Bakteriomocz, czyli bakterie w moczu: o czym świadczy taki wynik badania?

20.12.2018 16:25
Bakteriomocz, jako wynik badania moczu
Fot. Shutterstock

Bakteriomocz świadczy o obecności bakterii w moczu. Nie zawsze jest to stan alarmujący i nie zawsze świadczy o zakażeniu dróg moczowych. Jeśli bakterii jest mało lub ich obecność nie powoduje przykrych objawów, zazwyczaj nie powodów do niepokoju. Za stan nieprawidłowy uważa się natomiast sytuację, gdy bakterii w moczu jest dużo, a pacjent odczuwa ból podczas oddawania moczu i parcie na pęcherz. Sprawdź, o czym świadczy bakteriomocz i jak skutecznie leczyć bakteryjne zakażenie układu moczowego.

Bakterie w moczu świadczą najczęściej o zakażeniu układu moczowego, choć nie jest to standardem. W części cewki moczowej znajdują się bakterie, które nie wywołują zmian zapalnych, dopóki nie skolonizują wyższych części układu moczowego. Te bakterie wykrywa się w niewielkiej ilości podczas badania moczu i nie uznaje się za nieprawidłowe. 

Czasami jednak bakterie wnikają do układu moczowego, namnażają się i tworzą stan zapalny. To wywołuje nieprzyjemne objawy i świadczy o zakażeniu układu moczowego.

Bakterie w moczu: badanie

Bakterie w moczu wykryć można w badaniu ogólnym moczu. Jednak, aby uzyskać wiarygodną ocenę, należy wykonać posiew moczu. 

Aby dobrze zrozumieć wynik badania, warto znać definicję podstawowych pojęć:

  • Bakteriomocz: to stan, w którym w próbce moczu znajdują się bakterie. Jednak, by bakteriomocz był znamiennym, bakterii w moczu musi być znaczna ilość - musi odpowiadać odgórnie przyjętym normom.
  • Zakażenie układu moczowego: to bytowanie bakterii powyżej fizjologicznej granicy, jaką jest zwieracz pęcherza moczowego. Sytuacja taka ma miejsce, gdy bakterie przedostaną się na wyższe piętra układu moczowego.
  • Bakteriomocz znamienny: występuje wtedy, gdy w próbce moczu stwierdza się dużą ilość bakterii, przeważającą przyjętą normę (≥105 CFU/ml bakterii w posiewach moczu). Przy czym ta norma różni się u mężczyzn i u kobiet. Jeśli bakteriom w moczu nie towarzyszą żadne objawy, to mówi się wtedy o bakteriomoczu bezobjawowym. 

Warto wiedzieć

Bakteriomocz bezobjawowy

Szacuje się, że bakteriomocz bezobjawowy występuje u ok. 10% proc. kobiet po menopauzie, ok. 15 proc. kobiet powyżej 65. roku życia oraz nawet u 25 proc. kobiet chorujących na cukrzycę. Nie trzeba go leczyć antybiotykiem i wykonywać częstych posiewów moczu, jeśli nie ma klinicznych objawów zakażenia układu moczowego.

Bakterie w moczu: norma

Za stan nieprawidłowy uważa się sytuację, gdy liczba jednego typu bakterii przekracza 100 tys. na 1 ml moczu u osoby z dolegliwościami.

Bakterie w moczu: przyczyny

Na namnażanie się bakterii w układzie moczowym bardziej narażone są kobiety ze względu na bliskość ujścia zewnętrznego cewki moczowej z pochwą i odbytem. Z tych miejsc bakterie wnikają do cewki moczowej, a następnie przedostają się dalej w górne części układu moczowego. Tam namnażają się i tworzą stan zapalny. 

Częstą przyczyną bakteriomoczu, zarówno u kobiet, jak i mężczyzn, są nieprawidłowe nawyki, takie jak nieodpowiednia higiena po stosunku czy kąpiele w publicznych zbiornikach wodnych, jacuzzi.

Namnażaniu drobnoustrojów sprzyja także rzadkie oddawanie moczu i wszelkie utrudnienia w jego odpływie, powodujące zaleganie. Zakażenia bakteryjne drogą krwi obserwuje się w przypadku takich chorób jak kamica nerkowa, martwica brodawek nerkowych czy rak nerki. Na zakażenia narażone są również osoby korzystające z cewnika. 

Za zakażenia dróg moczowych odpowiadają w większości przypadków bakterie Escherichia coli (E. coli), nazywane potocznie pałeczką kałową, gdyż powszechnie występuje w jelicie grubym. Bakterie te mogą zostać przeniesione z odbytu do cewki moczowej, a następnie do pęcherza oraz wyżej do jednej lub obu nerek. Częstymi ,,sprawcami'' zakażenia są także gronkowce i paciorkowce. 

Warto wiedzieć

Bakterie w moczu u dziecka

Bakterie w moczu, jak i zakażenia układu moczowe, częściej obserwuje się u dziewczynek niż u chłopców. U niemowląt natomiast zakażenia występują częściej u chłopców z wadami rozwojowymi układu moczowego.

Bakterie w moczu: objawy

Bakteriomocz może być zupełnie bezobjawowy i jest to sytuacja częsta. Natomiast, jeśli dojdzie do zakażenia układu moczowego, to mogą pojawić się takie objawy jak: ból i pieczenie podczas oddawania moczu, parcie na mocz i konieczność szybkiego oddania moczu, ból i dyskomfort w dole brzucha. 

W przypadku bakteryjnego zakażenia układu moczowego może wystąpić czerwone lub ciemnobrunatne zabarwienie moczu, spowodowane obecnością krwi, co jest spowodowane zapaleniem błony śluzowej pęcherza.

Warto wiedzieć

Bakterie w moczu w ciąży

W okresie ciąży zachodzą zmiany w układzie moczowym kobiety, które zwiększają ryzyko infekcji. Zmniejsza się napięcie cewki moczowej, a powiększająca się macica powoduje ucisk na moczowody i pęcherz moczowy. Z tego powodu resztki moczu mogą zalegać w pęcherzu, co stwarza dogodne warunki do rozwoju bakterii. Nieleczony bakteriomocz może doprowadzić do odmiedniczkowego zapalenia nerek, a nawet do porodu przedwczesnego.

Bakterie w moczu: leczenie 

Metoda leczenia dostosowywana jest do postaci zakażenia. Bezobjawowy bakteriomocz nie wymaga leczenia, z wyjątkiem kobiet w ciąży.

U chorych, u których bakteriomocz przebiega z objawami zakażenia układu moczowego, zleca się leki przeciwdrobnoustrojowe, a po wykonaniu posiewu moczu i antybiogramu, dostosowuje odpowiednią terapię celowaną przeciwko konkretnemu drobnoustrojowi. Podstawą leczenia bakteryjnego zakażenia dróg moczowych jest antybiotykoterapia.

Aby zapobiegać zakażeniom bakteryjnym, warto przestrzegać kilku podstawowych zasad:

  1. należy wypijać ok. 2 litrów płynów dziennie, w tym napoje kwaśne, najlepiej sok z żurawiny;
  2. trzeba pamiętać o regularnym oddawaniu moczu i unikać wstrzymywania, ponieważ zaleganie moczu w pęcherzu sprzyja namnażaniu się bakterii;
  3. kobiety powinny oddać mocz po stosunku;
  4. należy unikać długich kąpieli w wannie i jacuzzi;
  5. powinno się unikać stosowania zapachowych środków do higieny intymnej i wkładek higienicznych;
  6. bielizna osobista powinna być wykonana z naturalnych, przepuszczających powietrze materiałów.

Źródło: mp.pl