Białko w moczu: jakie są przyczyny białkomoczu?

Natalia Kovacs
09.10.2019 16:25
Badanie moczu na obecność białka
fot. Shutterstock

Białkomocz, czyli stwierdzenie obecności białka w moczu, to sytuacja niepokojąca, bo prawidłowo białka w moczu nie powinno być wcale. Dlatego białkomocz zawsze wymaga dalszej diagnostyki. Dowiedz się, jakie mogą być przyczyny białkomoczu.  

Białko w moczu można wykryć podczas ogólnego badania próbki moczu. U człowieka zdrowego, w prawidłowo oddanej do badania próbce moczu, czyli ze środkowego strumienia, nie stwierdza się obecności białka.

Stosowane najczęściej do badania moczu paski zanurzeniowe wykrywają białko w moczu (przede wszystkim albuminy) przy stężeniu 20 mg/dl. Znacznie bardziej czuła jest metoda wykorzystująca reakcję z kwasem trójchlorooctowym pozwalająca na wykrycie 10 mg białka w 100 ml moczu.

Białko w moczu: przyczyny

Wykrycie białka w moczu zawsze wymaga wyjaśnienia, bo może to świadczyć o chorobie nerek. 

Niewielki białkomocz może pojawić się bezpośrednio po dużym wysiłku fizycznym oraz w stanach gorączkowych (białkomocz fizjologiczny). Dlatego badania moczu, w których stwierdzono obecność białka w stężeniu 15 mg/dl powtarza się, ponieważ zawartość białka w moczu jest na granicy wykrywalności. Jeżeli w kolejnym badaniu moczu potwierdzi się obecność białka, to należy z takim wynikiem zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu lub lekarza prowadzącego, który zlecił badanie i ustalić sposób dalszego postępowania.

Najczęstsze przyczyny białkomoczu to:

  • choroby nerek (kłębuszkowe zapalenie nerek, cukrzycowa choroba nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek, neuropatia toczniowa, skrobiawica, polekowe uszkodzenie nerek, nefropatia nadciśnieniowa, stan przedrzucawkowy i rzucawka),
  • choroby dróg moczowych (zakażenie układu moczowego, zapalenie gruczołu krokowego),
  • choroby układu krążenia (niewydolność serca, ciężkie nadciśnienie tętnicze, zakrzepica żył nerkowych),
  • choroby krwi (gammapatia monoklonalna, np. szpiczak),
  • gorączka lub ciężki wysiłek fizyczny u osoby bez choroby nerek.

Wyróżnia się kilka rodzajów białkomoczu:

  • Białkomocz przednerkowy: przyczyną jest przechodzenie dużej ilości białek występujących w osoczu do moczu, co może prowadzić do uszkodzenia nerek.
  • Białkomocz nerkowy: dochodzi do strukturalnego oraz czynnościowego uszkodzenia cewek nerkowych, a także kłębuszków.
  • Białkomocz pozanerkowy: przyczyną są przeważnie stany zapalne dróg moczowych. Dochodzi do wydzielania białka przez cewki dalsze.

Białko w moczu: objawy

Sam białkomocz zwykle nie powoduje objawów, czasami mogą wystąpić zmiany na skórze, obrzęki, a w bardzo zaawansowanych przypadkach może rozwinąć się wodobrzusze. Białko w moczu wykrywa się podczas badań laboratoryjnych. 

Na białkomocz mogą wskazywać: pienienie się moczu po oddaniu do muszli klozetowej, skąpomocz, czyli zmniejszone oddawanie moczu w ciągu doby.

Białko w moczu: leczenie

Leczenie białkomoczu zależy od jego przyczyny. Leczy się chorobę podstawową, na przykład chorobę nerek. Jeśli leczenie jest skuteczne, to zwykle białkomocz ustępuje samoistnie.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.