwości krwi, niedokrwistość dużego stopnia.

Bronchoskopia: powikłania

Bronchoskopia jest badaniem bezpiecznym, ale jak każda procedura medyczna, jest obarczona ryzykiem powikłań. Ewentualne powikłania mogą być związane z działaniem leków podawanych przed badaniem lub z samą techniką badania. 

W związku z działaniem leków przygotowujących do badania mogą wystąpić: suchość w jamie ustnej, zaparcia, zatrzymanie moczu, przyśpieszone i nierówne bicie serca, wzrost ciśnienia tętniczego, nadmierna senność, zawroty głowy.

Natomiast powikłania związane ze znieczuleniem miejscowym to m.in.: zaburzenia smaku, drętwienie języka i błon śluzowych, uczucie niepokoju, zaburzenia rytmu serca, spadek ciśnienia tętniczego krwi, reakcje alergiczne.

Mogą też wystąpić powikłania związane z techniką i przebiegiem badania: krwawienia z dróg oddechowych związane najczęściej z pobraniem wycinków do badań, kaszel, urazy gardła i krtani związane z wprowadzeniem endoskopu, urazy błony śluzowej dróg oddechowych spowodowane pobraniem tkanki. 

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.