Badanie EKG - jakie są wskazania i jak się do niego przygotować?

26.02.2019
Aktualizacja: 26.02.2019 17:26
Badanie EKG - jak się przygotować

Elektrokardiogram to badanie tanie, nieinwazyjne i dające wyniki praktycznie od razu. Sprawdź, jak się przygotować do badania EKG, jak można zrobić EKG przez telefon oraz jakie choroby mogą zaburzać wyniki tego badania.

Elektrokardiogram (EKG) to badanie, które sprawdza, czy serce prawidłowo pracuje. Jest to badanie bezpieczne, nieinwazyjne i - co istotne - niedrogie, dlatego zleca się je dość często. Można je wykonać nie tylko w przychodni czy szpitalu, ale także w karetce, a nawet w domu chorego, a to dlatego, że elektrokardiograf (aparat, który rejestruje prądy czynnościowe mięśnia sercowego) jest niewielkich rozmiarów i można go przenosić bez problemów. Co więcej, takie badanie można również wykonać telefonicznie. W obu przypadkach na wyniki nie trzeba długo czekać - lekarz może analizować zapis w trakcie badania.

Po co robi się badanie EKG?  

Dzięki temu badaniu, można sprawdzić pracę serca - czy nie bije za szybko, czy występują zaburzenia rytmu serca, przewodzenia etc. Można też sprawdzić, czy impuls elektryczny pobudzający serce do pracy wychodzi z właściwego miejsca, czyli węzła zatokowego. Jest to możliwe, dzięki 12 elektrodom, które podłącza się do chorego i w ten sposób uzyskuje 12 różnych "projekcji" serca. Na ich podstawie lekarz może ustalić, czy dolegliwości są związane z częstoskurczem lub migotaniem, co ma istotne znaczenie dla dalszego leczenia.

Badanie EKG - jakie są wskazania?

Elektrokardiogram wykonuje się u pacjentów, którzy skarżą się m.in. na ból klatce piersiowej, duszność podczas wysiłku, co może sugerować zawał serca, bradykardię lub tachykardię. Innym wskazaniem do wykonania tego badania są częste zasłabnięcia czy omdlenia, a także dolegliwości określane jako "kołatanie serca" czy problemy z ciśnieniem tętniczym krwi. Oczywiście badanie to można wykonać również profilaktycznie, np. podczas badań okresowych potrzebnych do pracy.  

Zobacz także: Jak odróżnić atak paniki od ataku serca?

Jak się należy przygotować do tego badania?

W przypadku badania EKG nie ma szczegółowych wytycznych dotyczących przygotowania do tego badania. Jeśli jednak chcemy, aby wyniki były miarodajne, lepiej dzień przed badaniem nie spożywać alkoholu i unikać intensywnego wysiłku fizycznego, a godzinę przed badaniem unikać kofeiny, palenia papierosów etc. Kofeina i nikotyna podnoszą ciśnienie krwi i przyspieszają rytm serca, alkohol wypłukuje z organizmu potas i magnez, co może objawiać się małą siłą skurczu.

Lepiej też zjeść niewielki, lekkostrawny posiłek, a kilka minut przed samym badaniem odpocząć, uspokoić mięśnie i wyrównać oddech.

Jak wygląda badanie EKG w gabinecie zabiegowym?

Pacjent, który będzie miał wykonywane badanie EKG zostanie poproszony o rozebranie od pasa w górę. Jeśli ma spodnie, będzie musiał podciągnąć nogawki i opuścić (lub zdjąć) skarpetki. Kobiety mogą zostać w cienkich rajstopach. Zwykle pacjent jest poproszony o położenie się na leżance w gabinecie zabiegowym. Następnie do klatki piersiowej osoby badanej są podłączane, za pomocą gumowych pasków lub przyssawek, elektrody (w sumie 6 sztuk). Natomiast na nadgarstki oraz kostki nóg zakładane są - za pomocą plastikowych spinaczy - kolejne elektrody. Gdy wszystko zostanie prawidłowo założone, osoba wykonująca badanie podłącza elektrokardiograf. Odbiera on sygnały z elektrod, które są zapisywane są na papierze (zapis EKG).

Badanie nie trwa zbyt długo (około 10 minut), ale w uzasadnionych przypadkach może być konieczne przedłużenie badania o kolejne minuty.

Trochę inaczej wyglądanie badanie EKG wysiłkowe. Początek jest taki sam, czyli pacjent ma badanie robione w stanie spoczynku. Następnie pacjent - nadal podłączony do elektrod - wykonuje ćwiczenia fizyczne (np. biegnie na stacjonarnej bieżni) do czasu pojawienia się objawów niewydolności lub do momentu zakończenia procedury diagnostycznej.

W przypadku tego badania, czyli elektrokardiogramu wysiłkowego, można sprawdzić wydolność serca, ocenić ciężkość choroby niedokrwiennej serca, wykryć niemiarowości wywołane wysiłkiem, rozpoznać dusznicę bolesną. Można też prognozować stan zdrowia po zawale mięśnia sercowego.

Jest jeszcze badanie EKG 24-godzinne ma ono na celu sprawdzenie pracy serca w ciągu całej doby, tj. w czasie, gdy pacjent wykonuje swoje normalne codzienne czynności. Podczas tego badania można wykryć okresowe, przemijające niemiarowości. Przydatne jest również w diagnostyce epizodów omdleń , kołatania serca oraz duszności.

Polecamy: Migotanie przedsionków: utrwalone i napadowe. Jakie są przyczyny migotania przedsionków?

Badanie EKG przez telefon

Ten rodzaj badania wykonuje tylko kilka ośrodków w kraju, m.in. w Warszawie, Sopocie, Łodzi, Szczecinie. Aby takie badanie mogło zostać wykonane, muszę najpierw zostać wprowadzone do bazy dane pacjenta, m.in. informacje na temat jego choroby, aktualne wyniki badań. Pacjent znajdujący się w bazie placówki dostaje do domu malutkie urządzenie. Aby zbadać pracę serca, chory musi zadzwonić z telefonu komórkowego lub stacjonarnego do placówki, w której całą dobę dyżurują specjaliści. Następnie musi przyłożyć słuchawkę telefonu do aparatu EKG imitującego sygnał dźwiękowy. Jest on odczytywany przez lekarza, który śledzi zapis na ekranie monitora. Zaletą tego typu rozwiązania jest możliwość uzyskania szybkiej porady, np. dotyczącej zwiększenia dawki leku, a w sytuacji zagrożenia życia - szybkie wezwanie pogotowia ratunkowego.

Jakie informacje mogą być istotne w przypadku EKG?

Zanim zostanie wykonane badanie EKG warto powiedzieć osobie wykonującej badanie lub oceniającej zapis EKG, jakie leki przyjmujemy lub na jakie inne choroby cierpimy. Niektóre z nich mogą wpłynąć na wynik badania. Leki, które mogą wpłynąć na wynik badania EKG, to: leki przeciwdepresyjne oraz przeciwalergiczne (mogą powodować zaburzenia rytmu serca). Do chorób zaburzających wynik badania należą m.in.: przebyte udary mózgu, niedoczynność tarczycy i nadczynność tarczycy (pierwsze elektrokardiogram rejestruje jako niedokrwienie serca, drugie jako przyspieszoną akcję serca). Na wynik badania może wpływać również waga pacjenta. U osób otyłych sygnał z serca może być wytłumiony ze względu na warstwę tłuszczu.

Czego nie wykryje badanie EKG?

Podczas badania EKG wykrywa się znaczne i trwałe uszkodzenie serca oraz nieprawidłowości pracy serca, które mają miejsce tu i teraz (czyli podczas badania). Zdarza się, że jeśli zawał nie objął całej grubości ściany mięśnia nie będzie widoczny w badaniu. Podczas badania nie będzie widoczne zaburzenie rytmu serca, które miało miejsce poprzedniego dnia. Co ciekawe, zdarza się, że w zapisie EKG nie będzie widoczny przypadek ostrego bólu w klatce piersiowej, bo na przykład badanie to jest przeprowadzone po tzw. kurczu naczyń. Wszystkie te przypadki sprawiają, że te badanie nie zawsze jest miarodajne i czasem trzeba je powtórzyć kilkakrotnie.

To cię może zainteresować:

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.