Zamknij

AspAT: badanie krwi. Co oznacza? Normy i interpretacja wyniku

12.09.2022
Aktualizacja: 12.09.2022 14:35

Badanie AspAT należy do tzw. prób wątrobowych, czyli badań z krwi, które oceniają stan wątroby. Na podstawie stężenia AspAT i ALAT można stwierdzić, czy wątroba jest zajęta procesem chorobowym i jak bardzo zaawansowana jest ta choroba. Poziom AspAT oznacza się także w przypadku przewlekłego zażywania leków oraz stosowania antykoncepcji doustnej.

Badanie krwi AspAT
fot. Shutterstock
  1. Badanie poziomu AspAT - na czym polega?
  2. Badanie poziomu AspAT - jakie są wskazania?
  3. Badanie poziomu AspAT - o czym świadczy?
  4. Badanie poziomu AspAT - jakie są normy?

AspAT, czyli aminotransferaza asparaginowa to enzym występujący głównie w komórkach wątroby. Jego poziom pozwala ocenić czynność wątroby. Wynik badania zaliczanego do tzw. prób wątrobowych jest pomocny w diagnozowaniu chorób tego narządu. W diagnostyce wątroby oprócz poziomu AspAT, sprawdza się też poziom innego enzymu - aminotransferazy alaninowej, czyli ALAT. 

Badanie poziomu AspAT - na czym polega?

Próby wątrobowe, czyli oznaczenie poziomów AspAt i ALAT to badanie z próbki krwi. Pacjent musi zgłosić się do punktu diagnostycznego, gdzie zostanie pobrana krew. Wynik otrzymuje się zazwyczaj w ciągu maksymalnie kilku dni.

Na badanie trzeba się zgłosić na czczo. Przerwa od ostatniego posiłku powinna wynosić 12 godzin. Posiłek ten nie może być tłusty, ciężkostrawny, nie wolno też spożywać alkoholu, lepiej unikać kawy i czekolady. Pacjent powinien być wypoczęty - ciężka praca fizyczna może wpływać na wynik badania.

Badanie poziomu AspAT - jakie są wskazania?

Badanie AspAT wykonuje się w celu diagnozowania chorób wątroby, oceny syntezy białek, wykrywania zmian wynikających z zastoju żółci, kontroli obciążenia wątroby lekami antykoncepcyjnymi.

Badanie AspAT należy wykonywać profilaktycznie co roku, ponieważ choroby wątroby rozwijają się przez długi czas, często nie dając wyraźnych objawów. Warto jednak zwrócić uwagę na niektóre symptomy. Te objawy są wskazaniem do wykonania prób wątrobowych:

  • zmiana koloru i zapachu moczu oraz stolca,
  • bóle i wzdęcia brzucha, zwłaszcza po prawej stronie pod żebrami,
  • skurcze mięśni,
  • ciągłe zmęczenie i ospałość,
  • brak apetytu, utrata masy ciała,
  • zaburzenia miesiączkowania,
  • krwawienia z nosa i dziąseł,
  • biegunki,
  • nudności i wymioty,
  • świąd skóry,
  • zażółcenie skóry i błon śluzowych.

Badanie powinny regularnie wykonywać osoby, które na stałe przyjmują leki obciążające wątrobę, stosują antykoncepcję doustną, nadużywają alkoholu, cukrzycy i chorzy na zespół metaboliczny, osoby otyłe.

Badanie poziomu AspAT - o czym świadczy?

Wzrost enzymów aminotransferazy we krwi może świadczyć, że doszło do uszkodzenia wątroby. To znak ostrzegawczy, który jest wskazaniem do wykonania dodatkowych badań sprawdzających stan wątroby.

Badanie AspAT i ALAT wykonuje się w tym samym czasie, są to tzw. próby wątrobowe. ALAT występuje w hepacytach, czyli komórek wątroby. Jeśli dochodzi do ich uszkodzenia, zwiększa się poziom tego enzymu. Natomiast AspAT występuje wątrobie, a także w mięśniach szkieletowych, sercu, nerkach i krwinkach czerwonych. Badanie poziomu AspAT wykonuje się głównie po to, by zdiagnozować choroby wątroby. 

Badanie poziomu AspAT - jakie są normy?

Norma dla każdej z aminotransferaz (AspAT i ALAT) wynosi od 5 U/I do 40 U/l niezależnie od płci.

Podwyższone stężenie prób wątrobowych może wskazywać na:

  • wirusowe zapalenie wątroby,
  • alkoholowe choroby wątroby,
  • zatrucia substancjami hepatotoksycznymi (lekami, grzybami),
  • nowotwory wątroby lub z przerzutami do wątroby,
  • zapaleniu dróg żółciowych.

Wzrost ALAT i AspAT może być także wynikiem uszkodzenia mięśni szkieletowych np. zmiażdżenia, niedokrwienia oraz zapalenia. Wystepuje również po zabiegach operacyjnych. Zwiększona aktywność AspAT może wystąpić przy niewydolności nerek, zatorowości płucej, niewydolności krążenia, mononukleozie zakaźnej. martwicy mieśnia sercowego, zawale.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: Medycyna Praktyczna (mp.pl), badaniakrwi.pl