3 badania, których wynik może być zafałszowany przez leki

03.02.2020
Aktualizacja: 03.02.2020 17:38
Badania a leki
fot. Shutterstock

Przyjmujesz leki regularnie i wybierasz się na badania diagnostyczne? Koniecznie sprawdź, czy medykamenty nie będą miały wpływu na wynik badania. Wyniki niektórych badań mogą być zafałszowane z powodu leków, dlatego warto je wcześniej odstawić. Sprawdź, jak leki wpływają na mocz, krew i hormony.

Leki mogą zniekształcać wyniki badań laboratoryjnych - to fakt. Mogą zarówno zakłócać pomiar, jak i jak fałszować wynik. Jest to duży problem, bo nieprawidłowe wyniki mogą mieć wpływ na planowane leczenie i dalszą diagnostykę. Stosowane leki mogą powodować zmiany wartości oznaczanych parametrów diagnostycznych, mogą wpływać na zachowanie i czynność narządów wewnętrznych, w związku z czym wynik badania może być zafałszowany, niezgodny z klinicznym obrazem pacjenta.

Co zrobić, by uniknąć takiej sytuacji? Przede wszystkim powiadomić lekarza prowadzącego, który kieruje na badania, jakie leki się przyjmuje. Jeśli lekarz stwierdzi, że przyjmowane preparaty mogą przeszkodzić w uzyskaniu wiarygodnego wyniku badania, zaordynuje ich czasowe odstawienie lub zmianę godziny przyjmowania. 

1. Badanie moczu a leki

Przyjmowane leki mogą zaburzać wynik badania ogólnego moczu. Leki mogą wpływać m.in. na zmianę zabarwienia moczu. 

Czerwony kolor moczu może być wynikiem przyjmowania leków takich jak: aminofenazon, fenacetyna, fenytoina, metronidazol, nitrofurantoina. Natomiast mocz zielony może powstać na skutek przyjmowania: amitryptyliny bądź prometazyny. Amitryptylina zmienia barwę moczu na niebieskawą, ryfampicyna na pomarańczowo, a preparaty żelaza na czarno.

Na wynik testu paskowego oznaczającego leukocyty w moczu może mieć wpływ wysokie stężenie kwasu askorbinowego (witaminy C) w moczu, stosowanie doksycykliny, nitrofurantoiny czy cefalosporyn. Te czynniki mogą fałszywie zaniżać wynik. Z kolei leki takie jak kwas klawulonowy, imipenen, mogą prowadzić do fałszywego zawyżenia wyniku. 

2. Badanie krwi a leki

Leki mogą wpływać na stężenie glukozy we krwi, mogą zmieniać jej metabolizm oraz wydalanie. Kwas askorbinowy, insulina, doustne środki przeciwcukrzycowe, paracetamol i propranolol mogą fałszywie zaniżać stężenie glukozy we krwi, a kwas acetylosalicylowy, może zwiększać jej stężenie. Na wzrost poziomu glukozy we krwi wpływają również doustne środki antykoncepcyjne i Furosemid.

Doustne środki antykoncepcyjne, sterydy anaboliczne, tetracyklina i metylodopa zwiększenie stężenia sodu. Natomiast Furosemid, spironolakton i mannitol obniżają jego stężenie.

Witamina D, sole wapnia i laktoza wpływają na zwiększenie stężenia wapnia. Tymczasem zażywanie leków przeczyszczających, soli magnezu, kortykosteroidów i doustnych środków antykoncepcyjnych obniżenia stężenia wapnia.

Również popularne podczas przeziębienia: aspiryna, ibuprofen i kwas askorbinowy (witamina C) mogą fałszować wyniki niektórych badań, w tym badanie cholesterolu, aminotransferazy alaninowej (AlAT), kreatyniny, kwasu moczowego. 

3. Badanie hormonów tarczycy a leki

Wiele osób zażywa biotynę, bo ten związek chemiczny pozytywnie wpływa na kondycję włosów, paznokci, skóry. Tymczasem duże dawki biotyny mogą być przyczyną nieprawidłowych, zafałszowanych wyników TSH, FT3, FT4.

W przypadku suplementacji biotyną stężenie FT3 i FT4 jest zawyżone przy wysoko dodatnim oznaczeniu przeciwciał przeciw receptorom TSH, a stężenie TSH jest zaniżone. Przed oznaczeniem tych parametrów należy odstawić biotynę na co najmniej  1-3 dni.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.