Słuchaj
Michał Korościel, Damian Michałowski
Marcin Sońta , Mateusz Ptaszyński
Kamil Nosel, Marcin Łukasik
Hubert Radzikowski
Redakcja Radia ZET
Sprawdź co graliśmy

Teraz gramy

Ból krzyża to częsty, choć nieprzyjemny objaw. Jak sobie z nim radzić?

04.12.2018 14:40

Bólu krzyża doświadcza nawet 80 proc. osób w różnych sytuacjach i z różnego powodu. Ból kręgosłupa odcinka lędźwiowo-krzyżowego kojarzony jest zazwyczaj z siedzącą pracą, przeciążeniami wynikającymi z pracy fizycznej czy brakiem aktywności. Tymczasem ból krzyża może mieć różne podłoże i może także pojawiać się bez wyraźnego powodu. Dowiedz się, jak rozpoznać podłoże bólu, jak go leczyć i jak zapobiegać nawrotom.

Mężczyzna odczuwający ból kręgosłupa fot. Shutterstock

Na ból krzyża skarży się naprawdę wiele osób, to jeden z częściej występujących objawów. Bólem krzyża określa się ból dolnego odcinka kręgosłupa, czyli tzw. odcinka lędźwiowo-krzyżowego. Uważa się, że ból kręgosłupa w odcinku krzyżowym jest jedną z głównych przyczyn niezdolności do pracy i pogorszenia jakości życia. Tego typu bólu doświadcza niemal każdy, z różnych powodów i na różnych etapach życia.

Ból krzyża może objawiać się na różne sposoby i to właśnie charakter bólu mówi wiele o jego pochodzeniu. Źródłem bólu mogą być bowiem przeciążenia tego odcinka kręgosłupa, stres, choroby reumatyczne, a także inne choroby kręgosłupa lub sąsiadujących narządów. 

U różnych osób różnie przebiega ból krzyża. Najlepiej opisać jego charakter, zwracając uwagę na:

  • czas trwania bólu: trwa krótko (kilka dni lub tygodni) i ustępuje samoistnie lub trwa długo (miesiące lub lata) i nie ustępuje;
  • natężenie bólu: może przebiegać od tępego pobolewania do silnego, rwącego bólu, który uniemożliwia poruszanie się;
  • lokalizację bólu: może ograniczać się do kręgosłupa lub promieniować do pośladka, uda, łydki czy stopy;
  • czynniki nasilające ból: może zmieniać swoje natężenie w zależności od położenia ciała, ruchu, spoczynku, przy zgięciu lub wyprostowaniu pleców, podczas kaszlu i kichania, rano lub wieczorem;
  • czynniki towarzyszące bólowi: gorączka, złe samopoczucie, osłabienie, utrata apetytu i chudnięcie, bóle stawów i inne.

Dzięki powyższym informacjom można łatwiej określić podłoże dolegliwości. To również niezbędne informacje, które należy podać lekarzowi na wizycie. 

Przyczyny bólu krzyża

Bardzo często pojawia się ból krzyża tzw. nieswoisty, czyli taki, któremu nie da się przypisać konkretnej przyczyny. Po prostu jest, a później go nie ma. Przechodzi samoistnie i nie jest wynikiem choroby. Bóle krzyża mają jednak tendencję do nawrotów.

Uważa się, że zaledwie u co dziesiątego pacjenta bóle krzyża mają konkretną, możliwą do zdiagnozowania przyczynę. Zazwyczaj ból jest wynikiem mechanicznego uszkodzenia różnych struktur tworzących i otaczających kręgosłup: kręgów, krążków międzykręgowych (tzw. dysków), stawów międzykręgowych, mięśni, ścięgien, więzadeł i nerwów.

Do przyczyn bólu krzyża zalicza się:

  • przeciążenie mięśni, ścięgien lub więzadeł przykręgosłupowych;
  • uszkodzenie krążka międzykręgowego, czyli dysku (tzw. dyskopatia);
  • wady postawy i budowy ciała, wady wrodzone kręgosłupa;
  • zmiany zwyrodnieniowe, prowadzące np. do przesunięcia struktur kręgosłupa w stosunku do siebie lub zwężenia kanału kręgowego;
  • złamania kręgów w przebiegu osteoporozy;
  • choroby reumatyczne;
  • zakażenia;
  • nowotwory;
  • choroby narządów jamy brzusznej i miednicy (np. tętniak aorty, choroby nerek, trzustki, narządów rodnych).

Na ból krzyża narzekają częściej osoby pomiędzy 30. a 60. rokiem życia, żyjące w ciągłym stresie, otyłe, mające słabą kondycję fizyczną, siedzącą lub stojącą pracę, a także pracujące fizycznie. Na bóle kręgosłupa w odcinku krzyżowych narażeni są także palacze. 

"

Powtarzające się bóle krzyża, szczególnie silne i utrzymujące się przez długi czas, wymagają pilnej konsultacji z lekarzem i wykonania badań diagnostycznych, które pozwolą na ustalenie przyczyny bólu. "

Leczenie bólu krzyża

W przypadku bólu, który nie ma podłoża chorobowego, zazwyczaj wystarczy ograniczenie na jakiś czas nadmiernej aktywności fizycznej, ale również ciągłego leżenia w łóżka. Warto bowiem wiedzieć, że krzyżowi szkodzą zarówno przeciążenia, jak i całkowity brak ruchu. Dłuższe unieruchomienie powoduje osłabienie mięśni i pogorszenie ogólnej kondycji fizycznej. Dlatego zaleca się szybki powrót do codziennych zajęć w granicach tolerowanych dolegliwości. 

W celu złagodzenia bólu stosuje się także środki przeciwbólowe lub leki rozluźniające mięśnie. Ulgę przynoszą także okłady z lodu ograniczające miejscowy stan zapalny albo powierzchowne stosowanie ciepła, które również rozluźnia mięśnie.

W leczeniu bólu krzyża stosuje się:

  • leki;
  • ćwiczenia fizyczne;
  • okresowe unieruchomienie (leżenie w łóżku);
  • techniki manualne (manipulację i mobilizację kręgosłupa), polegające na uruchomieniu tkanek miękkich położonych w bolącej okolicy kręgosłupa;
  • blokady, czyli zastrzyki z glikokortykosteoridów podawane bezpośrednio w źródło bólu;
  • masaże, jogę i akupunkturę;
  • ortezy lędźwiowe pozwalające utrzymać kręgosłup w odpowiedniej pozycji;
  • wyciąg lędźwiowy i dekompresję osiową kręgosłupa (rozciągnięcie kręgów lędźwiowych siłą dobraną do masy ciała).

Metoda leczenia zależy od przyczyny i natężenia bólu. Sposób i przebieg leczenia ustala lekarz w porozumieniu z pacjentem.

"

U mniej więcej 1-3 proc. osób z bólem krzyża konieczne jest przeprowadzenie operacji. Wskazaniem jest zespół ogona końskiego, guz lub zakażenie w obrębie kręgosłupa albo ciężki niedowład kończyny wynikający z ucisku na struktury nerwowe. "

Zapobieganie bólowi krzyża

Bólom krzyża można zapobiegać. Jeśli nie są związane z chorobą, to zazwyczaj pomaga zmiana stylu życia. Na radykalne zmiany powinny zdecydować się szczególnie te osoby, które regularnie odczuwają ból kręgosłupa w dolnej części, ale badanie nie potwierdziły, by ból związany był z jakąkolwiek chorobą. 

Co robić, by uniknąć bólu krzyża:

  • dbaj o kondycję fizyczną (w tym wzmacnianie mięśni pleców i brzucha) i odpowiednią postawę ciała;
  • staraj się utrzymywać odpowiednią masę ciała, pozbądź się nadwagi;
  • nie dźwigaj ciężkich przedmiotów lub naucz się odpowiedniej techniki podnoszenia (nie pochylaj się nad podnoszonym przedmiotem, tylko przykucnij i wstając, używaj mięśni nóg i brzucha);
  • śpij na średnio twardym materacu;
  • noś wygodne buty, unikaj szpilek, a w razie potrzeby stosuj wkładki korygujące płaskostopie;
  • nie pal papierosów;
  • dostarczaj kościom odpowiednią ilość wapnia i witaminy D poprzez stosowanie właściwej diety;
  • w razie konieczności spędzenia dłuższego czasu w pozycji siedzącej podkładaj poduszkę pod kręgosłup lędźwiowy lub korzystaj ze specjalnego fotela;
  • gdy długo siedzisz, leżysz lub stoisz, rób regularne przerwy na rozruszanie się.
"

Jednym z najlepszych sposobów na poprawienie samopoczucia i wzmocnienie mięśni grzbietu jest pływanie.  "

Źródło: zdrowie.pap.pl; mp.pl

________

zdrowie.radiozet.pl/nk

Oceń