Badanie kału na krew utajoną: kiedy wykonać? Jak odczytać wynik?

22.06.2018 15:15
Krew w kale może być oznaką krwotoku w świetle przewodu pokarmowego
Fot. Shutterstock

Badanie kału na krew utajoną ma na celu wykrycie ewentualnego krwotoku w przewodzie pokarmowym. Badanie może wskazać obecność krwi, nawet jeśli nie jest ona widoczna gołym okiem. To badanie ważne, szczególnie dla osób po 50. roku życia i wszystkich narażonych na zachorowanie na raka jelita grubego. Badanie jest nieinwazyjne, wymaga tylko oddania próbki kału do oceny laboratoryjnej. Sprawdź, kiedy należy wykonać badanie kału na krew utajoną.

Badanie kału na krew utajoną to badanie zupełnie nieinwazyjne, polegające na pobraniu próbek kału i zbadaniu ich pod mikroskopem. Badanie ma celu wykrycie śladów krwi w kale, które nie są widoczne gołym okiem. To badanie wykonywane często w diagnostyce chorób układu pokarmowego. Krew utajona w kale (domieszki krwi w kale) świadczy bowiem o krwawieniu do światła przewodu pokarmowego. Wynik dodatni sugeruje zatem, że należy wykonać specjalistyczne badania wykluczające na przykład raka jelita grubego.

Badanie kału może być przeprowadzone w dwóch wersjach: jako

lub

wykrywające składowe krwi w kale. Badanie na krew utajoną wymaga zazwyczaj poprania kilku próbek kału, przeważnie trzech, z kolejnych wypróżnień.

Krew w kale może świadczyć o stanach zapalnych, hemoroidach, polipach, uchyłkach jelita grubego, chorobie wrzodowej.

Kto powinien wykonać badanie?

Badanie kału na krew utajoną polecane jest wszystkim osobom po 50. roku życia, gdyż jest ono pomocne w diagnostyce raka jelita grubego. Badania wykonuje się także w przypadku podejrzenia takich chorób, jak rak żołądka, polipy, gruczolak, krwawiące wrzody, hemoroidy, angiodysplazja jelita, krwawienie z dziąseł lub z nosa.

Do wykonania badania powinny skłonić m.in. takie objawy:

  • ciemne, krwawe lub smoliste stolce;
  • bóle żołądka i dolnych partii pleców;
  • nudności, wymioty;
  • problemy z przełykaniem;
  • zmiana rytmu wypróżnień;
  • dokuczliwe zaparcia, poczucie niepełnego wypróżnienia, uczucie ciężkości, wzdęcia;
  • biegunki połączone z oddawaniem dużej ilości gazów, które utrzymują się przez wiele tygodni;
  • osłabienie;
  • nagła utrata masy ciała.

Badanie zleca się także w przypadku anemii, której źródło jest nieznane.

Jak przygotować się do badania?

Badanie wykonywane metodą gwajakową wymaga od pacjenta przestrzegania specjalnej diety przed pobraniem próbki kału do analizy. Należy stosować dietę bezmięsną i bogatą w błonnik, ale pozbawioną zielonych warzyw. Nie powinno się również stosować preparatów z witaminą C i żelazem, aspiryny i spożywać alkoholu. Spożywanie niektórych produktów spożywczych i suplementów (szczególnie witaminy C) może wywoływać wynik fałszywie ujemny.

Popularne obecnie metody immunochromatograficzne nie wymagają zmiany dotychczasowej diety.

Problemy z pobraniem trzech próbek kału mogą mieć osoby z zaparciami. Aby ułatwić wypróżnianie, warto zwiększyć w diecie ilość błonnika i spożywanych płynów. Nie wolno natomiast stosować leków przeczyszczających, które mogą wywoływać krwawienia z hemoroidów. Prowadzą także do zbyt częstych wypróżnień i miękkich stolców. Łagodne leki wspomagające wypróżnianie można stosować przed badaniem jedynie za zgodą lekarza.

Kału do badanie nie wolno oddawać: w czasie miesiączki, w ciągu kilku dni po usuwaniu zębów i po krwawieniu z nosa.

Jak interpretować wynik badania?

Dodatni wynik badania wiąże się zwykle z podejrzeniem utajonego krwawienia z przewodu pokarmowego. Wynik dodatni zawsze należy potwierdzić w innych badaniach (na przykład w badaniu endoskopowym), które mają dodatkowo za zadanie znalezienie przyczyny ewentualnego krwawienia. Dodatni wynik nie świadczy jeszcze o żadnej chorobie, ale na pewno wymaga weryfikacji.

Wynik fałszywie dodatni, czyli  wskazujący na obecność krwi w stolcu, przy jej braku, pojawiają się stosunkowo często. Na taki wynik ma wpływ głownie dieta z dużą ilością czerwonego mięsa i niektórych warzyw (np. chrzanu i rzodkiewki).

Natomiast wynik ujemny świadczy o braku krwi w kale.

Źródło: gastrologia.mp.pl; gastrologia.mp.pl; nucleagena.pl

________

zdrowie.radiozet.pl/nk